Εν μέσω πλήρους αβεβαιότητας το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας - Καταιγισμός προτάσεων, δυστοκία στις αποφάσεις - Οι οκτώ "ιδέες" που "πάνε κι έρχονται"

Σε κλίμα αβεβαιότητας και εν μέσω ενός καταιγισμου προτάσεων, ο οποίος δεν προδιαθέτει για λήψη σημαντικών νεων αποφάσεων, συνεδριάζει σήμερα στις Βρυξέλλες το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας.

Στον απόηχο του "όχι" από Κομισιόν στην θέση των 15 χωρών για πλαφόν στο φυσικό αέριο, για την οποία είχαν καλλιεργηθεί προσδοκίες, οι υπουργοί προέρχονται στην σημερινή συνεδρίαση εν μέσω ενός μπαραζ κοινοτικών προτάσεων.

Από το πλαφόν στο ρωσικό αέριο που επανήλθε και για το οποίο η διαφωνία πολλών είναι γνωστή από προηγούμενες συνεδριάσεις, μέχρι τις συμφωνίες ΕΕ με μεγάλους παραγωγούς LNG και την δημιουργία ενός εναλλακτικού benchmark που θα συνδέεται με το αμερικάνικο Henry hub.

Και απο την επιβολή πλαφόν στο αέριο που χρησιμοποιείται για την ηλεκτροπαραγωγη, όπως και τη φορολόγηση στα υπερκέρδη των διϋλιστηριων έως τις παλιές προτάσεις της 14ης Σεπτεμβρίου για πλαφόν στα υπερκέρδη των ηλεκτροπαραγωγων και υποχρεωτική μειωση της κατανάλωσης στο ρεύμα.

Τι θα υιοθετηθεί και με ποιους όρους από τα παραπάνω; Άγνωστο, αφού προς ώρας ο θόρυβος είναι περισσότερος από αυτό που πραγματικά ενδιαφέρει τους Ευρωπαίους πολίτες. Δηλαδή το πόσο και πότε θα μειωθούν οι τιμές, και όχι με ποια εργαλεία θα συμβεί αυτό.

Τις τελευταίες μάλιστα ώρες, με τη πρόταση για πλαφόν στο φυσικό αέριο να μπαίνει στο τραπέζι και να βγαίνει μετά από λίγα 24ωρα, λόγω του γερμανικού λομπινγκ της Γερμανίας, η εικόνα σύγχυσης ενισχυθηκε.

Τα όσα συνέβησαν γύρω από το συγκεκριμένο θέμα, είναι ενδεικτικά του κλίματος που επικρατεί και της πιθανότητας να ληφθούν γενναιες αποφάσεις μείωσης του ενεργειακού κόστους.

Τη Τετάρτη, την ίδια ημέρα που έγινε γνωστή η επιστολή των 15 Υπουργών προς την Επίτροπο Σίμσον υπέρ του πλαφόν, κυκλοφόρησε non paper της Κομισιόν, το οποίο συμπεριλάμβανε, έστω με πολλούς αστερίσκους και το συγκεκριμένο μέτρο.

Χθες το πρωί, η Επίτροπος Ενέργειας Κάντρι Σιμσον, ερωτηθείς από Έλληνες δημοσιογράφους, τι πρόκειται να κάνει η Κομισιόν με το πλαφόν, απάντησε πως το θέμα θα συζητηθεί στο σημερινό Συμβούλιο Υπουργών. Δεν πέρασε ομως πολύ ώρα οπότε και έγινε γνωστό ότι οι προτάσεις της Ένωσης προς τα κράτη μέλη, δεν περιλαμβάνουν πλαφόν στις εισαγωγές αερίου, καθώς δεν θεωρείται ότι θα είναι ένα αποτελεσματικό μέτρο μείωσης των τιμών.

Είχε προηγηθεί δημοσίευμα του Politico, σύμφωνα με το οποίο, η Κομισιόν τάσσεται εναντίον της επιβολής πλαφόν στο φυσικό αέριο, έπειτα από τις αντιδράσεις των Γερμανών.

Ανεξάρτητα του γεγονότος ότι απορριφθηκε μια πρόταση που συγκεντρώνει 15 "ναι", προκαλεί εντύπωση ότι επανέρχεται μια πρόταση, δηλαδη το πλαφόν στο ρωσικό αέριο, με την οποία διαφωνεί η συντριπτική πλειονότητα των 27.

Οι. 8 προτασεις

Ποια είναι εντέλει τα μέτρα που θα συζητηθούν στο σημερινό Συμβούλιο Υπουργών; Κατά κύριο λόγο είναι οκτώ.

* Πλαφόν τιμής στο ρωσικό αέριο. Οι Βρυξέλλες επανέφεραν χθες την πρόταση για πλαφόν στο ρωσικό αέριο. Οι 27 δεν πρόκειται να συμφωνήσουν. Αφενός γιατί αρκετοι φοβούνται ότι σε μια τέτοια περίπτωση η Μόσχα θα κόψει τις ροές από κάθε εναπομειναντα αγωγό (και τον Türk Stream που τροφοδοτει την Ελλάδα), αφετέρου γιατί ένα πλαφόν στο ρωσικό αέριο, μεταφράζεται σε μονομερή παραβίαση των συμβάσεων της Gazprom με τις ευρωπαϊκές εταιρείες - πελάτες της, όπως λένε πηγές με γνώση του αντικειμένου . Εκτός του ότι θα το αξιοποιούσε η ρωσική πλευρά για να ενοχοποιήσει την Ευρώπη ως υπεύθυνη για διακοπή των παραδόσεων, και θα ήγειρε αποζημιώσεις δισεκατομμυρίων, ακόμη και αν βρισκόταν κάποια νομική βάση, ποιος διαβεβαιώνει ότι το ευρωπαϊκό μπλοκ θα έμενε ενιαίο, και δεν θα έσπαγε, όπως με τις πληρωμές σε ρούβλια;

*Διαπραγματεύσεις με τους αξιόπιστους προμηθευτές αερίου μέσω αγωγών : Η πρόταση αφορά τους Νορβηγούς που προμηθευουν με αέριο την Ευρώπη μέσω του Baltic Pipe και το Αζερμπαϊτζάν που μας τροφοδοτεί από το Νοτο, μέσω του TAP. Σύμφωνα με τη Σιμσον αν αυτό δεν φέρει αποτελέσματα, τότε είναι δυνατό ένα ανώτατο όριο τιμής.

* Πλαφόν στην τιμή του αεριου που χρησιμοποιείται για την ηλεκτροπαραγωγή: Αφορά χώρες όπως η Ελλάδα, όπου μεγάλο μέρος των ποσοτήτων αερίου χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρισμού, ωστόσο μένει να διευκρινίσει ο τρόπος εφαρμογής. Τομέτρο δεν πρέπει να οδηγεί σε αύξηση της κατανάλωσης αερίου. Σημειωτέον ότι σύμφωνα με το έγγραφο της Κομισιόν "η διαφορά κόστους ανάμεσα στην τιμή του πλαφόν και αυτή της αγοράς θα βαρύνει το ηλεκτρικό σύστημα των κρατών μελών, με βάση την πρόταση που έχει κάνει η αγορά για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας από τις 14 Σεπτεμβρίου".

* Νέο Benchmark για το φυσικό αεριο: Οι τιμές LNG σε χώρες με τερμιναλς και λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής φορτίων είναι χαμηλότερες όταν συγκρίνονται με εκείνες του TTF. Χρειάζεται επομένως να δημιουργηθεί ένα νέο benchmark για τις τιμές του LNG - συζητείται η σύνδεσή του με το αμερικανικό Henry hub, καθώς και με τον δείκτη Ιαπωνίας, Κορέας - βασισμένο σε επαληθεύσιμες εκτιμήσεις τιμών για τις παραδόσεις φορτίων. Ο νέος δείκτης θα χρησιμοποιείται εθελοντικά από τους παίκτες της αγοράς. Δεν αναμένεται να είναι έτοιμος πριν από τους πρώτους μήνες του 2023.

* Πλαφόν στα υπερκέρδη των ηλεκτροπαραγωγών : Σύμφωνα με ένα τελευταίο draft, το πλαφόν στα έσοδα των ηλεκτροπαραγωγών θα θεσπιστεί στα επίπεδα των 180 ευρώ/MWh. Δεν αφορά την Ελλάδα, καθως ήδη εφαρμόζεται ανώτατη τιμή αλλά σε χαμηλότερα επίπεδα.

* Πλαφόν στα υπερκέρδη των δυιλιστηρίων : Η αρχική πρόταση της Κομισιόν προέβλεπε την επιβολή φόρου στα κέρδη των πετρελαϊκών εταιρειών, των διυλιστηρίων και της παραγωγής ενέργειας από φυσικό αέριο και λιγνίτη για τη χρήση του 2022. Η τελευταία πρόταση συμβιβασμού που έχει τεθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων προβλέπει παράταση του μέτρου για τη χρήση του 2023.

* Υποχρεωτική μείωση της κατανάλωσης ρεύματος. Είναι ο γνωστός κανόνας του περιορισμού 5% της ζήτησης στις ώρες αιχμής.

Οσο για το πλαφόν σε κάθε τύπο εισαγόμενο φυσικού αερίου, το γεγονός ότι προς ώρας απορρίπτεται ξανά, δεν σημαίνει και ότι δεν μπορεί να συζητηθεί από τους 27. Ακόμη και χθες, ο εκπρόσωπος Τύπου της Σίμσον, μιλώντας σε Έλληνες δημοσιογράφους, παρ' ότι περιέγραφε τις δυσκολίες εφαρμογής του μέτρου, εντούτοις επεσήμανε τον όγκο της Ευρωπαϊκής αγοράς, ο οποίος δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί από τους μεγάλους παίκτες LNG, δηλαδή ΗΠΑ, Κατάρ, Νορβηγία.