Αγορά καυσίμων: Περί τα τέλη της εβδομάδας "περνάνε" στην αντλία οι πρώτες ανατιμήσεις της τάξης των 2 λεπτών ανά λίτρο, λόγω της νέας κρίσης

Σε κλίμα αυξημένης νευρικότητας κινείται η εγχώρια αγορά καυσίμων, μετά το άλμα των διεθνών τιμών πετρελαίου στον απόηχο της κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή. Το Brent crude oil βρέθηκε μια ανάσα από τα 80 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας ημερήσια άνοδο άνω του 9%, γεγονός που αναζωπύρωσε τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό και για ενδεχόμενες διαταραχές στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα ενέργειας.

Παρά την έντονη διεθνή μεταβλητότητα, παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι δεν δικαιολογείται άμεση ανατίμηση στη λιανική τιμή της βενζίνης στην Ελλάδα. Ο λόγος είναι ότι η τιμή στην αντλία δεν ακολουθεί αυτομάτως την πορεία του Brent, καθώς το σύστημα τιμολόγησης λειτουργεί με συγκεκριμένη φόρμουλα και χρονική υστέρηση.

Πώς διαμορφώνεται η τιμή

Η τιμή εξόδου των ελληνικών διυλιστηρίων βασίζεται στην περιφερειακή τιμή του διυλισμένου προϊόντος στη Μεσόγειο (gasoline CIF Med), όπως αποτιμάται από τον S&P Global Platts. Οι τιμές αυτές ενσωματώνονται με καθυστέρηση περίπου τριών έως τεσσάρων ημερών.

Στην τελική τιμή της αμόλυβδης, περίπου το 35% αφορά τη διεθνή τιμή του προϊόντος. Το υπόλοιπο 65% συνδέεται με τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, τον ΦΠΑ, τα μεταφορικά κόστη και τα εμπορικά περιθώρια. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μια απότομη άνοδος 8%-9% στο αργό δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε ισόποση αύξηση στην αντλία.

Με βάση τα παραπάνω, η επίδραση της ανόδου στις διεθνείς τιμές θα χρειαστεί λίγες ημέρες για να αποτυπωθεί στη χονδρική των διυλιστηρίων και στη συνέχεια μία έως δύο επιπλέον ημέρες για να περάσει πλήρως στη λιανική. Οι πρώτες ουσιαστικές ανατιμήσεις αναμένονται προς τα τέλη της εβδομάδας.

Πρόωρες κινήσεις και κλίμα ανησυχίας

Ήδη, πάντως, σε ορισμένα πρατήρια καταγράφονται αυξήσεις, χωρίς να έχουν προηγηθεί νέες παραλαβές με υψηλότερες τιμές. Στελέχη της αγοράς κάνουν λόγο για πρόωρες κινήσεις που επιχειρούν να εκμεταλλευτούν το κλίμα ανησυχίας των καταναλωτών.

Όπως επισημαίνουν, η αγορά λειτουργεί πλέον χωρίς το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, γεγονός που αφήνει μεγαλύτερο περιθώριο διακυμάνσεων. Ωστόσο, τονίζουν ότι με τα σημερινά δεδομένα δεν υπάρχει αντικειμενική αιτία για άμεσες και εκτεταμένες ανατιμήσεις.

Τα σενάρια για τις επόμενες ημέρες

Με την τρέχουσα μέση τιμή της αμόλυβδης να διαμορφώνεται γύρω στα 1,75 ευρώ/λίτρο, η αγορά επεξεργάζεται δύο βασικά σενάρια:

Σενάριο σταθεροποίησης:

Εφόσον το πετρέλαιο παραμείνει κοντά στα 80 δολάρια/βαρέλι, η μέση τιμή της αμόλυβδης εκτιμάται ότι θα κινηθεί προς τα 1,77–1,78 ευρώ/λίτρο μέσα στις επόμενες δύο έως τρεις ημέρες.

Σενάριο έντονης κλιμάκωσης:

Σε περίπτωση παρατεταμένης αναταραχής και εκτόξευσης του πετρελαίου προς τα 100 δολάρια/βαρέλι – σενάριο που προς το παρόν θεωρείται λιγότερο πιθανό – η τιμή της αμόλυβδης θα μπορούσε να κινηθεί κοντά στα 1,79 ευρώ/λίτρο ή λίγο υψηλότερα, παραμένοντας πάντως κάτω από το όριο των 2 ευρώ/λίτρο.

Συνολικά, οι εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι η επιβάρυνση που θα αποτυπωθεί στην αντλία μέσα στις επόμενες ημέρες θα κινηθεί στην περιοχή των 2 λεπτών ανά λίτρο. Πρόκειται για αύξηση υπαρκτή, αλλά όχι για σοκ στην παρούσα φάση, εφόσον δεν υπάρξει νέα κλιμάκωση.

Ο καθοριστικός παράγοντας: η διάρκεια

Παράγοντες του κλάδου υπενθυμίζουν ότι η ελληνική αγορά ακολουθεί την τιμή του έτοιμου προϊόντος στη Μεσόγειο και όχι απευθείας το αργό, ενώ τα διυλιστήρια τιμολογούν με βάση μέσους όρους προηγούμενων ημερών και οι εταιρείες εμπορίας διαθέτουν αποθέματα που έχουν αγοραστεί σε παλαιότερες τιμές.

Η μεγάλη φορολογική επιβάρυνση λειτουργεί, επιπλέον, ως «μαξιλάρι» μεταβλητότητας, περιορίζοντας το εύρος των διακυμάνσεων στη λιανική. Έτσι, η ουσία δεν βρίσκεται τόσο στην αρχική αντίδραση της αγοράς, όσο στη διάρκεια της έντασης. Εάν η γεωπολιτική κρίση αποδειχθεί παρατεταμένη και διατηρήσει τις διεθνείς τιμές πάνω από τα 80 δολάρια για μεγαλύτερο διάστημα, τότε οι πιέσεις στην αντλία θα αποκτήσουν πιο μόνιμα χαρακτηριστικά.