Ραδιενεργά

Κύκλοι της εταιρείας IGI POSEIDON, φορέα ανάπτυξης του EastMed, που ρωτήθηκαν για τις δηλώσεις που αποδίδονται στον απερχόμενο Αμερικανό πρέσβη κ. Πάιατ ότι “ο EastMed είναι κοστοβόρο σχέδιο και ότι χρειάζεται πάνω από 10 χρόνια για να δημιουργηθεί”, σχολίαζαν ότι σύμφωνα με τις μελέτες και τις εκτιμήσεις της εταιρείας, ο αγωγός EastMed είναι οικονομικά βιώσιμος και τεχνικά εφικτός.

Οι ίδιοι κύκλοι υπενθύμιζαν μάλιστα τις πολύ πρόσφατες δηλώσεις του CEO της EDISON Νικόλα Μόντι που επεσήμανε  την αδήριτη ανάγκη νέων υποδομών για την απεξάρτηση από την Ρωσία και το γεγονός ότι για τον EastMed το κομβικό ζήτημα δεν είναι το τεχνικό σκέλος που θα απαιτήσει περίπου 4 χρόνια,  αλλά το γεωπολιτικό.

Φαίνεται ότι η κρίση θα αλλάξει πολλά από αυτά που ξέραμε, με τις ΑΠΕ να γίνονται πεδίο συναίνεσης από πεδίο αντιπαράθεσης. «2,5 χρόνια κυβερνάτε και δεν κάνατε κάτι για επενδύσεις στις ΑΠΕ. Μόνο σχέδια είστε. Εμείς μαζί σας είμαστε για τις ΑΠΕ και για τα πλωτά, αλλά μόνο σχέδια κάνετε». Αυτά είπε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ απευθυνόμενος στον πρωθυπουργό κατά τη σημερινή συζήτηση στη Βουλή, ζητώντας του στην ουσία να προχωρήσει ταχύτερα, ενώ ο Κ. Μητσοτάκης είχε αναφερθεί νωρίτερα στην απόφασή του να επιταχυνθεί η απλοποίηση του πλαισίου για τις ΑΠΕ που είναι «η φθηνότερη πηγή ενέργειας την οποία έχει σήμερα στη διάθεσή της η χώρα μας, είναι εγχώρια, κανείς δεν μπορεί να μας την πάρει, κανείς δεν μπορεί να μας την χρεώσει».

Νομίζω ότι στο να ομονοούν οι βασικές πολιτικές δυνάμεις σχετικά με την ανάγκη ταχύτερης και μεγαλύτερης διείσδυσης των ΑΠΕ παίζει ρόλο το γεγονός ότι κατά την περίοδο της κρίσης το «πράσινο» ρεύμα όχι μόνον δεν έχει υπερκέρδη, αλλά, δεδομένου ότι οι σταθμοί πληρώνονται με κλειδωμένες ταρίφες, περισσεύουν πολύ μεγάλα ποσά τα οποία πηγαίνουν στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης προκειμένου να χρηματοδοτηθούν οι επιδοτήσεις προς τους καταναλωτές. Σκεφτείτε ότι μέχρι τώρα δεν έχει χρειαστεί να μπεί χέρι στον προϋπολογισμό. Οι επιδοτήσεις καλύπτονται από τους ρύπους και από τα πλεονάσματα των ΑΠΕ…

Υπάρχουν ή δεν υπάρχουν στην Ελλάδα ουρανοκατέβατα κέρδη στην ηλεκτροπαραγωγή τη στιγμή που ο καταναλωτής ματώνει; Πόσα είναι και ποιοί τα καρπούνται; Πάνω στο θέμα αυτό γίνεται ήδη μεγάλος ντόρος (έχετε διαβάσει πολλά και στο energypress και αλλού) και θα συνεχίζει να γίνεται, γιατί πολιτικά είναι από εκείνα τα θέματα πάνω στα οποία μπορεί να χτιστεί μεγάλο... story. Εντάξει, ακούγονται και πολλές παλαβομάρες, αλλά το θέμα είναι στο τραπέζι.

Μια ένδειξη θα έχουμε για το τι βγάζει ο λογαριασμός όταν θα έχουμε τα αποτελέσματα όλων των εταιρειών του κλάδου (ΔΕΗ και ιδιώτες) κατά τις επόμενες εβδομάδες.

«Αλλά, όχι απλά να φορολογήσεις εκτάκτως τα ετήσια κέρδη, όλα να τα πάρεις, ζήτημα είναι αν φτάνουν για τα μισά μιας μηνιάτικης δόσης κρατικών επιδοτήσεων» μου λέει άνθρωπος του χώρου, θέλοντας να πεί ότι τα νούμερα που καλείται να πληρώσει η κατανάλωση και η χώρα είναι τέτοια που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με «ασπιρίνες». Ενδεικτικά: Με χονδρική στα 55 ευρώ (όπως ήταν προ κρίσης), θέλαμε για ρεύμα στη χώρα μας περί τα 3 δις. ευρώ το χρόνο (στη χονδρική πάντα). Με χονδρική στα 200 ευρώ θέλουμε 11 δις. ευρώ το χρόνο. Μιλάμε δηλαδή, σε αυτή την περίπτωση, για 7 δις. ευρώ παραπάνω που καλείται να καλύψει ο καταναλωτής και το δημόσιο. Τα νούμερα είναι τρομακτικά.

Και ποιός βάζει στην τσέπη τα πολλά αυτά λεφτά; Κατά κύριο λόγο ο Πούτιν (αλλά και οι Αμερικανοί και οι Νορβηγοί και οι άλλοι τέλος πάντων παραγωγοί φυσικού αερίου...) και κάποιοι πολύ μεγάλοι διεθνείς traders που έχουν τη δυνατότητα να παίξουν και να κερδοσκοπήσουν στην Ολλανδία και αλλού. Συνεπώς, ας μην το παραβλέπουμε, το βασικό ζήτημα είναι τι θα κάνει η Ευρώπη κεντρικά ώστε να κρατηθεί χαμηλά η τιμή του αερίου. Θα είναι πλαφόν; Θα είναι κάτι άλλο; Ή μήπως δεν θα είναι τίποτα;

Για όσους έχουν ώτα ακούειν και οφθαλμούς οράν, είχα προαναγγείλει τη χθεσινή εξέλιξη, την ανανέωση δηλαδή της θητείας Μανουσάκη στον ΑΔΜΗΕ, όταν αναφερόμουν στη συνάντηση Σκρέκα με τον πρεσβευτή της Κίνας. Οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ, άλλωστε, ήξεραν ότι ήταν τόσο απόλυτη και από τόσο ψηλά η στήριξη της κυβέρνησης στον επικεφαλής του Διαχειριστή, που η ανανέωση ήταν προδιαγεγραμμένη. Μόνον τα «τσικό» δεν είχαν καταλάβει...

Πέραν των άλλων, ωστόσο, και πέραν της επιβράβευσης Μανουσάκη, εκείνο που έχει σημασία είναι ότι ανοίγει ο δρόμος για διευθέτηση των όποιων ασυμφωνιών, για ομαλή συνέχεια και για ταχεία υλοποίηση του επενδυτικού προγράμματος του ΑΔΜΗΕ που είναι από τα μεγαλύτερα της χώρας. Ειδικά δε για τη μεγάλη διασύνδεση της Κρήτης, ένα έργο εμβληματικό, ανοίγει ο δρόμος για έγκαιρη και σωστή υλοποίηση.

Έχουμε πρόοδο επί της ουσίας εν ολίγοις, με τους μετόχους και τη διοίκηση να έχουν κοινή "περπατησιά" και με τους τόνους να έχουν πέσει θεαματικά, όπως άλλωστε φαίνεται και από το χθεσινό δελτίο τύπου του ΑΔΜΗΕ.

Ίσως προσέξατε ότι κατά τη χθεσινή συζήτηση στη Βουλή για το Ουκρανικό (που είχε και μεγάλο κομμάτι για τα ενεργειακά), ο πρωθυπουργός, υποστηρίζοντας ότι λύση στην απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και τη μείωση του κόστους μπορούν να δώσουν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, κατέθεσε στα πρακτικά δύο δημοσιεύματα. Να σας πληροφορήσω λοιπόν, επειδή δεν φαίνεται καλά στο βίντεο, ότι το ένα ήταν το δημοσίευμα του energypress που αποκάλυπτε σχετική μελέτη του ΑΠΘ και το άλλο ήταν μιας άλλης ιστοσελίδας ευρείας απεύθυνσης που είχε επίσης λινκ στο δημοσίευμα του energypress. Δεν είναι η πρώτη φορά που δημοσιεύματά μας βρίσκονται «στης Βουλής τα έδρανα», αλλά αν δεν μας έχει ξεφύγει κάτι, από πρωθυπουργό είναι η πρώτη φορά…

Αφήνω τα άλλα σχετικά με την Υπόγεια Αποθήκη της Νότιας Καβάλας, (θα σας μιλήσω μια άλλη φορά), και αναφέρω απλώς το εξής: Σύμφωνα με όσα λέει η ΡΑΕ στο σκεπτικό της, το κόστος κατασκευής της αποθήκης ανέρχεται σε 314 εκατ. ευρώ, μη περιλαμβανομένου του «μη αντλήσιμου αερίου» (cushion gas) που είναι απαραίτητο για την απόληψη
αερίου από την εγκατάσταση. Για αυτό το αέριο η ΡΑΕ κάνει μια εκτίμηση για 47-60 εκατ. €, με βάση τις τιμές φυσικού αερίου του 2020. Αλλά τώρα έχουμε 2022!. Αν κάναμε υπολογισμό για το μη αντλήσιμο αέριο όχι με τα 180 ευρώ που πήγε σήμερα το αέριο, αλλά, λόγου χάρη, με 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, θα μας κόστιζε: 300 εκατ. κ.μ. = 3140100 MWh x 100 =  314 εκατ.ευρώ, δηλαδή όσο όλη η υπόλοιπη επένδυση στην αποθήκη!

Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ ζητάει την παρέμβαση των υπευθύνων στην αγορά ενέργειας για τις τιμές που διαμορφώνονται στο χρηματιστήριο ενέργειας. Όπως λέει στο energypress:

«Οι τιμές που πληρώνουν το αέριο στη χειρότερη περίπτωση οι ηλεκτροπαραγωγοί για τον Μάρτιο είναι 80,061 Ευρώ/ΜWH, τιμή η οποία διαμορφώθηκε τον προηγούμενο μήνα. Η τιμή αυτή παραπέμπει σε ένα μεταβλητό κόστος για μια μονάδα φυσικού αερίου, όχι μεγαλύτερο από 200 Ευρώ/ΜWh.

Δυστυχώς τις δύο τελευταίες ημέρες οι τιμές ξεπερνούν τα 250 Ευρώ/ΜWh. Στην ουσία η επιδότηση που μας δίνει η κυβέρνηση πηγαίνει σαν επιδότηση στους ηλεκτροπαραγωγούς. Επίσης κάθε σύγκριση με τις τιμές  που διαμορφώνονται στις ευρωπαικές χονδρεμπορικές αγορές δεν αποτελεί δικαιολογία για την άνοδο των τιμών για δύο λόγους:

1. στις ευρωπαϊκές χονδρεμπορικές αγορές ηλεκτρισμού διαπραγματεύεται μόνο το 20-30% 
2. Οι ευρωπαικές αγορές φ.α έχουν και σποτ αγορές και πιθανότατα τα συμβόλαια προμήθειας να μην είναι όπως τα δικά μας front month  

Διερωτώμεθα τι τιμές θα διαμορφώσουν τον Απρίλιο;

Απαιτείται παρέμβαση πριν είναι αργά για την οικονομία της χώρας».

Ίσως επειδή διαγνώστηκε κάποια κινητικότητα στο ελληνικό πρόγραμμα υδρογονανθράκων, ο Υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας, φροντίζει να «γειώσει» τις προσδοκίες. Κατά τη διάρκεια ομιλίας του στο Νορβηγικό Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων, με θέμα την εφαρμογή του Δικαίου της Θάλασσας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, ανέφερε με σαφήνεια, όπως έχει κάνει και στο παρελθόν ότι «δεν πρόκειται να επεκτείνουμε το πρόγραμμα ερευνών για υδρογονάνθρακες στο Αιγαίο ή την Ανατολική Μεσόγειο. Έχουμε εκδόσει κάποιες άδειες -όχι στις περιοχές για τις οποίες μιλάμε- αλλά πέραν αυτού δεν επιθυμούμε να συνεχίσουμε αυτές τις έρευνες. Και γιατί αυτό; Ας είμαι ειλικρινής. Είναι πολύ απλό: πιστεύουμε ότι η εποχή των υδρογονανθράκων είναι πλέον πίσω μας, όσο κι αν είναι δύσκολο να πει κανείς κάτι τέτοιο όταν η τιμή του πετρελαίου είναι σχεδόν 100 δολάρια το βαρέλι. Όμως, ακόμα κι έτσι, αν ξεκινήσουμε τις έρευνες τώρα, θα χρειαστούν 20 χρόνια για να ωριμάσουν και πιστεύουμε ότι μέχρι τότε θα είναι αδιάφορες. Αδιάφορες, ακόμα κι αν υπάρχουν -κάτι που δεν ξέρουμε-, ακόμα κι αν το κόστος επιτρέπει την εκμετάλλευσή τους. Για εμάς, αυτή η γη και αυτή η θάλασσα, δεν έχει να κάνει με τους υδρογονάνθρακες. Επιτρέψτε μου και ένα προσωπικό σχόλιο. Πολλοί από εσάς γνωρίζετε το Αιγαίο. Το Αιγαίο είναι ένας επίγειος παράδεισος και - με όλο το σεβασμό – δεν θα το κάνουμε, όσο ζούμε, έναν Κόλπο του Μεξικού».

Το θέμα των οφειλών που έχουν οι εταιρείες προμήθειας προς τους Διαχειριστές «σηκώθηκε» επικοινωνιακά αυτή την εβδομάδα, αλλά οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ γνωρίζουν πολύ καλά σε τι οφείλεται, όπως γνωρίζουν ότι όλες οι εταιρείες σήμερα, ανήκουν σε σοβαρούς επιχειρηματίες και έχουν σοβαρή δομή.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει κίνδυνος. Χρειάζεται ωστόσο ο κίνδυνος αυτός να τιθασευτεί με υπολογισμένες κινήσεις από την πολιτεία και τις αρμόδιες αρχές, χωρίς να διακυβεύεται η ίδια η απελευθέρωση και οργανωμένη λειτουργία της αγοράς, που κατακτήθηκαν με προσπάθειες πολλών χρόνων και συμβολή όλων των εμπλεκομένων.

Συνεπώς πρέπει ΥΠΕΝ και ΡΑΕ να καταγράψουν με σοβαρό τρόπο το είδος και το μέγεθος του προβλήματος και να βοηθήσουν, όπου αυτό είναι εφικτό, τις εταιρείες, να ξεπεράσουν το δύσκολο κάβο της ασφυξίας που προκάλεσε η ενεργειακή κρίση.

Μετά τις ζημιές του 2021, με τον ένα ή άλλο τρόπο, οι εταιρείες έχουν έρθει σε λειτουργική βιωσιμότητα. Αυτό που αντιμετωπίζουν είναι πρόβλημα ρευστότητας και σε αυτό πρέπει να συγκεντρώσει η πολιτεία την προσοχή της.

Για παράδειγμα δεν μπορεί να απαιτεί να χρηματοδοτούν από τη δική τους τσέπη (την άδεια τσέπη, αφού λόγω των αυξήσεων πρέπει να δίνουν κάθε μέρα όλο και μεγαλύτερα ποσά για να αγοράσουν το ρεύμα που θα πουλήσουν, ενώ και τα «φέσια» των καταναλωτών μεγαλώνουν) την καταβολή των κρατικών επιδοτήσεων προς τους καταναλωτές.

Είναι βέβαιον ότι σε τέτοιες περιόδους κατά τις οποίες απαιτείται μεγάλη ρευστότητα, οι καθετοποιημένοι όμιλοι έχουν πλεονέκτημα. Αλλά και η μείωση των περιθωρίων κέρδους οδηγεί εκ των πραγμάτων σε συγκέντρωση του κλάδου, καθώς η αύξηση του μεγέθους καθίσταται προαπαιτούμενο.

Σίγουρα θα δούμε τέτοιες κινήσεις, και οι συνθήκες ασφυξίας επιταχύνουν τις εξελίξεις…

(Από το editorial του Energy Weekly Review)  

Μια παράταση στις ισχύουσες ταρίφες των εκτός διαγωνισμού φωτοβολταικών έργων τουλάχιστον μέχρι το τέλος του εξαμήνου, δηλαδή τον προσεχή Ιούλιο αντί 1/3/22 σήμερα, θεωρείται επιβεβλημένη από όλα τα μήκη και πλάτη της αγοράς.   Όπως μου λένε χαρακτηριστικά κύκλοι των παραγωγών, σήμερα βρισκόμαστε στο peak του κόστους κατασκευής.  Δηλαδή όσοι επενδυτές ξεκινούν τώρα παραγγελίες για να φτιάξουν το πάρκο τους και που θα δηλώσουν ετοιμότητα για σύνδεση σε περίπου 4 μήνες, θα πληρώσουν 50,000 ευρώ περισσότερα για ένα 400άρι πάρκο σε σχέση με πέρυσι. 

Αν η παράταση δεν δοθεί, τότε το πιθανότερο είναι τα έργα αυτά να αναβληθούν για το 2023 με την ελπίδα ότι κάποια κόστη στον εξοπλισμό και στις διεθνείς τιμές ίσως αποκλιμακωθούν μέχρι τότε.  Οπότε το καλοκαίρι που έρχεται δεν θα έχουμε την μέγιστη δυνατή συνεισφορά σε ανάπτυξη και ΑΠΕ. 

Και όλα αυτά την ώρα που η ηλεκτροπαραγωγή από φυσικό αέριο θα συνεχίσει κατά πως φαίνεται να αφαιμάζει την οικονομία με τιμές της τάξης των 250 ευρώ/MWh (και πάνω), όταν τα φωτοβολταϊκά ζητούν να παραμείνουν για φέτος στα 65,74 ευρώ/MWh αντί 63, δηλαδή σε κάθε περίπτωση τέσσερις φορές πιο κάτω και την ώρα που, σύμφωνα με την πρόσφατη μελέτη του ΑΠΘ, με την συνεισφορά τους μειώνουν μαζί και με τις υπόλοιπες ΑΠΕ κατά 83 ευρώ/MWh τις τιμές στην χονδρεμπορική αγορά.  

Οπότε από όποια πλευρά και να το δούμε, το αίτημα φαντάζει εύλογο!

Η μελέτη του ΑΠΘ επιβεβαιώνει τις καταγγελίες της ΕΒΙΚΕΝ ότι έχουν διαμορφωθεί συνθήκες ενδεχόμενης χειραγώγησης των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά , αναφέρει σε σχόλιό του ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ Αν. Κοντολέων.

Ο ίδιος ο κ. Κοντολέων προσθέτει αναφορικά με τη μελέτη του ΑΠΘ για το επίπεδο που διαμορφώθηκαν οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά τον Δεκέμβριο και το ερώτημα σε ποιό βαθμό επηρέασαν τις τελικές τιμές το ύψος της παραγωγής των ΑΠΕ θεώρησε σκόπιμο να παραθέσει μια άλλη ανάγνωση της μελέτης.

Δεν αμφισβητούμε τους υπολογισμούς της μελέτης  ήτοι ότι, απουσία της «πράσινης» ηλεκτροπαραγωγής, ο Δεκέμβριος θα έκλεινε στα 319,18 ευρώ/MWh. Αντίθετα είναι πολύ σωστά. 

Η μελέτη όμως μας αποδεικνύει ότι οι προσφορές των καθετοποιημένων παραγωγών είχαν στόχο να διαμορφώσουν τις τιμές στο ύψος των 320 ευρώ/MWH.
Άρα επιβεβαιώνεται η άποψη μας ότι στην αγορά πλέον έχουν διαμορφωθεί συνθήκες ενδεχόμενης χειραγώγησης των τιμών στη χονδρεμπορική, από τη στιγμή που  οι παραγωγοί με την ιδιότητα του προμηθευτή είναι αδιάφοροι γι ατο ύψος των τιμών που  θα διαμορφωθούν, αφού πλέον έχουν μεταφέρει 100% τις τιμές στον καταναλωτή, καταλήγει ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ

Δεν ξέρω αν θυμάστε από πότε σέρνεται η υπόθεση σχετικά με την αλλαγή του κώδικα προμήθειας ρεύματος και της ανάγκης να ρυθμιστεί το πώς γίνεται η μετακίνηση από ένα προμηθευτή σε άλλο, τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται, τι γίνεται όταν ο πελάτης χρωστάει κ.λπ…

Το αυστηρό πλαίσιο που είχε επιβληθεί κατέπεσε στο Συμβούλιο της Επικρατείας και ακυρώθηκε τον Οκτώβριο του 2020. Η ΡΑΕ χρειάστηκε 7-8 μήνες και πολλά πήγαινε- έλα για να στείλει νέα γνωμοδότηση στο ΥΠΕΝ. Και από τότε έχουν περάσει επίσης κάποιοι μήνες αλλά Υπουργική Απόφαση που να αλλάζει τον Κώδικα δεν έχει εκδοθεί. Και τι γίνεται εν τω μεταξύ; Ισχύει το καθεστώς του… 2011, δηλαδή «ουδεμία πρόβλεψη» αφού όπως καταλαβαίνετε το 2011 η λιανική ρεύματος δεν είχε καμία σχέση με την αγορά που ξέρουμε σήμερα.

Επιπλέον, όπως μαθαίνω, ο ΔΕΔΔΗΕ απενεργοποίησε και το ηλεκτρονικό σύστημα μέσω του οποίου οι προμηθευτές μπορούσαν να δώσουν εντολές αποκοπής για πελάτες που είχαν αλλάξει πάροχο αλλά χρωστούσαν μεγάλα ποσά στον προηγούμενο. Δεν το χρησιμοποιούσε, εν τέλει, κανένας (αφού η δυνατότητα είχε ακυρωθεί από το ΣτΕ) αλλά το αξιοποιούσαν οι εταιρείες ως μια άμεση «απειλή» για να μαζέψουν κάποια φέσια…

Σας είχα ενημερώσει εγκαίρως ότι τα ρυθμιστικά θέματα σχετικά με την Υπόγεια Αποθήκη Αερίου στη Νότια Καβάλα δεν θα προχωρήσουν χωρίς να δοθεί η κατεύθυνση του ΥΠΕΝ, δεδομένου ότι, τελικά, ένα είναι το ερώτημα: Το θέλει η κυβέρνηση το έργο ή δεν το θέλει; Τα υπόλοιπα... βρίσκονται. Μαθαίνω λοιπόν ότι θα υπάρξει (μάλλον αύριο) συνάντηση του υπουργού Κώστα Σκρέκα με τον πρόεδρο της ΡΑΕ Θανάση Δαγούμα.

Να υπενθυμίσουμε ότι οι ρυθμιστικές εκκρεμότητες είναι ο κανονισμός τιμολόγησης (ακόμα δεν τον έχει βγάλει σε διαβούλευση, όπως «υποσχέθηκε», ο κ. Δαγούμας) και η απόφαση για το ποσοστό κοινωνικοποίησης του έργου, δηλαδή το ποσοστό ανάκτησης  και λειτουργικών δαπανών που θα πληρώνεται από τους καταναλωτές μέσω των τελών δικτύου ΕΣΦΑ.

Να υπενθυμίσουμε, τέλος, την εντελώς εκτός θεσμικής τάξης επίθεση του κ. Δαγούμα στο Διαχειριστή, καθώς και τη συνέντευξη που έδωσε η CEO του ΔΕΣΦΑ κ. Galli στο energypress, σχετικά με το κόστος των συνοδών έργων που θεωρούνται απαραίτητα για να μπορεί να λειτουργήσει η Υπόγεια Αποθήκη.

Μια σημαντική παρέμβαση ανακοινώθηκε από την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου εν μέσω της τρέχουσας συζήτησης για τις τιμές της ενέργειας, παρέμβαση από την οποία φαίνεται ότι εκεί υπάρχει μια αποφασιστικότητα για την επιτάχυνση στην εγκατάσταση ΑΠΕ, ως συνταγή μεσοπρόθεσμης απάντησης στην κρίση. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, από την άλλη, ενώ αναγνωρίζουν απολύτως την ορθότητα της συνταγής, δεν βλέπουμε και κάποιες σαφείς αποφάσεις εφαρμογής.

Το Υπουργείο Επιχειρήσεων, Ενέργειας και Βιομηχανικής Στρατηγικής του Ηνωμένου Βασιλείου, λοιπόν, ανακοίνωσε ότι θα αυξήσει σε μία φορά το χρόνο τη συχνότητα των διαγωνισμών για νέες συμβάσεις Α.Π.Ε. (contracts for difference) και όχι μία φορά κάθε δύο χρόνια όπως ήταν έως τώρα. Ο Υπουργός Επιχειρήσεων και Ενέργειας Kwasi Kwarteng δήλωσε: «Επιταχύνουμε  την εγχώρια παραγωγή ηλεκτρισμού για να ενισχύσουμε την ενεργειακή ασφάλεια, να προσελκύσουμε ιδιωτικές επενδύσεις και να δημιουργήσουμε θέσεις εργασίας στη βιομηχανία μας. Όσο περισσότερο καθαρή, φθηνή και ασφαλή ηλεκτρική ενέργεια παράγουμε στη χώρα μας, τόσο λιγότερο εκτεθειμένοι θα είμαστε στις ακριβές τιμές φυσικού αερίου που ορίζουν οι διεθνείς αγορές».

Δείτε εδώ και εδώ

Διαβάζοντας την αποκάλυψη του energypress για τον virtual αγωγό φυσικού αερίου μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου που πληροφορίες θέλουν να έχει πέσει στο τραπέζι από τις ΗΠΑ ως εναλλακτική αντί του EastMed, ένας φίλος του energypress, που τυγχάνει να έχει άμεση γνώση όσων διαμείβονται πίσω από κλειστές πόρτες, θυμήθηκε ότι μια εναλλακτική όδευση του EastMed, που επίσης περιλάμβανε μια εκδοχή virtual αγωγού είχε συζητηθεί επισήμως στα τέλη του 2020. Τότε, η ιδέα είχε συζητηθεί μεταξύ του Κ. Μητσοτάκη και του προέδρου της Αιγύπτου κ. Αλ Σίσι, στα πλαίσια της επίσκεψής του στην Αθήνα. Παραθέτω όσα μας είπε:

«Το σενάριο που είχε πέσει τότε στο τραπέζι αφορούσε το ενδεχόμενο αλλαγής όδευσης του EastMed, ώστε να καταστεί βιώσιμος οικονομικά. Το “κλειδί” στη συγκεκριμένη πρόταση ήταν η αποφυγή του κόστους και των τεχνικών προκλήσεων ενός τέτοιου έργου σε τόσο μεγάλα βάθη. Βεβαίως, ισχύει και ότι πρόκειται για μια πρόταση λιγότερο γεωπολιτικά “ευαίσθητη” σε σχέση με την αρχικά προταθείσα όδευση του EastMed, μιας και δεν θα διέρχονταν από θαλάσσιες περιοχές την κυριότητα επί των οποίων αμφισβητεί η Τουρκία.

Σύμφωνα με το σενάριο αυτό, το αέριο από τα κοιτάσματα στην ισραηλινή ΑΟΖ θα μπορούσε να κατευθύνεται μέσω του αγωγού προς Αίγυπτο αντί για Κύπρο και στη συνέχεια, με τον αγωγό να συνεχίζει ως επίγειος κι όχι υποθαλάσσιος, να φτάνει στα σύνορα Αιγύπτου-Λιβύης, για να καταλήγει τελικά, ως υποθαλάσσιος και πάλι, στην Κρήτη, διαπερνώντας την οριοθετημένη ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου, όπου και οι ποσότητες φυσικού αερίου θα υγροποιούνταν. Το virtual σκέλος αυτής της πρότασης αφορούσε τη μεταφορά των φορτίων LNG από την Κρήτη προς Αλεξανδρούπολη (ή αλλού, όχι απαραίτητα στην Ελλάδα), ώστε να διοχετευτούν από εκεί προς τις ευρωπαϊκές αγορές».

Ο καλός φίλος, μάλιστα, μας επεσήμανε ότι πρόσφατα ο σύμβουλος ενεργειακής ασφάλειας του State Department Α. Χόκσταϊν είπε ότι θα μπορούσε να συζητηθεί η πρόταση για την κατασκευή ενός αγωγού φυσικού αερίου μεταξύ Αιγύπτου-Κρήτης.

Μας θύμισε, ακόμα, ότι τον Σεπτέμβριο του 2021, μετά από διακρατική συμφωνία Κύπρου-Αιγύπτου, ξεκίνησε σε επίπεδο τεχνικών επιτροπών η μελέτη για τη μεταφορά φυσικού αερίου από το οικόπεδο 12 “Αφροδίτη” της κυπριακής ΑΟΖ στην αραβική χώρα. Όπως επίσης και ότι τον Οκτώβριο του 2021 έγινε γνωστό ότι η ισραηλινή κρατική εταιρεία Israel Natural Gas Lines σχεδιάζει να λειτουργήσει και έναν χερσαίο αγωγό μεταξύ Αιγύπτου και Ισραήλ, πέραν του υποθαλάσσιου που ήδη συνδέει τις δυο χώρες.

Τέλος, αυτό που μας υπέδειξε ο καλός φίλος είναι ότι, ενώ τα σενάρια που έχουν πέσει στο τραπέζι είναι πολλά, αυτό που έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον να εντοπίσει κάποιος στην προσπάθεια να καταλάβει τι μέλλει γενέσθαι, είναι το που συγκλίνουν οι διάφορες προτάσεις, παρά τις μεταξύ τους διαφορές.

Αναρωτιέμαι, τι μπορεί να συζήτησε προ ημερών ο Κ. Σκρέκας με τον πρέσβη της ΛΔ Κίνας κ. Xiao Junzheng στο ΥΠΕΝ; Υπό άλλες συνθήκες, θα μπορούσα να καταλάβω να θέλουν και οι δύο πλευρές μια τέτοια συνάντηση να μη δει τα φώτα της δημοσιότητας. Όμως, στη συγκεκριμένη περίπτωση, το ΥΠΕΝ δεν τη γνωστοποίησε καν, ενώ αντίθετα οι Κινέζοι επέλεξαν να την προβάλλουν στα social της πρεσβείας. Βεβαίως, μιας και δεν είμαι καχύποπτος, δέχομαι ότι η συζήτηση αφορούσε την “εμβάθυνση της διμερούς ενεργειακής συνεργασίας και την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης & ανάπτυξης στο πλαίσιο της παγκόσμιας δράσης κατά της κλιματικής αλλαγής”, όπως λένε και οι Κινέζοι.

Παρεμπιπτόντως, καιρό έχουμε να μάθουμε κάτι για τα διοικητικά στον ΑΔΜΗΕ...

kinezoi.png

Σας έχουμε γράψει για την εφαρμογή μηχανισμού claw back στα έσοδα των ηλεκτροπαραγωγών από την αγορά εξισορρόπησης κατά το κρίσιμο πρώτο δίμηνο του target model. Η έγκριση από την DG Comp δεν έχει έρθει, αλλά το πιθανότερο είναι να εγκριθεί, πράγματι, η επιστροφή των χρημάτων που θα πάνε από τους παραγωγούς στους προμηθευτές. Δεν ξέρω ωστόσο αν, πέραν της δικαίωσης, θα είναι ευχαριστημένοι οι μη καθετοποιημένοι προμηθευτές. Το ποσό που θα επιστραφεί κινείται στα επίπεδα των 30 εκατ. ευρώ και αν σκεφτεί κανείς ότι από αυτά τα 30 εκατομμύρια το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος θα πάει στη ΔΕΗ και στους καθετοποιημένους (που έχουν και τα μεγάλα ποσοστά στην προμήθεια), καταλαβαίνει ότι το χρήμα που θα πάρουν οι υπόλοιπες εταιρείες «δεν κόβει δίψα» που λένε στα χωριά μας...

Τιμητική, αν μη τι άλλο και ενδεικτική των ικανοτήτων και της αναγνώρισης που τυγχάνει είναι η επικείμενη συμμετοχή του υπηρεσιακού Γραμματέα του ΥΠΕΝ, κ. Ν. Μιχαλόπουλου στο Executive Programme “Rising Public Leaders” με θέμα “Renewing your leadership for the post-pandemic world” του Blavatnik School of Government του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης από 25/3 έως 3/4 2022. Ο κ. Μιχαλόπουλος είναι ένα από τα πιο παραγωγικά στελέχη του ΥΠΕΝ, που επελέγη για τη θέση στην οποία υπηρετεί τώρα στις 4/3/2020 από την Επιτροπή Επιλογής Στελεχών του Δημοσίου, όντας τότε μόνιμος υπάλληλος κατηγορίας ΠΕ κλάδου Διοικητικής Οργάνωσης του Υπουργείου Εσωτερικών.Το βιογραφικό του είναι αν μη τι άλλο αξιοπρόσεκτο, και δείχνει ότι δεν είναι και τόσο “rising (ανερχόμενο)”, αλλά μάλλον ήδη διακεκριμένο στέλεχος δημόσιας διοίκησης, που εξάλλου έχει συμμετάσχει ως τέτοιο και στο πρόγραμμα “Executive Programme for Public Senior Leaders”  του Blavatnik School of Government στο παρελθόν.

Όταν έγινε γνωστή η απόφαση για τα έργα που θα χρηματοδοτηθούν από το Connecting Europe Facility (CEF) με συνολικό ποσό ύψους 1,037 δισ. ευρώ, εύλογα τα φώτα έπεσαν κατ' αρχήν πάνω στον EuroAsia Interconnector, που θα λάβει τη μερίδα του λέοντος (657 εκατ. ευρώ). Όμως, δεν είναι το μόνο έργο ελληνικού ενδιαφέροντος που περιλαμβάνει η λίστα που ενέκριναν τα κράτη-μέλη της ΕΕ, κατόπιν πρότασης της Κομισιόν. Στην ίδια λίστα περιλαμβάνεται και η επέκταση και αναβάθμιση της υπόγειας αποθήκης φυσικού αερίου UGS Chiren στη βορειοδυτική Βουλγαρία, που θα λάβει χρηματοδότηση ύψους 78 εκατ. ευρώ.

Με την επέκταση και αναβάθμιση, η υπόγεια αποθήκη φυσικού αερίου της Bulgartransgaz θα αποκτήσει χωρητικότητα 1 δισ. κ.μ. (από 0,55 σήμερα), καθώς και δυνατότητα έγχυσης και απόληψης 8-10 εκατ. κ.μ. την ημέρα (από περίπου 3,5 σήμερα). Οι μελέτες και οι αδειοδοτήσεις για το έργο έχουν ολοκληρωθεί σε μεγάλο βαθμό, ενώ το χρονοδιάγραμμα της Bulgartransgaz προβλέπει την ολοκλήρωσή του εντός του 2024.

Όσο για το ελληνικό ενδιαφέρον για το έργο; Αυτό έχει δυο σκέλη. Το πρώτο υπογραμμίζεται από τον ίδιο τον εκτελεστικό διευθυντή της Bulgartransgaz, κ. Vl. Malinov, ο οποίος επισημαίνει ότι το έργο συνδέεται με το FSRU στην Αλεξανδρούπολη, στο οποίο η βουλγαρική εταιρεία έχει μερίδιο 20%, καθώς και με άλλα έργα διασύνδεσης με τις γειτονικές χώρες. Το δεύτερο έχει να κάνει με την... πολύπαθη υπόθεση της υπόγειας αποθήκης της Νότιας Καβάλας, για την οποία πρόσφατα διαβάσατε εδώ πως έχουν οι νεότερες εξελίξεις και το παρασκήνιο. Σε μια πρώτη ανάγνωση, τα δυο έργο θα μπορούσαν να θεωρηθούν συμπληρωματικά, καθώς οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών επιβεβαιώνουν την ανάγκη για επέκταση των δυνατοτήτων αποθήκευσης φυσικού αερίου τόσο στην Ελλάδα, όσο και ευρύτερα στην ΕΕ. Υπό μια άλλη ανάγνωση, όμως, θα μπορούσαν να θεωρηθούν και ανταγωνιστικά, καθώς βρίσκονται στην ίδια γεωγραφική περιφέρεια της Ευρώπης και θα τροφοδοτούνται από τις ίδιες, πάνω-κάτω, πηγές.

Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ προχώρησε σε κάποιες διευκρινήσεις αναφορικά με το επίπεδο που πρέπει να κυμανθεί  η  επιδότηση για τους λογαριασμούς ρεύματος στη Μέση Τάση.

Κατ’ αρχήν πρέπει να διευκρινίσουμε ότι ο υπολογισμός της ρήτρας αναπροσαρμογής στη ΜΤ υπολογίζεται με τη ΤΕΑ του τρέχοντος μήνα και όχι του προηγούμενου μήνα.

Επομένως είναι λάθος να υπολογιστεί το ύψος της επιδότησης βάσει της ΤΕΑ που θα διαμορφωθεί τον Ιανουάριο, η οποία επηρεάζεται από τις χαμηλές τιμές στις αρχές του έτους λόγω χαμηλών καταναλώσεων και χαμηλών θερμοκρασιών.

Η ΤΕΑ που διαμορφώνεται την τελευταία εβδομάδα υπερβαίνει τα 250 Ευρώ/MWH. Επομένως η πρόβλεψη για την ΤΕΑ του Φεβρουαρίου είναι ότι θα κινηθεί υψηλότερα και από τον Δεκέμβριο εφόσον δεν  προχωρούν έλεγχοι στην αγορά για ενδεχόμενη χειραγώγηση των τιμών.

Το ίδιο ισχύει για το φυσικό αέριο. Η τιμή του φ.α που θα πληρώσει η βιομηχανία τον Φεβρουάριο υπολογίζεται στα 85 Ευρώ/MWH, τιμή μη βιώσιμη για τις βιομηχανίες. Θεωρούμε αυτονόητο η επιδότηση στο φ.α πρέπει να παραμείνει στο  ίδιο επίπεδο. Άλλως θα πρέπει η ΔΕΠΑ να περάσει την τιμή του μείγματος 80%-20% (ΤΤF- oil index) στις  τιμές που πουλάει στη βιομηχανία.