"Χάρτης" με 15 υποχρεώσεις των προμηθευτών ρεύματος απέναντι στους καταναλωτές

Μειωμένα τιμολόγια, εγκατάσταση μετρητών με δυνατότητα προπληρωμής, εξόφληση λογαριασμών σε δόσεις, και απαγόρευση διακοπής σύνδεσης σε κρίσιμες περιόδους (όπως το καλοκαίρι ή τους κρύους μήνες το χειμώνα), προβλέπει μεταξύ άλλων για τους λεγόμενους «ευάλωτους πελάτες» όπως τους ονομάζει, το ενεργειακό νομοσχέδιο του υπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Καθιερώνει παράλληλα ένα «χάρτη» με 15 δικαιώματα των καταναλωτών αλλά και υποχρεώσεις τόσο για τη ΔΕΗ και τους νεόκοπους ανταγωνιστές της στον ηλεκτρισμό, όσο και για τις Εταιρείες Παροχής Αερίου, όπως για παράδειγμα :

• Τη δυνατότητα του καταναλωτή να αλλάζει προμηθευτή χωρίς καμιά επιβάρυνση, το πολύ εντός 3 εβδομάδων από την υπογραφή της σύμβασης.

• Την υποχρεωτική γνωστοποίηση από την εταιρεία στον πελάτη της πριν την υπογραφή της σύμβασης, των όρων που αυτή θα περιέχει (π.χ. βασικό τιμολόγιο, λοιπές χρεώσεις, προϋποθέσεις καταγγελίας).

• Τη δυνατότητα υπαναχώρησης του πελάτη από τη σύμβαση εντός 2 εβδομάδων από την υπογραφή της.

Πρόκειται στην ουσία για ένα είδος «Οδηγού Επιβίωσης» των καταναλωτών ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου στο νέο τοπίο της απελευθερωμένης αγορά, προκειμένου να αποφύγουν αθέμιτες και παραπλανητικές μεθόδους πώλησης, καθώς επίσης να έχουν έγκαιρη ενημέρωση για το τι υπογράφουν και να μπορούν να προστατευτούν. Σε όσες, δε, από τις εταιρείες ηλεκτρισμού ή αερίου δεν συμμορφώνονται με τις παραπάνω υποχρεώσεις, η ΡΑΕ θα μπορεί να τους επιβάλλει πρόστιμο ίσο με το 10% του ετησίου τζίρου τους και σε περίπτωση κατ’ επανάληψη παράβασης, ακόμη και να τους αφαιρεί την άδεια λειτουργίας. 

Μέτρα για τους ευάλωτους πελάτες

Ειδική μνεία γίνεται για τους λεγόμενους «ευάλωτους πελάτες», μια νέα κατηγορία στην οποία εντάσσονται στο εξής 5 διαφορετικές ομάδες καταναλωτών, που θα απολαμβάνουν ειδικές παροχές, όπως μειωμένα τιμολόγια, εξόφληση λογαριασμού σε δόσεις, κλπ. Πρόκειται για τους οικονομικά πολύ ασθενείς που πλήττονται από την ενεργειακή φτώχεια (τα κριτήρια θα καθοριστούν και θα αφορούν ένα χαμηλό εισοδηματικό όριο, πιθανόν το όριο της φτώχειας, το αν είναι άνεργοι και αν αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας), τους ηλικιωμένους 70 ετών και άνω, όσους χρήζουν μηχανικής υποστήριξης (με συσκευές καρδιακής λειτουργίας, αιμοκάθαρσης, κλπ), άτομα με σωματική ή ψυχική αναπηρία με κινητικά προβλήματα ή χρόνιες παθήσεις, καθώς και όσους κατοικούν σε απομακρυσμένες περιοχές αλλά και στα νησιά του Αιγαίου που δεν είναι διασυνδεδεμένα με το δίκτυο της ΔΕΗ (στη κατηγορία αυτή ανήκουν σχεδόν όλα). Οσο για τα κριτήρια ένταξης ενός καταναλωτή στους «ευάλωτες πελάτες» και τα ακριβή μέτρα προστασίας τους, θα καθοριστούν αργότερα με αποφάσεις του υπ. Περιβάλλοντος & Ενέργειας, αλλά και στους Κώδικες Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας & Φυσικού Αερίου που σύντομα πρόκειται να εκδοθούν. 

Το «Τελευταίο Καταφύγιο»

Καθιερώνεται επίσης ο θεσμός «Προμηθευτής Τελευταίου Καταφυγίου», ο οποίος θα υποχρεούται να δίνει ηλεκτρικό ρεύμα σε όποιον καταναλωτή του το ζητήσει, εφόσον ο μέχρι πρότινος προμηθευτής του, με δική του ευθύνη, του διέκοψε την παροχή. Η υπηρεσία θα παρέχεται για διάρκεια 3 μηνών, μέχρις ότου ο πελάτης διαπραγματευτεί σύμβαση με νέο προμηθευτή. Επιπλέον καθιερώνεται ο θεσμός του «Προμηθευτή Καθολικής Υπηρεσίας», που υποχρεούται να δίνει ρεύμα σε οικιακούς πελάτες ή μικρές επιχειρήσεις που αδυνατούν να βρουν προμηθευτή που να προσφέρει τιμολόγια στα οποία να μπορούν να ανταποκριθούν. Για την επιλογή των εταιρειών που θα αναλάβουν να παρέχουν αυτές τις δύο καινούργιες υπηρεσίες θα προκηρυχθεί διαγωνισμός το αργότερο ως τις 30/6/2013. Έως τότε, το ρόλο αυτό αναλαμβάνει να παίξει η ΔΕΗ. 

Εξυπνοι μετρητές

Τέλος, ρυθμίζονται θέματα που αφορούν στην αντικατάσταση των σημερινών μετρητών με νέους, «έξυπνης τεχνολογίας» που θα δώσουν τη δυνατότητα στους καταναλωτές να γνωρίζουν ανά πάσα στιγμή πόσο ξοδεύουν, και άρα να μειώσουν ανάλογα την κατανάλωσή τους. Στόχος είναι το αργότερο μέχρι το 2020, το 80% των σημερινών μετρητών να έχει αντικατασταθεί με νέα ψηφιακά συστήματα.

Ο κατάλογος με τις 15 υποχρεώσεις των εταιρειών

Ιδού αναλυτικά ο κατάλογος των 15 δικαιωμάτων των καταναλωτών και υποχρεώσεων εκ μέρους των εταιρειών :

• Το πολύ εντός 3 εβδομάδων από την υπογραφή της σύμβασης, ο καταναλωτής δικαιούται να αλλάξει προμηθευτή, χωρίς καμία οικονομική για τον ίδιο επιβάρυνση.

• Κάθε εταιρεία οφείλει να γνωστοποιεί στον εν δυνάμει πελάτη πριν υπογράψει τη σύμβαση, τους όρους που αυτή περιλαμβάνει, και να δημοσιοποιεί στην ιστοσελίδα της τις προϋποθέσεις που περιέχονται στα τιμολόγιά της. Από τη πλευρά της η ΡΑΕ θα δημοσιοποιεί στην δική της ιστοσελίδα συγκεντρωτικούς πίνακες με τα τιμολόγια του κάθε προμηθευτή.

• Κάθε πελάτης έχει δικαίωμα υπαναχώρησης από τη σύμβαση εντός 14 ημερών από την υπογραφή της, αν δεν του έχουν γνωστοποιηθεί από πριν οι παραπάνω όροι.

• Υποχρέωση παροχής στον πελάτη στοιχείων σχετικά με τις εκάστοτε χρεώσεις, τη κατανάλωσή του, αλλά και για το συνολικό κόστος παροχής ηλεκτρισμού ή φυσικού αερίου.

• Υποχρεωτική δημοσιοποίηση από τον προμηθευτή γενικών στατιστικών στοιχείων σχετικά με τους πελάτες του, αλλά και για τις δραστηριότητές του, που θα ελέγχονται από τη ΡΑΕ.

• Υποχρεωτική παροχή πληροφοριών για τη δυνατότητα ένταξης κάποιου καταναλωτή στην κατηγορία των «Ευάλωτων Πελατών».

• Ενημέρωση για τη δυνατότητα πρόσβασης ενός πελάτη στην Καθολική Υπηρεσία και στην Υπηρεσία του Τελευταίου Καταφυγίου.

• Ιση μεταχείριση όσων διαμένουν σε απομακρυσμένες περιοχές ή σε νησιά.

• Να παρέχουν τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας που τους επιβάλλονται.

• Παροχή πληροφοριών για τις δυνατότητες υποβολής παραπόνων και εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών.

• Για κάθε διαφωνία ο πελάτης μπορεί να απευθυνθεί στα ΚΕΠ ή στον Συνήγορο του Καταναλωτή.

• Ενημέρωση για το μίγμα των καυσίμων από το οποίο προέρχεται η ενέργεια που πουλάει (π.χ. από ΑΠΕ, λιγνίτη, αέριο).

• Πληροφορίες για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από το μείγμα της ενέργειας που πουλάει.

• Να εφαρμόζει διαδικασία υποβολής και διαχείρισης αιτημάτων και παραπόνων, χωρίς διακρίσεις, κάτι που θα ελέγχεται από τη ΡΑΕ.

• Δυνατότητα άρνησης να προμηθεύσει συγκεκριμένο πελάτη, αν συντρέχουν λόγοι, όπως η ύπαρξη ληξιπρόθεσμων οφειλών σε άλλον προμηθευτή.

Σημειωτέον ότι όλα, τα παραπάνω πρόκειται να εξειδικευτούν στους Κώδικες Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας & Φυσικού Αερίου, όπου μεταξύ των άλλων θα ρυθμίζονται θέματα σχετικά με την προστασία των καταναλωτών από αθέμιτες και παραπλανητικές μεθόδους πώλησης, την ελάχιστη διάρκεια της σύμβασης, τις προϋποθέσεις για την καταγγελία της, τη δυνατότητα επιστροφής της εγγύησης, την ελευθέρια επιλογής μεθόδων πληρωμής, τον τρόπο μέτρησης της κατανάλωσης, τη συχνότητα έκδοσης και αποστολής λογαριασμών, το τι θα ισχύει με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, τα τυποποιημένα έντυπα που ο προμηθευτής οφείλει να διαθέτει δωρεάν μέσω της ιστοσελίδας του, αλλά και τις υποχρεώσεις της ΡΑΕ σχετικά με τη διευκόλυνση των πελατών για την επιλογή προμηθευτή.