Αλέκος Λασκαράτος: Η μεγάλη έκπληξη το Υπουργείο Περιβάλλοντος

Είναι σίγουρο ότι πολλά θα ειπωθούν και άλλα τόσα θα γραφτούν για τον ανασχηματισμό. Δύο τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία-έκπληξη, κατά τη γνώμη μου. Πρώτο στοιχείο, η αλλαγή στο τιμόνι της οικονομίας με ό,τι αυτή μπορεί να σημαίνει ή μπορεί να μη σημαίνει. Δεύτερο, η αλλαγή στο Υπουργείο Περιβάλλοντος. Για το πρώτο θα μιλήσουν σίγουρα άλλοι, πολύ πιο ειδικοί από μένα. Για το δεύτερο, η αλλαγή είναι πραγματικά εντυπωσιακή και θέλω να σταθώ λίγο σ’ αυτήν.

Η κα. Τίνα Μπιρμπίλη αντικαταστάθηκε λοιπόν στο περιβάλλον από τον κ. Γιώργο Παπακωνσταντίνου. Θα μπορούσε την αλλαγή αυτή να τη δει κανείς και σαν κακόγουστο αστείο ή σαν πρόθεση του πρωθυπουργού για αλλαγή 180 μοιρών στην πολιτική περιβάλλοντος.

Η κ. Μπιρμπίλη αφήνει στο σύντομο διάστημα της υπουργίας της ένα σημαντικό έργο. Έδωσε για πρώτη φορά ουσιαστικό περιεχόμενο στο υπουργείο περιβάλλοντος το οποίο μέχρι την έλευσή της ήταν ένα υπουργείο που υπήρχε απλά και μόνο γιατί, με βάση τα ευρωπαϊκά και διεθνή δεδομένα, ήταν «πολιτικά ορθό» (politically correct) να υπάρχει. Στην ουσία όμως το ΥΠΕΧΩΔΕ ήταν υπουργείο δημοσίων έργων και τίποτε παραπάνω. Ειδικά επί υπουργίας Γ. Σουφλιά το περιβάλλον ήταν στα αζήτητα. Η απαλλαγή του υπουργείου περιβάλλοντος από τα δημόσια έργα, παλιό αίτημα φορέων αλλά και κομμάτων, έγινε από τον πρωθυπουργό τον Οκτώβρη του 2009 οπότε και τοποθετήθηκε η κ. Μπιρμπίλη επικεφαλής του νέου υπουργείου περιβάλλοντος, ενέργειας και κλιματικής αλλαγής.

Στην αλλαγή τίτλου του υπουργείου η νέα υπουργός, έδωσε ουσία και περιεχόμενο. Να θυμηθούμε ότι ο ίδιος ο πρωθυπουργός δήλωνε σε όλες τις παρεμβάσεις του ότι πρέπει να στοχεύσουμε σε μία διαφορετική ανάπτυξη από αυτήν της ακραίας οικονομίας της αγοράς η οποία και έφερε την παγκόσμια οικονομία, και την ελληνική βέβαια, στο χείλος του γκρεμού. Μιλούσε για την πράσινη ανάπτυξη, όπου το περιβάλλον και η προστασία του θα ήταν συστατικό στοιχείο της νέας, βιώσιμης και ανθρώπινης ανάπτυξης. Η κ. Μπιρμπίλη, εφαρμόζοντας αυτήν την πολιτική, προχώρησε σε μία σειρά μέτρων προς αυτήν την κατεύθυνση. Δεν σκοπεύω να κάνω απολογισμό του έργου της. Ενδεικτικά όμως θα αναφέρω την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με στόχους που ξεπερνούν κατά πολύ όσα μας επιβάλει η Ε.Ε. να κάνουμε μέχρι το 2020, και το πολύ σημαντικό νομοσχέδιο για τη βιοποικιλότητα όπου δημιουργήθηκε και το θέμα των δέκα στρεμμάτων. Στο τελευταίο αυτό θέμα της έγινε λυσσαλέα επίθεση από όλες τις πτέρυγες της Βουλής συμπεριλαμβανομένων, και ίσως πρωτοστατούντων, των βουλευτών του κυβερνώντος κόμματος. Έθιγε βλέπετε το παγιωμένο, για πολλές δεκαετίες, σύστημα των πελατειακών σχέσεων των πολιτικών με τους ψηφοφόρους τους στις περιφέρειές τους «Σαράντα κατσίκες ή μια επένδυση»

Πιο σημαντικό όμως από τα νομοσχέδια και τα μέτρα που πήρε η κ. Μπιρμπίλη στους είκοσι αυτούς μήνες, πιστεύω πως είναι η αλλαγή νοοτροπίας που έφερε. Σε σημαντικό μέρος της ελληνικής κοινωνίας, σε όσους τουλάχιστον θέλουν να βλέπουν και να ακούνε, το περιβάλλον δεν είναι πια κάτι το χαριτωμένο και λουλουδάτο με το οποίο αξίζει να ασχολούνται αποκλειστικά κάποιοι γραφικοί και ονειροπόλοι τύποι που ζουν εκτός πραγματικότητας. Είναι βασικό στοιχείο της επιβίωσής μας και μοχλός ανάπτυξης. Παρά το εύθραυστο του παρουσιαστικού της, η κ. Μπιρμπίλη, αποδείχτηκε «σκληρό καρύδι», άντεξε με αξιοπρέπεια τις επιθέσεις που της έγιναν, και πάλεψε για τα πολιτικά της πιστεύω.

Όμως η Ιστορία δεν μένει ποτέ στάσιμη. Έτσι τώρα έχουμε νέον υπουργό περιβάλλοντος, τον μέχρι χτες υπεύθυνο της οικονομίας. Μήπως μοιάζει λίγο με ανέκδοτο; Μήπως αυτό σημαίνει και το τέλος της πολιτικής περιβάλλοντος; Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν προς τα πού θα γύρει η πλάστιγγα. Αν τα λόγια που ανταλλάσσονται στις τελετές παράδοσης-παραλαβής υπουργείων έχουν κάποια βαρύτητα και αν σηματοδοτούν κάποιο είδος προγραμματικών δηλώσεων τότε ίσως να αξίζει να δούμε μερικά από όσα είπε ο νέος υπουργός κατά την τελετή ανάληψης των καθηκόντων του. Σταχυολογώ:

• Η ανάπτυξη στην οποία πρέπει να στοχεύουμε είναι η πράσινη ανάπτυξη

• Το περιβάλλον είναι μέρος της αναπτυξιακής διαδικασίας

• Οικονομία με στόχο την ποιότητα ζωής

• Το ΥΠΕΚΑ πρέπει να παίξει μεγάλο ρόλο στο μέλλον της χώρας

• Δεν θα ανατρέψω, αλλά θα συνεχίσω το έργο που έχει γίνει.

Το περιμένατε; Εγώ ομολογώ πως όχι. Ίσως τελικά η ρήση που λέει ότι «Τα ράσα δεν κάνουν τον παπά» να μην είναι πάντα σωστή, και κάποιες φορές τα ράσα να κάνουν τον παπά. Οψόμεθα που λένε…

(Protagon, 20/5/2011)