Γιατί παραμένει το ενδεχόμενο εκ νέου κλιμάκωσης της ενεργειακής κρίσης – Τι είπαν οι αναλυτές του ACER στους Υπουργούς Οικονομικών της Ευρωζώνης

Η διατήρηση των τιμών φυσικού αερίου σε υψηλότερα από τα προ κρίσης επίπεδα, τα «σκαμπανεβάσματα» στη μείωση της ζήτησης, οι περιορισμοί στην προμήθεια LNG παγκοσμίως σε συνάρτηση με την ρευστότητα στη ζήτηση του καυσίμου, συνιστούν τις βασικές παραμέτρους που οδηγούν τον ACER στο συμπέρασμα ότι μένει ακόμη δρόμος να διανύσουμε για το ξεπέρασμα της κρίσης.

Τα παραπάνω εξέθεσαν οι Christian Zinglersen και Dennis Hesseling, υψηλόβαθμα στελέχη του Ευρωπαίου Διαχειριστή σε παρουσίασή τους, σε meeting του Eurogroup, δηλαδή, ενώπιον των Υπουργών Οικονομικών σε σχετική συζήτηση με θέμα τις εξελίξεις στην ενεργειακή αγορά και τον αντίκτυπο των μέτρων φορολογικής πολιτικής στις χώρες του ευρώ.

Παρά το γεγονός ότι οι τιμές αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας έχουν υποχωρήσει σημαντικά το τελευταίο διάστημα συγκριτικά με τα εξωφρενικά ιστορικά ρεκόρ που σημείωναν προ μηνών, παραμένουν, ωστόσο, τριπλάσιες του μέσου επιπέδου τιμών της περιόδου 2017-2021, όπως αποτυπώνεται στο παρακάτω διάγραμμα.

Ένα δεύτερο στοιχείο που ενισχύει τον «σκεπτικισμό» του ACER για την πορεία της ενεργειακής κρίσης είναι η βαρύνουσα σημασία παραμέτρων όπως η μείωση της ζήτησης και οι καιρικές συνθήκες, όπου οποιαδήποτε τυχόν μεταβολή μπορεί να μεταβάλει σημαντικά τα δεδομένα στην ενεργειακή αγορά. Σημειώνεται ότι παρά το γεγονός ότι η χειμερινή περίοδος αναμένεται να ολοκληρωθεί με τις αποθήκες αερίου να βρίσκονται σε καλά επίπεδα πληρότητας, παράγοντες όπως η αύξηση της ζήτησης αερίου λόγω πχ ψυχρών καιρικών συνθηκών και η μη βιώσιμη μείωση της ζήτησης διαμορφώνουν προϋποθέσεις για επιδείνωση της κατάστασης.

Μια ακόμη παράμετρος που αυξάνει τις επιφυλάξεις για την «επόμενη μέρα» είναι η αυξανόμενη ζήτηση του καυσίμου από τις αγορές της Ασίας, γεγονός που, όταν πάρει πλήρεις διαστάσεις, θα διαμορφώσει συνθήκες σκληρού ανταγωνισμού με τις ευρωπαϊκές αγορές ως προς την διασφάλιση φορτίων LNG, με αντίκτυπο στο κόστος του φορτίου. Σε κάθε περίπτωση οι προβλέψεις των αναλυτών μιλούν για αύξηση της «ασιατικής» ζήτησης ως αποτέλεσμα της επανάκαμψης μιας σειράς οικονομιών μετά τα μέτρα περιορισμού λόγω Covid.

slider

Αν στα παραπάνω προσθέσουμε τους εγγενείς περιορισμούς της αγοράς, τυχόν αναπάντεχα γεγονότα, γίνεται αντιληπτό ότι το ενδεχόμενο για μεγάλες αναταράξεις στην αγορά παραμένει και επομένως αυξάνει η πίεση στην παγκόσμια αγορά LNG και κατά συνέπεια για τις τιμές αερίου στην ΕΕ. Ειδική μνεία γίνεται στην παράμετρο «Κίνα», όπου η «επιστροφή» της χώρας σε τροχιά αυξημένων ρυθμών ανάπτυξης το 2023 σηματοδοτεί ένταση του ανταγωνισμού σε όλα τα «μήκη και τα πλάτη» της αγοράς LNG, δεδομένης της κατανάλωσης που έχει.

Μαθήματα της κρίσης και προτάσεις

Απευθυνόμενοι στο οικονομικό επιτελείο της Ευρωζώνης, οι αναλυτές του ACER υπογράμμισαν 6 μαθήματα που προκύπτουν από την πρόσφατη εμπειρία της ενεργειακής κρίσης και απαιτούν εγρήγορση για την συνέχεια. Επιγραμματικά αυτά αφορούν στα εξής:

• Οι αποθήκες αερίου γέμισαν ενόψει της χειμερινής περιόδου 2022/2023, ωστόσο με ένα κόστος της τάξης των 100 δισεκατομμυρίων ευρώ, συμβάλλοντας έτσι στις πολύ αυξημένες τιμές στη διάρκεια του καλοκαιριού. Θα πρέπει να αξιοποιηθούν διαφορετικά εργαλεία όπως «συμβόλαια επί της διαφοράς» για να περιορίσουν την αστάθεια των τιμών και/ή το ρίσκο των μη ελκυστικών εποχικών spreads της τιμής. Ομοίως, θα πρέπει να εξεταστεί και να προκριθεί ένα μοντέλο πιο σταδιακής αναπλήρωσης προσθέτοντας κίνητρα ευαίσθητα στο κόστος.
• Να επιταχυνθεί η εγκατάσταση νέων αιολικών και φωτοβολταϊκών.
• Τα μέτρα στήριξης πρέπει να προσαρμοστούν καλύτερα.
• Μονομερώς δίνεται έμφαση στην πλευρά του εφοδιασμού. Απαντήσεις από την σκοπιά της ζήτησης (demand-side) είναι πλέον πιο σημαντικό από ποτέ να προωθηθούν και να υιοθετηθούν.
• Η διασυνοριακή δυναμικότητα ηλεκτρικής ενέργειας διαθέσιμη για εμπόριο (το λεγόμενο 70%) είναι ζωτικής σημασίας να διασφαλίζεται, συμπεριλαμβάνοντας και χώρες που είναι κατά κύριο λόγο καθαροί εξαγωγείς ηλεκτρικής ενέργειας.
• Η ενοποιημένη ενεργειακή αγορά της ΕΕ παρουσιάζει σημαντικά οφέλη. Ωστόσο απαιτείται μεγαλύτερη συσχέτιση μεταξύ των κρατών μελών ενισχύοντας περαιτέρω τις συνδιαλλαγές μεταξύ τους με όρους αλληλεξάρτησης και συνεργασίας προς την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών.

Δείτε εδώ ολόκληρη την παρουσίαση.