Η αποσοβιετοποίηση...

Η κατάθεση του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού προγράμματος οδηγεί αναμφισβήτητα σε μελαγχολικές σκέψεις. Οι φορολογικές επιβαρύνσεις κλιμακώνονται και για πάρα πολλούς φορολογουμένους της μεσαίας τάξης, που σε μεγάλο βαθμό στηρίζουν και κινούν την οικονομία, γίνονται αβάσταχτες. Ταυτόχρονα, ένα άλλο μεγάλο μέρος του πληθυσμού, που είχε συνηθίσει να ζει σε σχετική ασφάλεια, σχετικά άνετα και σχετικά άκοπα, θα χάσει τη «βολή» του με τις αποκρατικοποιήσεις και θα αλλάξει τρόπο ζωής. Τέλος, ένα ακόμη πολύ μεγάλο μέρος του πληθυσμού θα υποστεί τις συνέπειες της περαιτέρω συρρίκνωσης της οικονομίας, γιατί δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ανάκαμψη αργεί. Αυτό το παραδέχονται και οι της τρόικας...

Το ερώτημα είναι λοιπόν αν έχουμε πάρει τον σωστό δρόμο υιοθετώντας αναγκαστικά την πολιτική του Μνημονίου Ι, του Μεσοπρόθεσμου και του Μνημονίου ΙΙ που θα ακολουθήσει. Η απάντηση θα μπορούσε να περιορισθεί στο ότι το χρέος θα φτάσει στα 500 δισ. αν προχωρούσαμε χωρίς τέτοιο μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα, αλλά επειδή αυτό το επιχείρημα προβάλλεται από κυβερνητικούς κύκλους, ας αφεθεί στην άκρη και ας ξαναπιαστεί ο μίτος από την αρχή. Και η αρχή είναι ότι το οικονομικο-κοινωνικό μοντέλο και ο τρόπος ζωής που χαρακτήριζαν την Ελλάδα τα τελευταία 40 - 45 χρόνια εξάντλησαν τα περιθώριά τους, οδηγώντας τη χώρα στην άβυσσο. Πολύ απλά, δεν μπορούσαν να συνεχιστούν γιατί κόπηκαν τα δανεικά!

Υπήρχαν προειδοποιήσεις ότι το μοντέλο θα μας οδηγούσε εδώ που βρισκόμαστε. Οποιος ανατρέξει στις εκθέσεις του ΟΟΣΑ και του ΔΝΤ εδώ και αρκετά χρόνια θα τις δει. Προειδοποιούσαν πιο έμμεσα και οι εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και οι προειδοποιήσεις αυτές έγιναν έντονες και πιεστικές από το 2008. Ο Κ. Σημίτης είχε επισημάνει τον Δεκέμβριο του 2008, στη συζήτηση για τον προϋπολογισμό, ότι στην Ευρωζώνη κυκλοφορούσαν ιδέες για την παραπομπή της χώρας στο ΔΝΤ, ενώ τον Μάρτιο και τον Ιούνιο του 2009 ακολούθησαν επιστολές από την Κομισιόν και τον Γιουνκέρ που κτυπούσαν συναγερμό. Η ελληνική πλευρά προσπάθησε να καθυστερήσει το αναπόφευκτο τέλος (τόσο η κυβέρνηση του Κ. Καραμανλή όσο και η σημερινή του Γ. Παπανδρέου), που ήρθε με την προσφυγή στον μηχανισμό στήριξης και το Μνημόνιο.

Η αμφισβήτηση της πολιτικής του Μνημονίου ήταν από την πρώτη στιγμή έντονη και όσο περνάει ο καιρός γίνεται εντονότερη. Εκφράζεται από πολιτικούς και κόμματα, υποθάλπεται από μίντια, αποτυπώνεται στις πλατείες, ενώ εκείνοι που πιστεύουν στη συγκεκριμένη πολιτική παραμένουν σιωπηλοί ή και σταδιακά χάνουν τη λαλιά τους. Ωστόσο, με δεδομένο το διεθνές περιβάλλον στο οποίο υπάρχει και ζει η χώρα, ήταν μονόδρομος, ειδικά όταν το έλλειμμα, το ισοζύγιο πληρωμών και το χρέος έφτασαν στα γνωστά φρικιαστικά επίπεδα. Οποιος νομίζει και υποστηρίζει ότι θα μπορούσαμε να ξεφύγουμε από αυτήν την κατάσταση δίχως να φτωχύνουμε και να πέσει σημαντικότατα το επίπεδο διαβίωσης, ή δεν ξέρει τι του γίνεται ή κοροϊδεύει. Πέρα όμως από τους οικονομικούς στόχους που έθετε το Μνημόνιο, υπήρχαν και πολλοί μεταρρυθμιστικοί όροι που αφορούσαν το Δημόσιο και τη συντεχνιακή πρακτική, οι οποίοι θα έπρεπε να είχαν εφαρμοστεί πριν από πολλά χρόνια και χωρίς εξαναγκασμό.

Η πολιτική του Μνημονίου κρίνεται και επικρίνεται χωρίς ουσιαστικά να έχει υλοποιηθεί. Η κυβέρνηση δεν έδειξε δραστηριότητα και αποφασιστικότητα ούτε στην προώθηση των μεταρρυθμίσεων ούτε στην αναμόρφωση του Δημοσίου, δεν προχώρησε ρούπι στις αποκρατικοποιήσεις, δεν κατάφερε να δείξει ότι αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τη φοροδιαφυγή, δεν πρόσφερε μία αίσθηση δικαιοσύνης και κυρίως απέτυχε πλήρως στον επικοινωνιακό τομέα. Αν έδειχνε ότι προσπαθεί περισσότερο, απέφευγε τις ολιγωρίες και προωθούσε τις μεταρρυθμίσεις και τις αποκρατικοποιήσεις, οι πιέσεις δεν θα ήταν τόσο έντονες σήμερα και οι δανειστές θα έκλειναν τα μάτια σε κάποιες παρεκκλίσεις από τους στόχους. Δεν το έδειξε και τώρα αντιμετωπίζουμε πολύ σκληρές πιέσεις για αποσοβιετοποίηση της οικονομίας και της κοινωνίας σε ελάχιστο χρόνο. Δεν μπορούμε να ξεφύγουμε, αν θέλουμε να ελπίζουμε σε καλύτερο μέλλον, αλλά είναι εξίσου βέβαιο ότι τώρα θα μετρηθούν τα όρια της αντοχής μας.

(Καθημερινή, 12/6/2011)