Αντεπίθεση για τα έσοδα με μπαλαντέρ τα ακίνητα

 Με τη «φορο-φλέβα» των ακινήτων και την «επίταξη» του φοροελεγκτικού και εισπρακτικού μηχανισμού, το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί να καλύψει τις διαφαινόμενες τρύπες στα έσοδα του Δημοσίου και να αποτρέψει την ενεργοποίηση της ρήτρας του Μνημονίου για αυτόματη επιβολή νέων δημοσιονομικών μέτρων τον Μάρτιο.

Μετά τις αρνητικές εξελίξεις στο μέτωπο των εσόδων του Ιανουαρίου, που εμφανίζουν υστέρηση πάνω από 300 εκατ., ο σχεδιασμός του υπουργείου Οικονομικών επικεντρώνεται στην είσπραξη των βεβαιωμένων φόρων στο εισόδημα, του ΦΠΑ και στα ακίνητα με ειδοποιητήρια στους υπόχρεους, κατασχέσεις και πλειστηριασμούς κινητών και ακινήτων, συλλήψεις και ποινικές διώξεις. Επίσης, το σχέδιο περιλαμβάνει ευνοϊκές ρυθμίσεις για την καταβολή των χρεών στην Εφορία με εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια και την περαίωση ανέλεγκτων υποθέσεων.

Ωστόσο, το βαρύ πυροβολικό του υπουργείου στην επιχείρηση ανάταξης των δημόσιων εσόδων αποτελούν τα ακίνητα από τα οποία προσδοκάται να εισπραχθεί συνολικά μέσα στο 2013 ποσό 6,5 δισ. ευρώ, κυρίως από το ειδικό τέλος ακινήτων, τον ΦΑΠ του 2011, 2012 και από τον νέο ενιαίο φόρο.

Ο σχεδιασμός του υπουργείου Οικονομικών για τις επόμενες 50 ημέρες μέχρι το τέλος Μαρτίου, οπότε και θα υπάρξει μια πρώτη ασφαλής εικόνα για την πορεία του προϋπολογισμού και η οποία θα κρίνει τη λήψη ή μη έκτακτων διορθωτικών μέτρων, προβλέπει:

1 Αμεση αποστολή μέχρι το τέλος του μήνα 650.000 ειδοποιητηρίων για την καταβολή του ΦΑΠ του 2011 και του 2012 για την είσπραξη 1,1 δισ.

2 Μαζικά τελεσίγραφα σε οφειλέτες με προθεσμία ολίγων ημερών να προσέλθουν στην εφορία για να τακτοποιήσουν εκκρεμότητές τους.
Αντεπίθεση για τα έσοδα με μπαλαντέρ τα ακίνητα

3 Διαταγές κατάσχεσης και πλειστηριασμών κινητών και ακινήτων σε όσους αν και έχουν ειδοποιηθεί το προηγούμενο διάστημα να εξοφλήσουν τα χρέη τους αγνόησαν τις προειδοποιήσεις. Μάλιστα, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η εντολή είναι να δεσμευτούν τραπεζικές καταθέσεις, μισθοί, συντάξεις και πάσης φύσεως εισοδήματα ανεξάρτητα από το ύψος της οφειλής και το προφίλ του φορολογουμένου.

4 Εκτεταμένες συλλήψεις και ποινικές διώξεις σε μεγαλοοφειλέτες με χρέη στην εφορία πάνω από 150.000 ευρώ.

5 Αποστολή εκκαθαριστικών σημειωμάτων με πρόσθετο φόρο σε περίπου 200.000 φορολογουμένους με ανέλεγκτες υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος, ΦΠΑ και κεφαλαίου (μεταβιβάσεις, κληρονομιές, δωρεές, γονικές παροχές κ.ά.) οι οποίοι θα καλούνται εντός 19 ημερών να αποδεχθούν το σημείωμα και να καταβάλουν τους οφειλόμενους φόρους με κίνητρο τον διακανονισμό σε δόσεις.

6 Στοχευμένοι έλεγχοι σε όσους δεν αποδέχθηκαν τα εκκαθαριστικά σημειώματα περαίωσης για τα έτη 2000-2009 και σε επιτηδευματίες και επιχειρήσεις με υψηλά ποσά επιστροφής ΦΠΑ και αμαρτωλό μητρώο.

7 Αμεσα και με βάση καταλόγους που θα λάβουν από τη ΓΓΠΣ, όλες οι εφορίες της χώρας θα προχωρήσουν στον έλεγχο των ενεργών επιχειρήσεων που δεν έχουν υποβάλει περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ.

8 Επίσης επιστρατεύονται 1.000 ελεγκτές για να «ξεσκονίσουν» τα βιβλία ελευθέρων επαγγελματιών και επιχειρήσεων που βρίσκονται στη ζώνη υψηλού κινδύνου για φοροδιαφυγή με διαδικασίες-εξπρές και με βάση αντικειμενικά κριτήρια.

Η εφαρμογή του σχεδίου για την τόνωση των εσόδων είναι αποτέλεσμα της κακής πορείας των εισπράξεων του Ιανουαρίου όπου καταγράφηκε πτώση 7% σε σχέση με τον μηναίο στόχο κυρίως λόγω της καθίζησης του ΦΠΑ και των φόρων κατανάλωσης με αποτέλεσμα στα δημόσια ταμεία να εισρεύσουν 4,052 δισ., έναντι στόχου για 4,357 δισ.

Κερδισμένοι οι μικροϊδιοκτήτες

1 2,7 εκατ. πολίτες οι οποίοι διαθέτουν ακίνητο, αξίας μέχρι 50 χιλ. ευρώ χωρίς να τους ανήκει κανένα αγροτεμάχιο ή οικόπεδο, δεν θα πληρώνουν ούτε ένα ευρώ φόρο, εφόσον φυσικά ισχύσει το αφορολόγητο.

Το ίδιο ισχύει και για τα ζευγάρια με ακίνητο αξίας έως 100.000 ευρώ. Για παράδειγμα, διαμέρισμα 60 τ.μ. 10ετίας στο Περιστέρι με ανώτερη τιμή ζώνης 1.300 ευρώ, δηλαδή συνολική αξία 78.000 ευρώ. Το ζευγάρι δεν θα πληρώσει ούτε ένα ευρώ ενώ το 2011 και 2012 πλήρωσε ΕΕΤΗΔΕ από 360 ευρώ. Επίσης, νεόδμητη κατοικία 55 τ.μ. στον Κορυδαλλό με αντικειμενική αξία 41.250 ευρώ (750 ευρώ/τ.μ. η κατώτερη τιμή ζώνης) δεν θα πληρώσει φόρο ενώ το χαράτσι ήταν 275 ευρώ.

2 Δεν θα πληρώνουν φόρο σε σχέση με το έκτακτο χαράτσι στα ακίνητα και τα ζευγάρια με ακίνητη περιουσία έως 100.000 ευρώ που είναι μοιρασμένη εξίσου.

Για παράδειγμα, εάν διαθέτει διαμέρισμα 70 τ.μ. 8 ετών στη Ν. Σμύρνη με αντικειμενική αξίας 85.000 ευρώ, το ζευγάρι απαλλάσσεται από τον νέο φόρο κατοχής, ενώ τα προηγούμενα δύο χρόνια πλήρωσε χαράτσι 420 ευρώ. Ακόμη, ζευγάρι ιδιοκτητών μοναδικού ακινήτου 90 τ.μ. στην «ακριβή» Κηφισιά, 16ετίας με αντικειμενική αξία 180.000 ευρώ. Ο φόρος που θα πληρώσει θα είναι (πιθανότατα) 160 ευρώ με αφορολόγητο 100.000 και συντελεστή 0,2 για τα επόμενα 80.000 ευρώ. Πέρυσι πλήρωσε χαράτσι μέσω της ΔΕΗ 594 ευρώ.

3 Χαμηλότερο φόρο σε σχέση με το ΕΕΤΗΔΕ και ΦΑΠ θα πληρώσουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων μεσαίας αξίας. Για παράδειγμα ιδιοκτήτης ακινήτου 100 τ.μ., τριών ετών στη Βούλα με αντικειμενική αξία 390.000 ευρώ πλήρωσε χαράτσι 1.500 ευρώ κι επιπλέον Φόρο Ακίνητης Περιουσίας 380 ευρώ, σύνολο 1.880 ευρώ. Με το νέο φόρο θα καταβάλει, κάθε χρόνο φυσικά, 820 ευρώ, δηλαδή 1.060 ευρώ λιγότερα.

Για ποιους «χτυπά η καμπάνα»

1 Οσοι ιδιοκτήτες κατέχουν πολλά ακίνητα και συγκεκριμένα σπίτι σε κάποια πόλη, εξοχική κατοικία ή πατρικό στο χωριό, αγροτεμάχια ή οικόπεδα, θα επιβαρυνθούν. Πλέον, στην τσιμπίδα της Εφορίας θα πιαστούν για όλα αυτά τα ακίνητα κι αν βρίσκονται σε περιοχές υψηλής αξίας εκτός σχεδίου, π.χ. στη Μύκονο ή τη Σαντορίνη, θα κληθούν να πληρώσουν σημαντικά ποσά.

2 Οι μεγαλοϊδιοκτήτες με περιουσίες πάνω από 3 εκατ. ευρώ θα κληθούν να πληρώσουν σημαντικά ποσά, μεγαλύτερα απ' ό,τι μέχρι σήμερα. Για παράδειγμα, ιδιοκτήτης σπιτιού 500 τ.μ., 10ετίας στη Φιλοθέη με αντικειμενική 3,5 εκατ. ευρώ. Πλήρωσε χαράτσι 9.600 ευρώ και επιπλέον ΦΑΠ 29.800 ευρώ, σύνολο 39.400 ευρώ. Με τον ενιαίο φόρο και με ανώτατο συντελεστή 2% θα πληρώσει 42.850 ευρώ.

3 Μεγάλοι χαμένοι είναι και οι ιδιοκτήτες μη ηλεκτροδοτούμενων ακινήτων που γλίτωσαν το χαράτσι μέσω της ΔΕΗ κάνοντας διακοπή ηλεκτροδότησης. Παλαιά σπίτια στο χωριό, εξοχικά ή ακόμη και... στάνες χωρίς ρεύμα θα πρέπει να μπουν στο «καλάθι» για να φορολογηθούν.

4 Επίσης χάνουν οι εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες που έχουν ξενοίκιαστα ακίνητα, δηλαδή είναι απρόσοδα. Για παράδειγμα, εκτιμάται ότι σήμερα υπάρχουν 300.000 σπίτια που δεν έχουν ενοικιαστεί. Γενικά, την τελευταία περίοδο το 25% των κατοικιών είναι κενές, το 35% των καταστημάτων και το 65% των γραφείων δεν έχουν ενοικιαστεί επί πολλούς μήνες.

5 Οι εταιρείες που διαθέτουν ακίνητα θα επιβαρυνθούν με το νέο φόρο. Μένει να διευκρινιστεί πώς θα φορολογηθούν. Επίσης τα ερωτήματα που τίθενται είναι αν θα υπόκεινται στο νέο φόρο οι ΔΕΚΟ, τα ασφαλιστικά ταμεία, η Εκκλησία, οι offshore.

Ο νέος φόρος
Εξίσωση για δυνατούς λύτες

Αντιμέτωπη με την πιο δύσκολη φορολογική εξίσωση βρίσκεται η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών σε ό,τι αφορά τον Ενιαίο Φόρο Ακινήτων, ο οποίος πρέπει να επιβληθεί μέσα στο 2013. Μια σειρά από παραμέτρους, προτάσεις και «γκρίζες» ζώνες βρίσκονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων καθιστώντας την τελική απόφαση «γόρδιο δεσμό».

Για τον λόγο αυτό δόθηκε από την κυβέρνηση προθεσμία ενός μηνός κατά τη διάρκεια της οποίας ο υπουργός Οικονομικών θα έχει την ευκαιρία να συγκεράσει τις αντίθετες απόψεις εντός του τρικομματικού συνασπισμού αλλά και να αποδώσει τη μεγαλύτερη φορολογική δικαιοσύνη.

Ο Γ. Στουρνάρας επιμένει ότι θα εισπράττονται κάθε χρόνια όσα και τα προηγούμενα, κάτι που σημαίνει ότι ο στόχος των 3,2 δισ. ευρώ είναι το πρώτο προαπαιτούμενο, αλλά και μνημονιακή υποχρέωση, αλλιώς θα υπάρξει νέα «μαύρη τρύπα» στα έσοδα και θα τεθεί σε κίνδυνο το πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής.

Υπό αυτό το πρίσμα ένα είναι το μόνο σίγουρο: Από εδώ και στο εξής επιβάλλεται φόρος κατοχής ακίνητης περιουσίας και με βάση το επικρατέστερο σενάριο, θα βαρύνει κάθε σπίτι αξίας πάνω από 50.000 ευρώ.

Τα αγροτεμάχια
Το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται μια σειρά από σχέδια ώστε οι φορολογικοί συντελεστές να οδηγούν σε χαμηλή φορολόγηση της μικρής περιουσίας. Αγνωστη είναι προς το παρόν η φορολογική αντιμετώπιση των αγροτεμαχίων, οι εξαιρέσεις που θα υπάρξουν για τους κατ' επάγγελμα αγρότες και οι φόροι για τα ακίνητα των νομικών προσώπων. Και στην τελευταία περίπτωση η κυβέρνηση βρίσκεται μπροστά σε έναν κίνδυνο: Να φορολογήσει με υψηλό συντελεστή τα εταιρικά ακίνητα για να «ισοφαρίσει» τη μειωμένη φορολογία των μικρών ιδιοκτησιών, αλλά να θέσει σε κίνδυνο τις επενδύσεις από ξένους παίκτες στο real estate που έχουν ξαναβάλει την Ελλάδα στο μικροσκόπιο.

Η κυβέρνηση καλείται να λύσει πολύ δύσκολα προβλήματα προκειμένου να μη βρεθεί μπροστά σε μια κοινωνική αναταραχή. Μεγάλο «αγκάθι» είναι οι ιδιοκτήτες ακινήτων που, όμως, είναι άνεργοι ή τα εισοδήματά τους είναι πενιχρά. Υπάρχουν περιπτώσεις πολιτών που έχουν κληρονομήσει ένα μεγάλο ακίνητο, σημαντικής αντικειμενικής αξίας, αλλά δεν έχουν δουλειά. Το ερώτημα είναι πώς θα πληρώνουν έναν ετήσιο φόρο αν δεν υπάρξουν και εισοδηματικά κριτήρια για την επιβολή του; Σήμερα οι άνεργοι εξαιρούνται από το χαράτσι, ενώ υπάρχουν κοινωνικά κριτήρια για ανάπηρους. Θα πρέπει επίσης να προβλεφθούν κοινωνικά κριτήρια και για πολύτεκνους που διαμένουν σε μεγάλα σπίτια.

Τι θα γίνει με τους περισσότερους από 380.000 ιδιοκτήτες που έχουν κάποιο ακίνητο με στεγαστικό δάνειο; Θα πληρώνουν ένα φόρο για σπίτι που είναι υποθηκευμένο στην τράπεζα;

Αδικία, που μάλλον δεν μπορεί να εξαλειφθεί είναι το γεγονός ότι θα πληρώσει τον ίδιο φόρο ένας φτωχός ιδιοκτήτης με έναν πλούσιο που μένουν στην ίδια περιοχή. Για παράδειγμα, θα ισχύσει ίδιος συντελεστής για μια περιοχή με αντικειμενική αξία πάνω από 100.000 ευρώ, και για όποιον έχει χαμηλά εισοδήματα, αλλά και για εκείνον που έχει περιουσία.

Μεγάλο είναι το πρόβλημα με τα αγροτεμάχια και τον φόρο που μάλλον πάει για το 2014. Η πρόταση είναι να υπάρξει διαφορετική φορολογία από τα άλλα ακίνητα και να υπάρξουν εξαιρέσεις ή κάποιου είδους αφορολόγητο για τους κατ' επάγγελμα αγρότες.

Ερωτηματικό υπάρχει και με τους κοινόχρηστους χώρους, τα πάρκινγκ και τις αποθήκες. Θα φορολογηθούν κανονικά ή με διαφορετικούς συντελεστές;

Τέλος, μεγάλο θέμα υπάρχει και με τους τακτοποιημένους ημιυπαίθριους και τα αυθαίρετα. Εκατοντάδες χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα θα πρέπει να ενταχθούν στο νέο σύστημα φορολόγησης, ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχουν γίνει οι αλλαγές, ούτε στο Ε9 ούτε στα στοιχεία που έχει η ΔΕΗ και οι δήμοι.

Κ. ΑΝΤΩΝΑΚΟΣ - Β. Σ. ΚΑΝΕΛΛΗΣ

(Εθνος)