Αλβανοί και Κόσοβο «κλείνουν» την ΟΚΤΑ
Όταν ο όμιλος των Ελληνικών Πετρελαίων είχε προχωρήσει στην περιπετειώδη – όπως εξελίχθηκε – εξαγορά του διυλιστηρίου της ΟΚΤΑ στα Σκόπια, τότε ο στόχος ήταν η μονάδα να τροφοδοτεί όχι μόνο την περιορισμένης εμβέλειας τοπική αγορά της FYROM αλλά και την αγορά του Κοσόβου.
Εδώ και περίπου ένα χρόνο ωστόσο, μπορεί η τοπική αγορά να συνεχίζει να κινείται στα ίδια επίπεδα κατανάλωσης (600 με 700 χιλιάδες τόνους ετησίως) ωστόσο η αγορά του Κοσόβου, έχει συρρικνωθεί δραματικά. Βασική αιτία για την εξέλιξη αυτή, είναι το γεγονός ότι η περιοχή – μετά και από την αναβάθμιση του τοπικού οδικού δικτύου – ξεκίνησε να καλύπτει τις ανάγκες της σε πετρελαϊκά προϊόντα από την Αλβανία.
Όπως εξηγούν πηγές που γνωρίζουν τα τεκταινόμενα στην αγορά πετρελαίου των Βαλκανίων, από μόνη της η αγορά των Σκοπίων δε δικαιολογεί την ύπαρξη του διυλιστηρίου, καθώς οι όγκοι δεν επαρκούν. Άλλωστε η κατασκευή της συγκεκριμένης μονάδας που πραγματοποιήθηκε επί ενωμένης Γιουγκοσλαβίας και όχι με κριτήρια αγοράς αλλά με κριτήρια τοπικής «εξυπηρέτησης» στη λογική ικανοποίησης τοπικιστικών αιτημάτων.
Σε κάθε περίπτωση αυτή τη στιγμή όπως εξηγούν οι ίδιες πηγές από τη Βαλκανική αγορά, το διυλιστήριο είναι πολύ μικρό, αλλά η ζήτηση στην τοπική αγορά είναι ακόμη μικρότερη και η χρησιμοποίησή του είναι χαμηλή.
Στο πλαίσιο αυτό έχουν πέσει στο τραπέζι και εξετάζονται από τα ΕΛΠΕ – αναφέρουν οι εν λόγω πηγές – σκέψεις να σταματήσει η λειτουργία του διυλιστηρίου – το οποίο ούτως ή άλλως υποχρησιμοποιείται – και να σταματήσει η επεξεργασία αργού.
Το σενάριο προβλέπει τη μετατροπή του διυλιστηρίου σε αποθήκη έτοιμων προϊόντων τα οποία και θα διοχετεύονται στα Σκόπια μέσω του υφιστάμενου αγωγού μεταφοράς αργού από τη Θεσσαλονίκη. Θα απαιτηθούν βεβαίως εργασίες τροποποίησης του αγωγού, οι οποίες ωστόσο θα αποσβεστούν πολύ σύντομα καθώς σήμερα τα τελικά προϊόντα που δεν παράγονται στην ΟΚΤΑ, μεταφέρονται οδικώς με πολύ μεγαλύτερο κόστος.
Σημειώνεται ότι η θυγατρική των ΕΛΠΕ καλύπτει σήμερα το 90% της τοπικής αγοράς
Το διυλιστήριο
Tο διυλιστήριο OKTA στα Σκόπια είναι τύπου hydroskimming. Διαθέτει μονάδα ατμοσφαιρικής απόσταξης, τρεις μονάδες υδρογονοαποθείωσης (νάφθας, κηροζίνης και ντίζελ), μονάδες αναμόρφωσης και ισομερισμού νάφθας, μονάδα ανάκτησης LPG και ανάκτησης στοιχειακού θείου. O εφοδιασμός του με αργό γίνεται μέσω αγωγού από το διυλιστήριο της Θεσσαλονίκης. Η παραγωγή του περιλαμβάνει βενζίνες, ντίζελ, μαζούτ, καθώς και jet και υγραέρια. Όλα τα προϊόντα είναι σύμφωνα με τις Ευρωπαϊκές προδιαγραφές, μετά και από τις τελευταίες επενδύσεις που ολοκληρώθηκαν το 2010.