Αλ. Μαϊσης: Να γίνουν οι απαραίτητες μελέτες για Euroasia

Από δημοσιεύματα μαθαίνουμε ότι ο ΑΔΜΗΕ και η Euroasia Interconnector Ltd, η Κυπριακών συμφερόντων εταιρεία που έχει αναλάβει τη κατασκευή της διασύνδεσης Ισραήλ – Κύπρος – Κρήτη – Αττική,  δεν τα «βρήκαν» για την από κοινού κατασκευή της διασύνδεσης Κρήτη – Αττική. Επίσης γράφηκε ότι η ΡΑΕ έχει 2 μήνες περιθώριο ν’ αποφασίσει αν θα κάνει διαγωνισμό για το έργο ή θα το αναθέσει στον ΑΔΜΗΕ, και ακόμη ότι η ΕΕ πιέζει τις εταιρείες να συμφωνήσουν. Αυτά για μένα είναι ακατανόητα και καλό θα ήταν κάποιος γνώστης να δώσει τις αναγκαίες εξηγήσεις. Σε πρώτη φάση πρέπει να εξεταστεί κατά πόσο το έργο αυτό είναι λειτουργικά και οικονομικά χρήσιμο για τη χώρα μας.

• Δεν υπάρχουν μελέτες λειτουργίας και κόστους – οφέλους για το καθορισμό του τρόπου λειτουργίας της γραμμής και κυρίως με ποιες προϋποθέσεις είναι το έργο οικονομικά ωφέλιμο. Για το Ελληνικό σύστημα (ηπειρωτικό, Κρήτη) θα είναι μια πρόσθετη εξωτερική διασύνδεση που θα χρησιμοποιείται για εισαγωγές – εξαγωγές. Στην υποθετική περίπτωση που το κόστος της ενέργειας είναι ευνοϊκό θα διενεργείται μαζική εισαγωγής ενέργειας. Η Κρήτη στη διάρκεια του έτους απορροφά 50 – 700MW ανά ώρα και επομένως, το υπόλοιπο θα διοχετευθεί στο ηπειρωτικό σύστημα. Η απορρόφηση της ισχύος αυτής είναι άκρως προβληματική και θα χρειαστεί να σβήσουν μονάδες. Ήδη συζητείται η υιοθέτηση ΑΔΙ για τις μονάδες ΦΑ που χρειάζονται για τη λειτουργία των ΑΠΕ, συνεπώς στις νέες συνθήκες θα χρειαστούν πολύ αυξημένα ΑΔΙ. Άκρως προβληματική η διαχείριση των ΑΠΕ που θα χρειαστεί τη νύχτα να μειώνουν παραγωγή και ν’ αποζημιώνονται.

• Το κόστος της μεταφερόμενης ενέργειας είναι το  άθροισμα 3 παραγόντων: (α) κόστος παραγωγής, (β) απώλειες μεταφοράς και (γ) κόστος μεταφοράς. Το κόστος αυτό πρέπει να συγκριθεί με το κόστος τοπικής παραγωγής με το ίδιο ΦΑ που ούτως ή άλλως θα μεταφερθεί στην Ευρώπη μέσω της χώρας μας. Είναι προφανές ότι η εισαγόμενη ενέργεια θα είναι πολύ ακριβότερη απ’ ότι θα μπορούσαμε να τη παράγουμε. Δεν βλέπω γιατί Ισραήλ και Κύπρος θα προτιμήσουν να προσφέρουν χαμηλότερες τιμές από ότι θα εξασφάλιζαν πουλώντας το ΦΑ. Ανάλογες σκέψεις ν’ αγοράζει η Ευρώπη από την τότε Σοβιετική Ένωση ρεύμα εγκαταλείφθηκαν και εισήγαγε απλώς ΦΑ.

• Υπάρχει χρηματοδότηση; Μιλάμε για ένα έργο της τάξεως των 6 δις (3,5 δις σε πρώτη φάση με ισχύ 1000MW) και δεν έχει προσδιοριστεί η χρηματοδότησή του. Ελπίζεται ότι η ΕΕ θα συμβάλει, χωρίς να έχει μέχρι στιγμής ληφθεί σχετική απόφαση, πέρα από 14 εκ. που έχουν εγκριθεί για προμελέτες. Στη θετική περίπτωση πρέπει να προσδιοριστεί αν θα υπάρξει ένα ποσό για όλο το έργο ή για κάθε τμήμα χωριστά και κυρίως πρέπει να προσδιοριστεί ποιος θα επιβαρυνθεί για το υπόλοιπο κόστος. Προφανώς δεν είναι δυνατό ν’ αναλάβει ο καταναλωτής το κόστος αυτό τη στιγμή που δεν έχει αποδειχθεί η χρησιμότητα της διασύνδεσης. Ακόμη περισσότερο που δεν έχει αποδειχθεί η χρησιμότητα της μεγάλης διασύνδεσης Κρήτης – Αττικής που έχει περιληφθεί στο 10/ετές πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ, με ισχύ 700MW, πολύ μικρότερη από 2000MW.

Με αυτά τα δεδομένα είναι απορίας άξιο γιατί έχουν γίνει τόσες συζητήσεις και μάλιστα σε ύψιστο επίπεδο (συνάντηση πρωθυπουργών). Πρόκειται για έργο με μεγάλες τεχνικές δυσκολίες, με τεράστιο κόστος και που τη κατασκευή έχει αναλάβει μια εταιρεία που δεν διαθέτει καμιά υποδομή για τέτοια έργα, τουλάχιστο αυτό διαπιστώνει κανείς από την ιστοσελίδα της. Η Ελληνική συμμετοχή ξεκίνησε πριν μερικά χρόνια με πρωτοβουλία της ΡΑΕ, ενώ από το νόμο ο ΑΔΜΗΕ είναι αρμόδιος για τις διεθνείς διασυνδέσεις. Χωρίς να έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση, ούτε η χρησιμότητα του έργου, ΑΔΜΗΕ και Euroasia τσακώνονται ποιος θ’ αναλάβει τη κατασκευή της διασύνδεσης Κρήτη – Αττική. Η Κομισιόν πιέζει να συνεργαστούν οι 2 εταιρείες και η ΡΑΕ καλείται μέσα σε 2 μήνες ν’ αποφασίσει πώς θα γίνει το έργο. Απογείωση του παραλογισμού.

Επειδή παίζονται χοντρά συμφέροντα, καλό είναι να εκπονηθούν οι αναγκαίες μελέτες, να εξασφαλιστούν οι χρηματοδοτήσεις και ανάλογα να ληφθούν αποφάσεις τεκμηριωμένες και όχι στο γόνατο. Πρέπει να δοθεί η απαραίτητη δημοσιότητα, ώστε ο καταναλωτής να γνωρίζει πού πάνε τα λεφτά του.

- ΑΛΒΕΡΤΟΣ  ΜΑΪΣΗΣ, Πρώην Δ/ντής στη Γεν. Δ/νση Μεταφοράς της ΔΕΗ