Επιστολή ΥΠΕΝ στις Βρυξέλλες για παράταση έως τέλος 2023 του πλαφόν στη χονδρική ρεύματος – Επιδίωξη για άμεση έγκριση – «Στον πάγο» για όλο το έτος και η ρήτρα αναπροσαρμογής

Σε εφαρμογή έθεσε το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας το σχέδιο για την παράταση της υφιστάμενης «ασπίδας προστασίας» στην ενεργειακή κρίση ώστε, όπως έγραφε το energypress, να παραμείνουν σε ισχύ και πέρα από τις προθεσμίες που ισχύουν αυτή τη στιγμή τόσο το πλαφόν στη χονδρεμπορική, όσο και η απόσυρση των ρητρών αναπροσαρμογής. 

Σε αυτό το πλαίσιο, ήδη την περασμένη Παρασκευή, απεστάλη στις Βρυξέλλες το ελληνικό αίτημα για μετάθεση μέχρι το τέλος του έτους της ισχύος του μηχανισμού ανάκτησης των υπερεσόδων των ηλεκτροπαραγωγών ρεύματος από τις spot αγορές. Αίτημα που, αν πάρει «πράσινο φως» από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θα διατηρήσει τις (έστω και περιορισμένες στη δεδομένη συγκυρία) εισροές στο ΤΕΜ από την DΑΜ και την Intraday. 

Παράλληλα, θα ανοίξει τον δρόμο για τη διατήρηση για όλο το 2023 και της αναστολής της ρήτρας αναπροσαρμογής από τα τιμολόγια λιανικής, καθώς τα έκτακτα μέτρα σε χονδρική και λιανική είναι «συγχρονισμένα». 

Διαπραγματευτικό ατού η παράταση της «ιβηρικής εξαίρεσης»

Αξίζει να σημειωθεί ότι η επιστολή συνέπεσε με το Πάσχα των Καθολικών, κάτι που σημαίνει πως εκ των πραγμάτων δεν θα ήταν δυνατόν να υπάρξει κάποιο «σήμα» αναφορικά με τη στάση των Βρυξελλών στο αίτημα. Πάντως, επιδίωξη της ελληνικής πλευράς είναι να επισπευσθούν όσο το δυνατόν περισσότερο οι διαβουλεύσεις με την Επιτροπή, ώστε καθώς ήδη μετρά αντίστροφα ο χρόνος για τις βουλευτικές εκλογές, να «κλειδώσουν» έγκαιρα οι παρατάσεις και να νομοθετηθούν με Υπουργικές Αποφάσεις. 

Σημαντικό πλεονέκτημα στις διαπραγματεύσεις είναι το γεγονός ότι η Κομισιόν έχει ήδη ανάψει το «πράσινο φως» στην Ισπανία και την Πορτογαλία, για την παράταση έως το τέλος του 2023 της παρέμβασης των δύο χωρών για τη συγκράτηση των χονδρεμπορικών τιμών της παρέμβασης, ο οποίος κανονικά θα έληγε τον Μάρτιο. Η παρέμβαση αυτή, γνωστή και σαν «ιβηρική εξαίρεση»  προβλέπει την εφαρμογή πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου που καταναλώνεται για ηλεκτροπαραγωγή. 

Υπενθυμίζεται ότι, με βάση τα υφιστάμενα δεδομένα, ο ελληνικός μηχανισμός ανάκτησης θα αποσυρθεί την 1η Ιουνίου. Με την υποχώρηση των χονδρεμπορικών τιμών, στην πράξη έχουν μειωθεί αισθητά τα ποσά που «κομίζει» στο ΤΕΜ από τα υπερέσοδα των παραγωγών. Ενδεικτικά, τον Μάρτιο ο μηχανισμός απέφερε μόλις 56 εκατ. ευρώ, όταν για παράδειγμα τον περασμένο Αύγουστο είχε εισφέρει 878 εκατ. στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης. 

Από τις ΑΠΕ η συντριπτική πλειονότητα των υπερεσόδων 

Μάλιστα, από τα 56 εκατ. τα 52,7 εκατ. προήλθαν από τις ΑΠΕ. Επομένως, η συντριπτική πλειονότητα του ποσού αυτού θα μπορούσε να «οδεύσει» στο ΤΕΜ ακόμη κι αν αποσυρόταν ο μηχανισμός ανάκτησης, μέσω των πλεονασμάτων του ΕΛΑΠΕ όπως γινόταν πριν εφαρμοσθεί το πλαφόν στις χονδρεμπορικές αγορές. 

Ωστόσο, το υπουργείο εκτιμά ότι τα έκτακτα μέτρα θα πρέπει να διατηρηθούν, καθώς δεν είναι απίθανο μέσα στους επόμενους μήνες να υπάρξει καινούρια εκτίναξη των τιμών των ενεργειακών προϊόντων. Εξάλλου, όπως έχει αναφέρει ο υπουργός ΠΕΝ, Κώστας Σκρέκας, η κρίση έχει αμβλυνθεί αυτή την περίοδο, χωρίς ωστόσο να έχει τελειώσει. Μάλιστα, έχει επισημάνει ότι κρίσιμη θα είναι η περίοδος του καλοκαιριού, όπου θα χρειαστεί να γεμίσουν ξανά οι ευρωπαϊκές αποθήκες αερίου. Κανονικά την ίδια περίοδο, δηλαδή το καλοκαίρι, εκπνέουν και τα δύο έκτακτα μέτρα. 

Όσον αφορά την ανάγκη διατήρησης σε αναστολή των ρητρών αναστολής, επιχείρημα του υπουργείου είναι πως το νέο μοντέλο λιανικής ενισχύει τη διαφάνεια (με την ανακοίνωση στις 20 κάθε μήνα των ονομαστικών χρεώσεων του επόμενου μήνα), δίνοντας τη δυνατότητα στους καταναλωτές να έχουν άμεση εικόνα των επιβαρύνσεων όλων των διαθέσιμων τιμολογίων. Με αυτό τον τρόπο, προάγει τον ανταγωνισμό. 

Πάντως, όπως φάνηκε και από τις τοποθετήσεις εκπροσώπων των κλάδων της παραγωγής και της προμήθειας στο πρόσφατο Power & Gas Forum, φορείς και εταιρείες ζητούν στο σύνολό τους την απόσυρση των παρεμβάσεων στους χρόνους που έχουν προβλεφθεί, με δεδομένο ότι πλέον η κρίση βρίσκεται σε ύφεση. Όπως τόνισαν, η αποκλιμάκωση των τιμών ήρε τον σκοπό για τον οποίο θεσπίσθηκαν οι παρεμβάσεις, οι οποίες με τη σειρά τους έχουν εισαγάγει νέες στρεβλώσεις, αυξάνοντας παράλληλα το κόστος των εταιρειών παραγωγής και προμήθειας.