Το χάσμα Βορρά - Νότου παραμένει στο ενεργειακό, μικρό καλάθι για συμφωνία στις 24 Νοεμβρίου - Νέο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας για τις 19 Δεκεμβρίου

Στενεύουν ολοένα και περισσότερο τα περιθώρια για κοινή λύση στο ενεργειακό εντός του 2022, και όλα δείχνουν ότι η Ευρώπη χάνει το τρένο του φετινού χειμώνα, καθώς τίποτα δεν προδιαθέτει πως είμαστε κοντά σε συμφωνία στο έκτακτο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της 24ης Νοεμβρίου. Στο κακό αυτό σενάριο, οι αποφάσεις θα παραπεμφθούνστο επόμενο, τακτικό Συμβούλιο Υπουργών της 19ης Δεκεμβρίου ή στην σουηδική προεδρία, η οποία διαδέχεται από τον Ιανουάριο του 2023, την τσεχική.

Αν και η Κομισιόν φέρεται να επισπεύδει τις διαδικασίες για πρόταση προσωρινού πλαφόν στο αέριο, μετά και την προειδοποίηση 15 χωρών, (ξεχωρίζουν Βέλγιο, Ελλάδα, Ιταλία και Πολωνία), για βέτο στο συνολικό ενεργειακό πακέτο, εντούτοις οι πιθανότητες αυτή να είναι έτοιμη ως την επικείμενη σύνοδο των υπ. Ενέργειας, είναι μικρές.

Οι διαφωνίες μεταξύ των 27 παραμένουν, η Γερμανία επιμένει ότι η επιβολή ακόμη και ενός ευέλικτου «δυναμικού πλαφόν» μπορεί να διώξει τους προμηθευτές αερίου από τις ευρωπαϊκές αγορές, και όλα δείχνουν ότι δύσκολα θα επέλθει συμφωνία μέσα στις επόμενες εννέα ημέρες.

H αλήθεια είναι ότι καθώς ο κίνδυνος μιας ανεξέλεγκτης ενεργειακής κρίσης υποχωρεί, τόσο μειώνεται και η διάθεση των ευρωπαίων για δράση. Η συνεχής αποκλιμάκωση των τιμών του φυσικού αερίου (λίγο κάτω των 114 ευρώ/ MWh χθες), μπορεί να είναι καλά νέα για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, ωστόσο έχει οδηγήσει την ΕΕ σε ένα γενικότερο εφησυχασμό, ο οποίος στέλνει το λάθος μήνυμα πως μπορούμε να κατεβάσουμε ταχύτητες. To κλίμα χαλάρωσης αποτυπώνεται τόσο στις πρόσφατες δηλώσεις της προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα Φον Ντερ Λάινεν, όσο και στις συζητήσεις στους διαδρόμους των Βρυξελλών, όπου τίποτα δεν προδιαθέτει πως κινούμαστε στην κατεύθυνση να γεφυρωθούν οι διαφορές.

Στην Σύνοδο Κορυφής του Οκτωβρίου, οι ηγέτες είχαν επιστρέψει το μπαλάκιπίσω στην Κομισιόν και στους υπουργούς Ενέργειας, ωστόσο η ένταση με την οποία αρκετές κυβέρνησεις πίεζαν τους προηγούμενους μήνες για λύση τη Κομισιόν, μεταξύ των οποίων και η ελληνική, δεν υπάρχει πια.

Χάνεται το τρένο του φετινού χειμώνα

Η επικρατούσα εικόνα μεταξύ των 27 κυβερνήσεων είναι ότι ποντάρουν σε έναν ήπιο χειμώνα, που θα περιορίσει δραστικά τις ανάγκες για θέρμανση, όπως και την κατανάλωση φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές αποθήκες, με την ελπίδα ότι θα μείνουν ανέπαφα κάποια από τα αποθέματα και για την επόμενη σεζόν. Εκτίμηση, που ενδεχομένως διαψευστεί, εάν αλλάξει απότομα ο καιρός, αρχίσει να ανεβαίνει η ζήτηση για φυσικό αέριο, μαζί της και οι τιμές στον TTF, και διαψευστούν οι εκτιμήσεις των τελευταίων εβδομάδων για αποκλιμάκωση του πολέμου. Οπως και να έχει το τρένο του φετινού χειμώνα όσον αφορά τη λήψη νέων μέτρων, πρέπει να θεωρείται χαμένο.

Στην παρούσα πάντως φάση, οι 27 αναμένουν να δουν την πρόταση της Κομισιόν για διορθωτικό μηχανισμό της αγοράς (προσωρινό ανώτατο όριο τιμών) που θα λαμβάνει υπόψη τις προϋποθέσεις και τις διασφαλίσεις που ζητούν τα κράτη μέλη, προκειμένου να συζητηθεί στο Συμβούλιο των Υπουργών Ενέργειας στις 24 Νοεμβριου, όπως ανέφεραν σε προ ημερών κοινή επιστολή τους, οι Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο τσέχος πρωθυπουργός Πετρ Φιάλα.

Στο ερώτημα αν η πρόταση θα είναι εγκαίρως έτοιμη και κατά πόσο θα πείσει τα 15 κράτη-μέλη που υπέγραψαν την πρόσφατη επιστολή για πλαφόν στο φυσικό αέριο, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Πολωνία, το Βέλγιο, η Ιταλία, η Ισπανία και η Γαλλία, προειδοποιώντας ότι διαφορετικά θα μπλοκάρουν τον κανονισμό αλληλεγγύης, η απάντηση μένει να φανεί. Σε επίπεδο πάντως DG Energy επικρατεί σιγή ασυρμάτου, με κάποιους να κρατούν αρκετά μικρό καλάθι για τις 24 Νοεμβρίου και να παραπέμπουν στο επόμενο συμβούλιο της 19ης Δεκεμβρίου.

Αλλά, πέραν του πλαφόν, ακόμα κι αν τελικά υπάρξει συμφωνία πάνω σε άλλα κεφάλαια του ενεργειακού πακέτου, το θέμα είναι τα βασικά μέτρα, όπως ένα νέο benchmark για το φυσικό αέριο, δεν πρόκειται να τεθούν σε εφαρμογή πριν την άνοιξη του 2023, δηλαδή παραμονές ή κατά τη διάρκεια των ελληνικών εκλογών, εφόσον επαληθευτούν οι ημερομηνίες που κυκλοφορούν για τις επόμενες κάλπες.