"Δημιουργική ασάφεια" ή λάθος χειρισμός από τις Βρυξέλλες στο θέμα των πληρωμών αερίου με ρούβλια;

Τα κράτη-μέλη και οι εταιρείες φυσικού αερίου ανά την Ευρώπη έχουν βρεθεί σε δύσκολη θέση εξαιτίας του όλου "σίριαλ" με τις πληρωμές για το φυσικό αέριο μετά την απαίτηση του Πούτιν και τα όσα ακολούθησαν τον τελευταίο μήνα.

Θυμίζουμε ότι ο Ρώσος πρόεδρος απαίτησε να γίνεται η πληρωμή διαφορετικά από ότι πριν, με τη δημιουργία δύο λογαριασμών στην Gazprombank. Ο πελάτης καταθέτει ευρώ στον πρώτο λογαριασμό και μετά γίνεται η μετατροπή σε ρούβλια στο δεύτερο λογαριασμό και εν τέλει η κατάθεση στα ταμεία της Gazprom.

Ένα πρώτο ζήτημα που πλέον τίθεται από αρκετούς ανθρώπους του κλάδου είναι το γιατί χρειαζόταν εξ αρχής να αναδειχθεί σε μείζον θέμα τριβής το εν λόγω θέμα. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Νίκος Τσάφος του αμερικανικού Center for Strategic and International Studies (CSIS):

"Αναστατωνόμαστε για μια τεχνικότητα. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες πληρώνουν σε σκληρό νόμισμα. Το γεγονός ότι τα μετατρέπει η Ρωσία σε ρούβλια μου φαίνεται άσχετο.

Επιβάλαμε κυρώσεις στην κεντρική ρωσική τράπεζα για να παγώσουμε τους πόρους της, αλλά δεν επιβάλαμε κυρώσεις στη ρωσική ενέργεια. Αν η Ευρώπη θέλει να κάνει κυρώσεις στη ρωσική ενέργεια, εντάξει, αλλά δεν μπορούμε να αφήσουμε το μηχανισμό μιας οικονομικής συναλλαγής να προκαλέσει μια αλλαγή πολιτικής τέτοιου μεγέθους".

Είναι γεγονός ότι η Κομισιόν μέχρι σήμερα ήταν φειδωλή στις δηλώσεις της για το θέμα, ενώ έχει αποφύγει να δώσει μια σαφή κατεύθυνση ώστε να ξέρουν τα κράτη-μέλη τι να πράξουν. Από τη μια λέει ότι δεν πρέπει να γίνουν πληρωμές όπως τις ζητάει ο Πούτιν και από την άλλη αποφεύγει να πει ρητά αν παραβιάζουν τις κυρώσεις και πως.

Το αποτέλεσμα ήταν ότι προχθές σε κλειστή συνεδρίαση αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις (ανάμεσά τους και η Ελλάδα) εξέφρασαν την αγανάκτησή τους προς τις Βρυξέλλες, με την Κομισιόν να δεσμεύεται να παρέχει πιο συγκεκριμένες κατευθύνσεις σύντομα.

Όπως και να χει, πλέον δέκα ευρωπαϊκές εταιρείες έχουν ανοίξει λογαριασμούς στη Gazprombank όπως τους θέλει ο Πούτιν, όμως περιμένουν ξεκάθαρη θέση από τις Βρυξέλλες ώστε να καταλήξουν στις οριστικές τους αποφάσεις. Αν μη τι άλλο, οι συγκεκριμένες εξελίξεις θολώνουν το τοπίο και υποβαθμίζουν την εικόνα της Ε.Ε. ως μια ενιαία οντότητα που επιδιώκει να πλήξει τη ρωσική οικονομία λόγω του πολέμου.

Με τον τρόπο αυτό οι Βρυξέλλες προσφέρουν στον Πούτιν μια μικρή νίκη, καθώς αναδεικνύονται οι διαιρέσεις στο εσωτερικό της Ε.Ε. και υπογραμμίζεται η συνεχιζόμενη εξάρτηση από το ρωσικό αέριο για πολλά κράτη-μέλη. Ταυτόχρονα, διατηρούνται οι τιμές του αερίου σε υψηλά επίπεδα και προσφέρεται περιθώριο στους κερδοσκόπους να κάνουν το παιχνίδι τους στα χρηματιστήρια. Τέλος, η Μόσχα στηρίζει το εθνικό της νόμισμα, το οποίο πλέον βρίσκεται σε υψηλό διετίας έναντι του ευρώ. Βεβαίως αυτό οφείλεται εν πολλοίς στα capital controls, αλλά και πάλι είναι κάτι που μπορεί να αξιοποιήσει ο Πούτιν για εσωτερική κατανάλωση.

Ενδεχομένως η στάση των Βρυξελλών αποσκοπεί στο να ενοχοποιήσει τη Μόσχα για τις οποιεσδήποτε διακοπές αερίου προκύψουν, όμως και σε αυτή την περίπτωση η επικοινωνιακή διαχείριση του ζητήματος μοιάζει ελλιπής μέχρι στιγμής. Όπως και να χει, την επόμενη εβδομάδα αναμένονται εξελίξεις, καθώς στις 2 Μαΐου έχει προγραμματιστεί έκτακτη σύνοδος των υπουργών ενέργειας της Ε.Ε.