«Eldorado» για επενδύσεις στις ΑΠΕ οι χώρες των Βαλκανίων – Τα παραδείγματα της Ρουμανίας και Βουλγαρίας – Ποιες ελληνικές εταιρείες έχουν κάνει το βήμα μέχρι στιγμής

Διέξοδο στις χώρες των Βαλκανίων αναζητούν οι ελληνικές ενεργειακές εταιρείες προκειμένου να «χτίσουν» τα πράσινα χαρτοφυλάκιά τους με τα πρώτα δείγματα γραφής να καταγράφονται στις συμφωνίες του τελευταίου διαστήματος, προμηνύοντας τα επόμενα deals που θα ακολουθήσουν.

Μέχρι στιγμής, η λίστα των επενδυτών περιλαμβάνει τις εταιρείες ΔΕΗ, Motor Oil, Metlen, Helleniq Energy, ΑΒΑΞ, Intrakat. Πηγές της αγοράς που συνομίλησαν με το energypress εξηγούν την «εξωστρέφεια» των ελληνικών ενεργειακών ομίλων με τα πλεονεκτήματα που εμφανίζουν οι χώρες αυτές, αρχικά η Ρουμανία και κατά δεύτερον η Βουλγαρία σε σχέση με την Ελλάδα.

Αναλυτικότερα, όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, οι ελληνικές εταιρείες έχουν θέσει φιλόδοξους στόχους για την ανάπτυξη των «πράσινων» χαρτοφυλακίων τους, γεγονός που προσκρούει στην «κορεσμένη» ελληνική αγορά η οποία βρίσκεται σε τροχιά επίτευξης των στόχων του 2030 ήδη από το 2025-2026. Ως εκ τούτου, οι γειτονικές αγορές με ισχυρές προοπτικές ανάπτυξης τόσο στο κομμάτι των ΑΠΕ όσο και στο κομμάτι της κατανάλωσης εμφανίζονται ιδανικός προορισμός για τέτοιου είδους επενδύσεις.

Η περίπτωση της Ρουμανίας ξεχωρίζει για την ώρα έναντι της Βουλγαρίας, με την δεύτερη, ωστόσο, να παραμένει σταθερά στις κεραίες των εταιρειών για την αξιοποίηση ευκαιριών. Πιο συγκεκριμένα, όπως επισημαίνουν παράγοντες του κλάδου, ο ανταγωνισμός στις εν λόγω αγορές είναι πιο διαχειρήσιμος, επιτρέποντας την πρόσβαση σε νέους «παίκτες» και μάλιστα του «ελληνικού βεληνεκούς» που ενδεχόμενα σε άλλες αγορές θα ήταν κατά πολύ δυσκολότερο να σταθούν.

Επιπρόσθετα, η εφόρμηση των εταιρειών προς το εξωτερικό εγγράφεται στις προσπάθειες των εταιρειών για αντιστάθμιση των κινδύνων και δη αυτών που συνδέονται με τις ειδικές συνθήκες της εκάστοτε αγοράς και έχουν τοπικό χαρακτήρα. Μια 3η βασική παράμετρος που συνηγορεί υπέρ της αξιοποίησης ευκαιριών σε αυτές τις χώρες σχετίζεται με το γεγονός ότι οι τιμές παραμένουν ακόμη ελκυστικές, δεδομένου ότι τα φαινόμενα κανιβαλισμού δεν κάνει ακόμη την εμφάνισή τους.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι ελληνικές εταιρείες μελετούν την διεύρυνση των δραστηριοτήτων τους στις αγορές της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας, διατηρώντας σταθερά ανοικτούς διαύλους και με τις υπόλοιπες χώρες της Βαλκανικής που αν μη τι άλλο υπάρχουν επίσης σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης των πράσινων τεχνολογιών.

Ένας πρόσθετος λόγος που καθιστά τις αγορές αυτές ελκυστικές για τις ελληνικές εταιρείες που θέλουν να διευρύνουν τα «πράσινα» χαρτοφυλάκιά τους είναι η διαθεσιμότητα εκτάσεων ή αλλιώς η χωροθέτηση των έργων, τόσο στο κομμάτι των φωτοβολταϊκών όσο και στο κομμάτι των αιολικών. Στην πρώτη περίπτωση, η πληθώρα εκτάσεων παρέχει μεγαλύτερη ευχέρεια στον υποψήφιο επενδυτή σε σχέση με την Ελλάδα, ενώ στην δεύτερη περίπτωση, αυτή των αιολικών, παραμένουν διαθέσιμες μια σειρά περιοχές με πλούσιο αιολικό δυναμικό, όταν πλέον στην Ελλάδα, οι αντίστοιχες περιοχές έχουν κορεστεί στο τομέα των χερσαίων αιολικών.

Ενδεικτικά, οι εταιρείες εστιάζουν σε περιοχές της Ανατολικής Ρουμανίας και της Ανατολικής Βουλγαρίας, δύο περιοχές που γειτνιάζουν με τη Μαύρη Θάλασσα, με πολύ πλούσιο αιολικό δυναμικό, τόσο για χερσαία, όσο και θαλάσσια αιολικά πάρκα. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, είναι τα σημεία με το καλύτερο δυναμικό στη Βαλκανική για αιολικά πάρκα, τεχνολογία λίαν κρίσιμη για την ευστάθεια των συστημάτων, όπως έδειξε και η απότομη άπνοια του Ιουλίου στη Ρουμανία, που συνέβαλε στο πρόσφατο «καύσωνα τιμών» στις χονδρεμπορικές αγορές της ευρύτερης γειτονιάς μας.

Τα μέχρι στιγμής deals

Μετά την εξαγορά της Enel Romania με την οποία η ΔΕΗ εδραίωσε για τα καλά την παρουσία της στην ενεργειακή αγορά της γειτονικής χώρας, προχωρά σταθερά σε νέες «κινήσεις» σε συμμόρφωση με την πρόθεσή της να μετασχηματιστεί σε σημαντικό περιφερειακό ενεργειακό παίκτη στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Με βάση, έργα  600 MW και επιπλέον 5.000 MW σε πορεία υλοποίησης από το deal με την Enel Romania, η ΔΕΗ προχώρησε στην εξαγορά ενός αιολικού 84 MW από τον ρωσικό όμιλο Lukoil, δύο φωτοβολταϊκών 210 MW από τη  Metlen (πρώην Mytilineos) καθώς στην σύναψη δεσμευτικής συμφωνίας αγοροπωλησίας με την Evryo Group για την εξαγορά χαρτοφυλακίου ΑΠΕ το οποίο περιλαμβάνει έργα συνολικής ισχύος 629 MW σε λειτουργία και περίπου 145 MW υπό ανάπτυξη. Με την ολοκλήρωση και τελευταίας συμφωνίας με την Evryo, το χαρτοφυλάκιο ΑΠΕ εν λειτουργία στη ΔΕΗ στη Ρουμανία θα διπλασιαστεί και η συνολική εγκατεστημένη ισχύ του Ομίλου θα ανέλθει σε 5,3 GW.

Υπενθυμίζεται ότι ανάλογες συμφωνίες έχουν ανακοινώσει οι έτεροι μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι της Ελλάδας, με την μεν Motor Oil να ανακοινώνει την είσοδό της σε κοινοπραξία με την Alive Renewable (51%), θυγατρική της Premier Energy, για την ανάπτυξη 2 σταθμών 86 MW με μπαταρίες. Αντίστοιχα, η Helleniq Energy, μέσω της θυγατρικής της HELLENiQ Renewables, έχει υπογράψει δεσμευτική συμφωνία με την Metlen για την κατασκευή και απόκτηση 4 φωτοβολταϊκών πάρκων στη νότια Ρουμανία, με συνολική ισχύ 211 MW.

Το επενδυτικό ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στις ΑΠΕ με την Intrakat να ιεραρχεί την αγορά της Ρουμανίας στην επίτευξη του στόχου για διπλάσιο ανεκτέλεστο και τον Όμιλο ΑΒΑΞ να υλοποιεί στη γειτονική χώρα ένα από τα μεγαλύτερα ενεργειακά έργα στην Ευρώπη, μια μονάδα συνδυασμένου κύκλου (MASS MINTIA POWER PLANT), συνολικής ισχύος 1750 MW. Στους ενεργούς «παίκτες» στην περιοχή εγγράφεται και η εταιρεία Metlen, ωστόσο με ένα διαφορετικό επιχειρηματικό μοντέλο στη βάση του Asset Rotation Plan, που δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην ανάπτυξη και εν συνεχεία πώληση έργων, ως EPC, παρά στην συγκέντρωση, ανάπτυξη και λειτουργία χαρτοφυλακίου ΑΠΕ όπως συμβαίνει με τις προαναφερόμενες εταιρείες. Η δραστηριότητά της επεκτείνεται ήδη στις χώρες Ρουμανία, Βουλγαρία, Ιταλία και Κροατία με σταθερό προσανατολισμό να διευρύνει περαιτέρω την παρουσία της στην περιοχή της ΝΑ Ευρώπης. 

Να αναφέρουμε τέλος ότι η Ελλάδα κατατάχθηκε στη 5^η θέση των κυριότερων επενδυτριών χωρών στη Ρουμανία για το 2023 (έναντι της 8^ης θέσης το 2022) με τις συνολικές επενδύσεις να αυξάνουν στα 2,44 δισεκατομμύρια ευρώ από 1,5 δισεκ. ευρώ το 2022, λόγω κυρίως της εξαγοράς της Enel από την ΔΕΗ, αντιπροσωπεύοντας ποσοστό 5% του συνόλου (3,29% το 2022).