Αγώνας μέχρι τελικής πτώσης το 2015

Η υποχώρηση των τιμών του πετρελαίου το 2014 έφερε στο προσκήνιο τη γεωπολιτική σκακιέρα. Μένει να δούμε ποιος θα μπορέσει να ανακάμψει και να κυριαρχήσει το 2015 - ο ΟΠΕΚ, ο Βλαντίμιρ Πούτιν ή οι παραγωγοί σχιστολιθικού πετρελαίου στις ΗΠΑ.

Η διεθνής τιμή του πετρελαίου υποχώρησε 49% φέτος και όσοι περιμένουν ότι θα υπάρχει σύντομα ανάκαμψη μπορεί να απογοητευτούν. Η κατανάλωση υποχώρησε στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2009, η παραγωγή μαύρου χρυσού στις ΗΠΑ βρίσκεται στα υψηλότερα επίπεδα από τη δεκαετία του '80 και έχει ξεσπάσει πόλεμος τιμών μεταξύ των μελών του ΟΠΕΚ. Υπάρχουν πέντε παράγοντες που ανησυχούν και επηρεάζουν την αγορά, οι οποίοι θα έχουν επιπτώσεις και το 2015:

1. Θα μπορέσουν οι χώρες του ΟΠΕΚ να συνεχίσουν να συνεργάζονται;
Από τον Ιανουάριο του 2012 οι χώρες - μέλη του Οργανισμού ξεπερνούν το όριο ημερήσιας παραγωγής των 30 εκατ. βαρελιών κατά 886.000 βαρέλια. Μετά την απόφαση του ΟΠΕΚ να μη μειώσει την παραγωγή, υπάρχουν μέλη του που έχουν ακόμη λιγότερα κίνητρα να συμμορφωθούν. Οι τιμές είναι χαμηλότερες από αυτές που χρειάζονται όλα τα μέλη, με εξαίρεση το Κουβέιτ και το Κατάρ, για να ισοσκελίσουν τον προϋπολογισμό τους. Η Σαουδική Αραβία μπορεί να αντέξει πόλεμο τιμών, αλλά με μεγάλο κόστος για την ίδια.

2.Θα πληγούν οι παραγωγοί σχιστολιθικού πετρελαίου των ΗΠΑ;
Οι αγορές θεωρούν ότι η απόφαση της Σαουδικής Αραβίας να μη μειώσει ο ΟΠΕΚ την παραγωγή πάρθηκε για να πιεστούν οι αμερικανοί παραγωγοί σχιστολιθικού πετρελαίου που έχουν υψηλότερο κόστος εξόρυξης.

3. Θα ανακάμψει η παγκόσμια ζήτηση;
Η μείωση της ζήτησης από Ευρώπη και Ασία οδήγησε σε μείωση των τιμών. Οι χαμηλότερες τιμές μπορεί να οδηγήσουν σε ανάκαμψη την αγορά, εκτιμούν η Citigroup και η Goldman Sachs. Η Διεθνής Επιτροπή Ενέργειας εκτιμά ότι η κατανάλωση θα αυξηθεί στα 900.000 βαρέλια την ημέρα το 2015 από 700.000 βαρέλια το 2014.

4. Θα επιτρέψουν οι ΗΠΑ να γίνουν μεγαλύτερες εξαγωγές;
Η πτώση των τιμών έχει αυξήσει τις φωνές που ζητούν να καταργηθεί η 40ετής απαγόρευση για εξαγωγές μη διυλισμένου αμερικανικού πετρελαίου. Οι παραγωγοί επιθυμούν να έχουν πρόσβαση στις ξένες αγορές όπου οι τιμές είναι υψηλότερες.

5. Θα πλήξει την παραγωγή η πολιτική αστάθεια;
Σήμερα το ερώτημα που δημιουργείται είναι για πόσο θα αντέξουν οι πιο ασταθείς παραγωγοί χώρες με τις τιμές του πετρελαίου να διαμορφώνονται στα 60 δολάρια το βαρέλι. Οικονομικά προβλήματα έχουν μεταξύ άλλων η Βενεζουέλα, η Λιβύη, το Ιράν, το Ιράκ και η Ρωσία.

(Isaac Arnsdorf, Bloomberg, ΤΑ ΝΕΑ, 27/12/2014)