Επ' αφορμή της Παγκόσμιας Ημέρας Νερού

Το νερό είναι στην καρδιά της κλιματικής αλλαγής διότι η αύξηση θερμοκρασίας στον πλανήτη επιδρά άμεσα στη στάθμη της θάλασσας.

Πέραν όμως αυτής της «ολιστικής επίδρασης» υπάρχουν τοπικές και σε επίπεδο μικροκλίματος «αντιφατικές» επιπτώσεις: ξηρασίες, πλημμύρες και γενικά υποβαθμίσεις στη ποιότητα λόγω των ανθρωπογενών επεμβάσεων (π.χ οικιακά λύματα, πλαστικά, γεωργικά φάρμακα, γεωτρήσεις κλπ). Ο ΟΗΕ στους 17 στόχους αειφορίας αφιερώνει άμεσα τους δύο στην προστασία του νερού (Target 6: clean water & sanitation, Target 14: Life bellow water).

Μαζί με τον αείμνηστο συνάδελφο και εξαιρετικό επιστήμονα Μιχαήλ Κουναλάκη το 2019 δημοσιεύσαμε ένα από τα σημαντικότερα υποδείγματα υδροθερμικής συνεργασίας για την αξιοποίηση του νερού στον ενεργειακό κλάδο. Η Ευρώπη συγκεκριμένα εδώ και χρόνια έχει δείξει συγκριτικά το μέγιστο ενδιαφέρον, διατυπώνοντας ένα πλαίσιο για την θαλάσσια στρατηγική και την στρατηγική υδάτων σε συνάρτηση με την στρατηγική της βιοποικιλότητας. Τα αποτελέσματα αυτών έχουν αποτιμηθεί από τον Ιούνιο του 2020 και έχουν διαμορφώσει ένα πρακτικό εργαλείο παρακολούθησης και λήψης αποφάσεων. Παράλληλα το ίδιο έτος δημοσιεύεται από την CDP η παγκόσμια έκθεση για το κύμα αλλαγών στο ρόλο των επιχειρήσεων για την ασφάλεια των υδάτων με κυριότερο συμπέρασμα ότι η αδράνεια των επιχειρήσεων κοστίζει 400% από ότι το κόστος δράσης.

Σύμφωνα με την ίδια έκθεση η χρηματοοικονομική αξία των κινδύνων από την διαχείριση του νερού ανέρχονταν σε 301 δις. δολλάρια ενώ το κόστος μείωσης αυτών των κινδύνων ανέρχονταν μόνο σε 55 δις δολλάρια σε αξίες του 2020. Δεν θα ξεχάσω στα φοιτητικά μου χρόνια (εποχή ’85) την περίπτωση του βιολογικού καθαρισμού των «απόνερων» από τα βαφεία ρούχων με κάποιο είδος σκουληκιού. Δυστυχώς το πρόβλημα μετριάστηκε μέσω της αποβιομηχάνισης.

Οι financial times, θεωρούν το νερό ως το μέγα θέμα όλων των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και των ETF’s και είναι άκρως λογικό μέσω της τεράστιας επίδραση που έχει στην παραγωγή όλων των βιομηχανιών πχ υδροηλεκτρική ενέργεια, ορυχεία, παραγωγή τροφίμων (Coca Cola, Unilever, Nestle) κλπ. Σήμερα η κρατική πολιτική προωθεί πολύ σοβαρά εργαλεία διαχείρισης τόσο των λεκανών απορροής για το σύνολο των υδατικών διαμερισμάτων της χώρας όσο και εργαλείων διαχείρισης κινδύνων.

Στην διαχείριση αυτή εμπλέκονται πολλά θέματα διεπιστημονικής φύσης: νομικά, περιβαλλοντικά, μηχανικά και φυσικά οικονομικά. Τα οικονομικά εργαλεία αποτίμησης (asset valuation and asset pricing) χρησιμοποιούνται κατά βάση για την διαμόρφωση της τιμολόγησης, της αποτίμησης της δίκαιης αξίας στη βάση σημαντικών παραδοχών των επιτοκίων και των χρηματοοικονομικών ροών καθώς και της αξίας των παγίων.

Όμως η αλήθεια είναι πως κανένα μέτρο νομικό ή τιμολογιακό δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς την ανάληψη ατομικής ευθύνης. Εμείς παρόλο που δεν αντιμετωπίζουμε τα σημαντικά προβλήματα της Κίνας, Ινδίας και Βόρειας Αμερικής πρέπει να δείξουμε ιδιαίτερα στους νέους και στους εφήβους αυτό που μας δίδαξε η παλιά γενιά με εξαιρετική επιμέλεια: την Οικονομία και την Φειδώ στην χρήση του νερού, με σκοπό την διατήρηση του για τις επόμενες γενιές.

*Ο Πέτρος Θεοδώρου είναι Ε. Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Σύμβουλος ΥφΠΕΝ, Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος.