Γαλλικές πιέσεις για τη δημιουργία ενεργειακού δίπολου ΕΕ-Κίνας – Αντίβαρο στην αμερικανική στροφή

Με τις Ηνωμένες Πολιτείες να κάνουν στροφή 180 μοιρών στο θέμα της ενεργειακής πολιτικής, αλλά και της πράσινης μετάβασης, και παράλληλα να διατηρούν ενεργή τη δασμολογική απειλή σε πάλαι ποτέ παραδοσιακούς εμπορικού συμμάχους, η Γαλλία στρέφει το βλέμμα προς Ανατολάς…

Η ενεργειακή ασφάλεια, ένα παγκόσμιο στρατηγικό ζήτημα, αποτελεί αντικείμενο έντονων συζητήσεων σχετικά με τον τρόπο εξισορρόπησης της ενεργειακής μετάβασης με τις αυξανόμενες ενεργειακές απαιτήσεις. Ενώ ο ΔΟΕ, που ιδρύθηκε μετά το πετρελαϊκό σοκ του 1974, δίνει έμφαση στην ενεργειακή μετάβαση, ορισμένες χώρες και οργανισμοί αμφισβητούν την ταχύτητα αυτής της μετάβασης. 

Ο Γαλλίδα υπουργός Οικολογικής Μετάβασης, Agnès Pannier-Runacher, εξέφρασε ανοικτά την επιθυμία της να αναπτύξει ισχυρότερη συνεργασία μεταξύ της Κίνας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) στον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής. Και μάλιστα τόνισε ότι η Γαλλία θα αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο προς αυτήν την κατεύθυνση.

Μιλώντας στη διάσκεψη ChangeNow στο Παρίσι την περασμένη εβδομάδα, η Agnès Pannier-Runacher τόνισε την ανάγκη για κοινή δήλωση και κοινή πλεύση μεταξύ των Βρυξελλών και του Πεκίνου  ως απάντηση στην αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από τη διπλωματική σκηνή για τα κλιματικά ζητήματα. 

«Έχω τη φιλοδοξία ότι θα μπορούσαμε να έχουμε μια κοινή δήλωση ΕΕ-Κίνας γιατί πιστεύω ότι τόσο η ΕΕ όσο και η Κίνα σήμερα έχουν πραγματικές φιλοδοξίες για το κλίμα», δήλωσε.

Κοινές πρωτοβουλίες και συνέργειες

Αυτή η πρωτοβουλία έρχεται εντός ενός συγκεκριμένου πλαισίου, στο οποίο  η Κίνα και η ΕΕ καλούνται να αντισταθμίσουν την απουσία της Ουάσιγκτον στο μέτωπο του κλίματος και της ενεργειακής μετάβασης. 

Υπενθυμίζεται, ότι δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ επιβεβαίωσε εκ νέου ότι η Κίνα θα συνεχίσει τις προσπάθειές της για την καταπολέμηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη, παρά την απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να αποχωρήσουν από τη Συμφωνία του Παρισιού υπό την ηγεσία του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Ένα κοινό μέτωπο πριν από την COP30

Η γαλλίδα υπουργός αναφέρθηκε επίσης στην κοινή δήλωση που υπέγραψαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα στη σύνοδο κορυφής του Sunnyland τον Νοέμβριο του 2023. Αυτό το έγγραφο έθεσε τις βάσεις για μια σημαντική συμφωνία ενόψει της COP28 στο Ντουμπάι, σχετικά με τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων. Η Agnès Pannier-Runacher ελπίζει ότι μια παρόμοια προσέγγιση μπορεί να υιοθετηθεί από την ΕΕ και την Κίνα, προκειμένου να διατηρηθεί η πολυμερής πίεση για συγκεκριμένη δράση για το κλίμα. Μια σύνοδος κορυφής Κίνας-ΕΕ για τα κλιματικά θέματα έχει προγραμματιστεί για τον Ιούλιο του 2025, με τη Γαλλία να δεσμεύεται ότι θα αναλάβει ενεργές πρωτοβουλίες ώστε να υπάρξει κοινός τόπος στην Διάσκεψη του ΟΗΕ, που θα πραγματοποιηθεί το επόμενο φθινόπωρο στη Βραζιλία.

Ευρωπαϊκές διαφωνίες για τους κλιματικούς στόχους

Ωστόσο, παρά τις προθέσεις της, το έργο της Γαλλίας δεν αναμένεται εύκολο: το Παρίσι καλείται να λειάνει και να στρογγυλέψει (αν όχι να εξαλείψει) τις σημαντικές διαφωνίες που υπάρχουν στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου οι αντίθετες απόψεις είναι αρκετές. 

Τα 27 κράτη μέλη καταβάλουν έντονες προσπάθειες προκειμένου να συμφωνήσουν σε στόχους μείωσης των αερίων θερμοκηπίου για το 2035, με ορισμένες χώρες, όπως η Ιταλία, να πιέζουν για λιγότερο φιλόδοξες περικοπές από αυτές που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία στοχεύει σε μείωση 90% έως το 2040 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Η Γαλλία δεν έχει ακόμη αποκαλύψει τη θέση της για αυτό το θέμα.

Σε αυτό το πλαίσιο, η πρόκληση της Γαλλίας είναι να ευθυγραμμίσει τις διαφορετικές βούληση των κρατών μελών ενισχύοντας παράλληλα τη συνεργασία με την Κίνα, σε ένα ευρύτερο πλαίσιο καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής.

Οι «επιθέσεις» των ΗΠΑ

Μέσα στο πλαίσιο αυτό η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να εμποδίσει τον πιο σημαντικό οργανισμό ενεργειακής έρευνας στον κόσμο να παράγει δεδομένα που η κυβέρνηση των ΗΠΑ υποστηρίζει ότι ευνοούν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έναντι των ορυκτών καυσίμων.

Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Politico, σε πρόσφατες συνεδριάσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, αξιωματούχοι των ΗΠΑ κάλεσαν τον οργανισμό, ο οποίος δημοσιεύει σημαντικές προβλέψεις για την ενεργειακή αγορά, να σταματήσει το έργο του προωθώντας την παγκόσμια στροφή προς την καθαρή ενέργεια και τις καθαρές μηδενικές εκπομπές άνθρακα.

Οι ίδιες πηγές τονίζει ότι ο Τόμι Τζόις, υποστηρικτής του Τραμπ που ασκεί καθήκοντα αναπληρωτή υπουργού διεθνών υποθέσεων στο Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ, πίεσε να επιστρέψει ο οργανισμός «στα βασικά» κατά τη διάρκεια των κλειστών συναντήσεων. 

Εκνευρισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αντέκρουσαν την πίεση των ΗΠΑ, υπερασπιζόμενοι τις προσπάθειες του οργανισμού για την έρευνα καθαρής ενέργειας. 

Γάλλος αξιωματούχος είπε στους δημοσιογράφους την Τετάρτη ότι «η κυβέρνηση Τραμπ εξέφρασε ξεκάθαρα την επιθυμία της να αποστασιοποιηθεί ο ΔΟΕ από αυτή την ατζέντα». 

«Η απαλλαγή από τις εκπομπές άνθρακα είναι ταυτόχρονα στόχος και εργαλείο» ενεργειακής ασφάλειας, είπε ο Γάλλος αξιωματούχος. «Αυτό αντιστοιχεί στη γαλλική θέση και δεν φοβόμαστε ότι ο ΔΟΕ θα αλλάξει τη θέση του».

Κλείνουν οι στρόφιγγες

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει διατάξει την επανεξέταση της εμπλοκής των ΗΠΑ σε όλους τους διεθνείς οργανισμούς, με τις σχετικές αξιολογήσεις να αναμένεται τον Αύγουστο. 

Αυτό έχει θέσει σε συναγερμό διεθνείς φορείς όπως ο IEA, με την αποχώρηση της Ουάσιγκτον από τον οργανισμό να είναι ένα πιθανό αποτέλεσμα. Η χρηματοδότηση των ΗΠΑ αποτελεί κατά μέσο όρο το 14%  του ετήσιου προϋπολογισμού του IEA τα τελευταία 10 χρόνια, σύμφωνα με τον οργανισμό .