Η αιολική ενέργεια το 2020 και οι προκλήσεις για το επόμενο έτος

Πλησιάζουμε στο κλείσιμο ενός έτους το οποίο πολλοί κατηγόρησαν ως κακορίζικο. Για την αιολική ενέργεια όμως, το 2020 δεν ήταν ένα κακό έτος, αποδεικνύοντας την ανθεκτικότητά της σε εξωγενείς παράγοντες ακόμα και αν αυτοί είναι παγκόσμιας κλίμακας όπως η πανδημία που βιώνουμε.  

Σε επίπεδο νέων εγκαταστάσεων, αν και δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί η ετήσια στατιστική της ΕΛΕΤΑΕΝ, όλα δείχνουν ότι για πρώτη φορά στην χώρα θα ξεπεράσουμε τα 4.000MW αιολικών πάρκων εν λειτουργία. Είναι βέβαιο ότι δεν θα επιτύχουμε το περυσινό έτος ρεκόρ αλλά ο αιολικός κλάδος διατήρησε την δυναμική του, ενώ αρκετά έργα βρίσκονται σε στάδιο κατασκευής ή επίκειται η έναρξη της κατασκευής τους.     

Παράλληλα, μέσα στο έτος συνεχίστηκαν με επιτυχία οι διαγωνισμοί της ΡΑΕ από τους οποίους επετεύχθη σημαντική περαιτέρω μείωση της μεσοσταθμικής τιμής των αιολικών αλλά και εν γένει των Α.Π.Ε. που συναγωνίσθησαν. Η τάση αυτή μπορεί υπό προϋποθέσεις να συνεχισθεί αλλά ήδη τα νέα αιολικά (όπως και τα νέα φωτοβολταϊκά) έχουν καταστεί η φθηνότερη μορφή ηλεκτροπαραγωγής.

Αρκετοί νέοι παίχτες εμφανίστηκαν στο επενδυτικό προσκήνιο μεγαλώνοντας τον πλουραλισμό και τον ανταγωνισμό. Δεδομένου ότι υπάρχουν πολλά βήματα να γίνουν ακόμα για να ολοκληρωθεί ένα σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο που θα υποστηρίζεται από μια αποτελεσματική διοίκηση, η επενδυτική κοινότητα δείχνει να προεξοφλεί θετικές εξελίξεις οι οποίες δεν θα πρέπει να διαψευστούν. 

Περαιτέρω, ένα πολύ σημαντικό στοιχείο που διαπιστώσαμε μέσα στο έτος που φεύγει είναι η ανθεκτικότητα του ηλεκτρικού μας συστήματος σε μεγάλες διεισδύσεις Α.Π.Ε. Ιδιαίτερα την άνοιξη, μέσα στο πρώτο lockdown, με συνθήκες πολύ χαμηλής ζήτησης ισχύος στην χώρα, τα αιολικά πάρκα πέτυχαν πολύ μεγάλες διεισδύσεις χωρίς σε κανένα σημείο να διαταραχθεί η λειτουργία του συστήματος ή να χρειασθούν περικοπές.  

Στο 2020 φάνηκαν πιο ορατά τα πρώτα σημάδια μετασχηματισμού της κουλτούρας και των ίδιων των καταναλωτών. Η μεγάλη ανταπόκριση στο πρόγραμμα "Κινούμαι Ηλεκτρικά", οι αυξανόμενες εγκαταστάσεις ενεργειακού συμψηφισμού αλλά και η κινητικότητα των ηλεκτρικών καταναλωτών προς διάφορους προμηθευτές, δείχνουν τη νέα τάση προς την οποία κινούνται αγορές και καταναλωτές. Δεν πρέπει βέβαια να ξεχνάμε την ανάγκη ειδικής μέριμνας σε ευάλωτες κατηγορίες συμπολιτών μας οι οποίοι υποφέρουν από ενεργειακή φτώχεια. 

Η μεγάλη εικόνα λοιπόν είναι ότι ο ενεργειακός μετασχηματισμός με βασικό εργαλείο την αιολική ενέργεια και γενικότερα τις ΑΠΕ είναι πλέον προ των πυλών.  Παρόλα αυτά, μπαίνοντας σε μία νέα μετασχηματισμένη αγορά οι προκλήσεις αυξάνονται και σταδιακά αλλάζουν μορφή.

Τα αιολικά πάρκα πλέον συμμετέχουν στις νέες αγορές του Target Model και επηρεάζονται από την σωστή λειτουργία τους. Η συνέχιση των διαγωνισμών ΑΠΕ για μια τριετία ακόμα, δεν σημαίνει ότι οι αρρυθμίες που εμφανίζονται στις ηλεκτρικές αγορές μας αφήνουν ανεπηρέαστους ή αδιάφορους, ακριβώς το αντίθετο.   

Ο ρόλος της Πολιτείας συνεχίζει να είναι κρίσιμος σε πολλά μέτωπα και είναι πολλές οι δράσεις που πρέπει να γίνουν μέσα στο επόμενο έτος:

Καταρχάς, η πολυθρύλητη απλοποίηση των αδειοδοτικών διαδικασιών. Χρειάζονται γενναίες αποφάσεις ειδικά όταν αυτές ακουμπάνε στερεότυπα και αντιλήψεις βαθιά ριζωμένες στην δημόσια διοίκηση.

Μέσα στο νέο έτος αναμένουμε να δούμε και το νέο πλαίσιο για τα Θαλάσσια Αιολικά Πάρκα που έχει εξαγγείλει η πολιτική ηγεσία δια στόματος ακόμα και του ίδιου του Πρωθυπουργού. Εξίσου αναγκαίο όμως είναι το πλαίσιο για την Αποθήκευση. Χωρίς αυτά τα δύο είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν μπορούν να εξασφαλισθούν οι μεγάλες διεισδύσεις ΑΠΕ που οραματιζόμαστε για ένα πλήρως απανθρακοποιημένο ηλεκτρικό σύστημα τις ερχόμενες δεκαετίες. 

Μια ακόμα σημαντική πρόκληση για το νέο έτος είναι η σωστή διαχείριση των 32 δις του Ταμείου Ανάκαμψης. Σημαντικό μέρος αυτών πρέπει να κατευθυνθούν σε πράσινες δράσεις. Και ναι μεν η αιολική ενέργεια δεν έχει πλέον ανάγκη επιδοτήσεων, η χώρα όμως έχει ανάγκη σημαντικού εκσυγχρονισμού σε διάφορες υποδομές οι οποίες καθίστανται όλο και πιο αναγκαίες για να μπορούμε να αξιοποιήσουμε τις νέες τεχνολογικές εξελίξεις στην αιολική ενέργεια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το απαρχαιωμένο σε διάφορα σημεία οδικό μας δίκτυο που δυσχεραίνει την διέλευση μεγάλων τμημάτων ανεμογεννητριών, η ανάγκη εκσυγχρονισμού των λιμενικών υποδομών μας και πάνω από όλα το ηλεκτρικό δίκτυο και οι μεγάλες επενδύσεις που πρέπει να γίνουν σε όλα τα επίπεδα και με έμφαση στις διεθνείς και θαλάσσιες διασυνδέσεις.

Τέλος, γιατί όχι να μην αξιοποιηθούν πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης για την διευκόλυνση ανάπτυξης εξειδικευμένης εγχώριας έρευνας και βιομηχανικής ανάπτυξης με ορίζοντα το μέλλον που φέρνει η αιολική ενέργεια όπως είναι οι ναυπηγικές δραστηριότητες, η βιομηχανία καλωδίων, πληροφορικής κ.α. Το μέλλον στον ηλεκτρισμό έρχεται πολύ πιο γρήγορα απ’ ότι αναμενόταν και η χώρα μας δεν πρέπει να μείνει ουραγός.

-----------------------------

Ο κ. Παναγιώτης Λαδακάκος είναι Πρόεδρος ΔΣ της ΕΛΕΤΑΕΝ

(To άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress για τις προοπτικές του 2021)