Έσοδα 150 εκατ. απο τις δημοπρασίες ρύπων για τις επιδοτήσεις στη δασική βιομάζα - Τα νέα σχήματα των project developers και πώς θα λειγουργεί η αγορά των carbon credits

Μια νέα αγορά, αυτή της δασικής βιομάζας, με πολλούς παίκτες, δημιουργεί το νέο μοντέλο διαχείρισης των ελληνικών δασών που παρουσίασε χθες ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Θοδωρής Σκυλακάκης.

Στο πρώτο επίπεδο, θα είναι οι διαχειριστές του δάσους, οι οποίοι και θα επιδοτούνται για την απολήψιμη βιομάζα, με τμήμα από τα έσοδα των δημοπρασιών εκπομπών CO2 (carbon credits) του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας εκπομπών (ETS). Σε δεύτερο επίπεδο, θα δημιουργηθεί ένα Χρηματιστήριο για τους πρόσθετους τόνους CO2, μια εθελοντική αγορά για τα carbon credits τα οποία αντιστοιχούν στους πρόσθετους όγκους που θα απορροφούνται από την ορθή διαχείριση των δασών, τις αναδασώσεις, κλπ. Δυνητικοί αγοραστές, όλες οι επιχειρήσεις και οι ενεργοβόρες βιομηχανίες οι οποίες θέλουν να βελτιώσουν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα.

Τα σχήματα των διαχειριστών του δάσους θα είναι υβριδικά, δηλαδή θα προκύψουν από συμπράξεις των 293 δασικών συνεταιρισμών με εταιρείες, πιστοποιημένες για την ποσότητα CO2 που μπορούν να απορροφήσουν, και θα λειτουργούν ως project developers. 

Το ύψος της επιδότησης που θα καταβάλλεται στα παραπάνω σχήματα θα εξαρτάται από τη διαχειριστική μελέτη του κάθε δάσους, την οποία και θα εκπονεί η αρμόδια Δασική Υπηρεσία. Και όσο πιο δύσκολη θα είναι η απόληψη της βομάζας, όσο περισσότερο αυτή θα συνεισφέρει στην πρόληψη κατά των πυρκαγιών και την προστασία του δάσους, τόσο μεγαλύτερη θα είναι και η ενίσχυση που θα εισπράττουν.

Σε πλήρη ανάπτυξη του νέου μοντέλου που θα νομοθετηθεί στα τέλη του έτους, οι επιδοτήσεις που θα κατανεμηθούν σε αυτούς τους διαχειριστές των δασών, υπολογίζεται να φτάσουν τα 150 εκατ ευρώ, όπως εξήγησε ο κ. Σκυλακάκης. Τη πρώτη χρονιά λειτουργίας του, δηλαδή του 2024, τα ποσά θα είναι λιγότερα, ωστόσο όσο θα αυξάνονται τα δάση με διαχειριστική μελέτη, τόσο θα μεγαλώνει και το ποσό που θα συνεισφέρουν οι δημοπρασίες ρύπων για την επιδότηση της απόληψης βιομάζας προς τους διαχειριστές.

Σε δεύτερο επίπεδο, για τους πρόσθετους τόνους CO2 που θα απορροφούνται λόγω της ορθής διαχείρισης από τα ελληνικά δάση θα δημιουργηθεί ένα σύστημα δικαιωμάτων (carbon credits). Το επιπλέον CO2 που θα απορροφάται θα προκύπτει με βάση κοινούς κανόνες, που θα θέσει το κράτος - ανάλογα με το είδος του έργου, το είδος βλάστησης και την κλιματική ζώνη-  και θα πιστοποιούνται από ειδικά διαπιστευμένες εταιρείες αναγνωρισμένου κύρους.

Στη συνέχεια, αυτά τα δικαιώματα ρύπων θα πωλούνται σε επιχειρήσεις, τσιμεντοβιομηχανίες, διυλιστήρια και γενικά ενεργοβόρες επιχειρήσεις, οι οποίες θέλουν να βελτιώσουν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα. Και για να δημιουργηθεί φυσικά αυτή η αγορά θα πρέπει να υπάρξει ένας μεγάλος αριθμός δασών υπό το νέο καθεστώς διαχείρισης. Τι έσοδα θα μπορούσαν να προκύψουν από την οικονομία του δάσους με αυτό το νέο μοντέλο; Σύμφωνα με τον κ.Σκυλακάκη, ακόμη και 2 δισ ευρώ σε βάθος χρόνου. Μια πρώτη εκτίμηση στην 20ετία είναι γύρω στα 100 ευρω το στρέμμα. 

Και αν δεν υπάρχει ενδιαφέρον από την αγορά για κάποια από τα ελληνικά δάση; Από τα 76 εκατομμύρια στρέμματα, που είναι η συνολική έκταση των δασικών οικοσυστημάτων της Ελλάδας, περίπου τα μισά δεν τελούν υπό διαχείριση. Είναι κυρίως τα δάση στη Νότια Ελλάδα. Γι’ αυτό και προτείνεται να «αδελφοποιηθούν» με τα διαχειριζόμενα δάση του Βορρά. Αυτό σημαίνει, πως οι προσκλήσεις του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη διαχείριση και την παραγωγική εκμετάλλευση αυτών, θα αφορούν από κοινού «αδερφοποιημένα» δασικά οικοσυστήματα της Βόρειας και της Νότιας Ελλάδας.

Την πρώτη χρονιά λειτουργίας του νέου συστήματος, δηλαδή το 2024, το βάρος θα πέσει στην οργάνωση όλου του συστήματος. Στη στελέχωση των δασαρχείων και στην αναδιοργάνωση των δασικών υπηρεσιών. Ενισχύονται οι υπηρεσίες με μόνιμο (500 στελέχη) και εποχικό προσωπικό (1.200 στελέχη ετησίως, με βάση την υφιστάμενη νομοθεσία) και αναβαθμίζονται τα μέσα και οι υποδομές τους από το πρόγραμμα «έξυπνο δάσος» (π.χ. laptop, tablet, δορυφορικό internet, αισθητήρες, drones, 300 οχήματα ΑΙΓΙΣ, κ.λπ.).

Η εκτίμηση του υπουργού είναι όταν θα ολοκληρωθεί η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση, ο αριθμός των απασχολουμένων επαγγελματικά στα δάση θα έχει τετραπλασιαστεί. Στόχος είναι η ολοκληρωμένη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων να οδηγήσει σε καθαρισμό και έργα πρόληψης, μειώνοντας τους κινδύνους πυρκαγιάς, στηρίζοντας παράλληλα τις τοπικές κοινωνίες και δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας, καθώς επίσης αυξάνοντας τη φορολογητέα ύλη και μειώνοντας την παράτυπη οικονομία.