Ραδιενεργά

Οι διαγωνισμοί για λειτουργική ενίσχυση έχουν αποδειχθεί πως είναι το πιο αποτελεσματικό εργαλείο για να επιτευχθούν χαμηλές τιμές παραγωγής από ΑΠΕ, είπαν χθες, μεταξύ άλλων, οι εκπρόσωποι της ΕΛΕΤΑΕΝ. Σύμφωνα με την Επιστημονική Ένωση, τα έργα που υλοποιούνται με «κλείδωμα» ταρίφας εξασφαλίζουν τις πιο ανταγωνιστικές τιμές «πράσινης» Μεγαβατώρας, με σχέση με τους υπόλοιπους τρόπους εμπορικής δραστηριοποίησης των σταθμών ΑΠΕ.

Σε αυτό το πλαίσιο, ζήτησαν στο επόμενο διαγωνιστικό σχήμα να υπάρξει σημαντική ενίσχυση του χαρτοφυλακίου των αιολικών. Πάντως, παραδέχθηκαν πως με τον υφιστάμενο τρόπο λειτουργίας των χονδρεμπορικών αγορών, το όφελος από το ανταγωνιστικό κόστος παραγωγής των ΑΠΕ δεν περνά στον καταναλωτή, στον βαθμό που θα μπορούσε να γίνει αυτό.

Υπενθύμισαν ότι προς αυτή την κατεύθυνση η ΕΛΕΤΑΕΝ είχε θέσει επί τάπητος ένα σχέδιο ώστε μέρος της παραγωγής του χαρτοφυλακίου ΑΠΕ του ΔΑΠΕΕΠ να διατίθεται απευθείας στους παρόχους, μέσω της σύναψης μακροπρόθεσμων συμβολαίων. Πρόκειται για μία ιδέα που, αν και χρήζει περαιτέρω επεξεργασίας, θα συνέβαλε στο να παρακαμφθεί το marginal price, επιτρέποντας στους προμηθευτές να «κλειδώνουν» ένα μέρος της ενέργειας σε χαμηλές και σταθερές τιμές.

Τα περισσότερα κόμματα στη Βουλή λένε πως είναι υπέρ των ΑΠΕ, αλλά δεν θέλουν να εγκατασταθούν σε καμία περιοχή, σχολίασε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, στη Βουλή το μεσημέρι της Δευτέρας απαντώντας σε ερώτηση βουλευτή και νομίζω ότι είπε μια μεγάλη αλήθεια. Ο υφυπουργός δήλωσε επίσης πως τα αιολικά πάρκα και οι ΑΠΕ είναι αυτές που σήμερα μας θωρακίζουν έναντι της ενεργειακής ακρίβειας. Αυτή η παραγωγή από τις ΑΠΕ μας οδηγεί φέτος να έχουμε μια από τις χαμηλότερες τιμές χονδρικής στην Ευρώπη. Στη συνέχεια, σχολίασε: «Φυσικά, αναγνωρίζουμε ότι ο χωροταξικός σχεδιασμός είναι πολύ σημαντικός, γι’ αυτό έχουμε φέρει σε δημόσια διαβούλευση ένα νέο χωροταξικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ. Πιστεύουμε ότι πρέπει να έχουμε ΑΠΕ στη χώρα, αλλά πρέπει να γίνονται λελογισμένα με κανόνες. Ειδικά για τα αιολικά έργα βάλαμε αρκετούς περιορισμούς στο νέο χωροταξικό. Αλλά για εμάς είναι ξεκάθαρο ότι το μέλλον της χώρας είναι με τις ΑΠΕ».

Οι ανακοινώσεις της AKTOR έρχονται σε κύματα. Τη περασμένη Τετάρτη ήταν ο οδικός χάρτης για την Atlantic SEE, τη Πέμπτη η συνέντευξη για την ΑΜΚ και το νέο business plan. “Τι άλλο να περιμένουμε από Δευτέρα;”, αναρωτήθηκε μεταξύ αστείου και σοβαρού με το τέλος της συνέντευξης κάποιος συνάδελφος. Πράγματι, τα νέα από τον όμιλο θα έχουν συνέχεια. Το δείχνει όχι μόνο η σεναριολογία που οργίασε μέσα στο Σαββατοκύριακο, αλλά και ότι πηγές της εταιρείας παρέπεμπαν χθες σε νέο γύρο ανακοινώσεων εντός των επόμενων ημερών - ίσως και σήμερα - χωρίς να διευκρινίζουν τι θα αφορά. Κάποιες διαρροές, υποστήριζαν ότι οι ανακοινώσεις θα αφορούν τους αμερικανούς επενδυτές που σχεδιάζουν να μπουν στην επικείμενη ΑΜΚ. Αλλες, μια πιθανή σύμπραξη με τη Motor Oil τόσο στο τομέα του FSRU, όσο και ευρύτερα. “Υπομονή, σύντομα θα μάθετε”, όπως μου έλεγε χθες πηγή του ομίλου…

Επανέρχομαι στο θωρυβώδες θέμα της ανατίναξης των τριών εκσκαφέων της ΔΕΗ (που τείνουν να γίνουν το έμβλημα μιας «φτωχής πλήν τίμιας και υπερήφανης» Ελλάδας που φεύγει, όπως τα καλύτερά μας χρόνια, με αγιόκλημα και γιασεμί...), για να πω κάτι απλό: Το λιγνίτη, το «εθνικό μας καύσιμο», δεν τον «τελειώνει» ούτε η κυβέρνηση, ούτε η ΔΕΗ. Τον έχει τελειώσει η ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην οποία ανήκουμε και η οποία, ναι, έχει ως στρατηγική της την πράσινη ενεργειακή μετάβαση για να αντιμετωπίσει την κλιματική κρίση.

Τι σημαίνει αυτό; Ότι με την πολιτική της Ε.Ε., δηλαδή με τη σταδιακή αλλά σταθερή απόσυρση δικαωμάτων ρύπων, το κόστος ανά τόνο διοξειδίου έχει εκτοξευθεί σε τέτοια επίπεδα, ώστε η λειτουργία λιγνιτικών μονάδων να είναι ασύμφορη και ζημιογόνα. Επιπλέον, οι λιγνιτικές δεν έχουν ευελιξία ώστε να εκκινούν και να σταματούν εύκολα, ώστε να καλύπτουν την στοχαστικότητα των ΑΠΕ. Συνεπώς το όλο κόστος τους είναι μη ανταγωνιστικό. Για αυτό αποσύρονται από όλες τις χώρες. Σε όποιες χώρες, λόγω του ενεργειακού μείγματος, χρειάζεται να μείνουν για κάποιο διάστημα για λόγους ασφάλειας του δικτύου, το τεράστιο αυτό κόστος κάποιος το πληρώνει και κατά κανόνα αυτός ο κάποιος είναι ο καταναλωτής.

Τα στοιχεία αυτά έχουν δημοσιοποιηθεί και στη χώρα μας και δεν έχω δει κάποια τεκμηριωμένη αντίθετη άποψη. Δεν χρειάζεται άλλωστε να είναι κανείς ειδικός. Αρκεί να δεί ότι η πλέον σύγχρονη λιγνιτική μονάδα, η Πτολεμαϊδα 5, η οποία έχει και το μικρότερο λειτουργικό κόστος από κάθε άλλη λιγνιτική μονάδα, δεν κατάφερε τον τελευταίο χρόνο να λειτουργήσει παρά ελάχιστα. Γιαυτό άλλωστε η ΔΕΗ της αλλάζει καύσιμο και περνάει στο φυσικό αέριο.

Με λίγα λόγια, ο λιγνίτης στην ουσία έχει τελειώσει εκ των πραγμάτων. Και θα τελειώσει και τυπικά όταν ο Διαχειριστής κρίνει ότι αυτό είναι ασφαλές. Κατά τα λοιπά, η συζήτηση που έχει νόημα είναι το πως θα δομηθεί το ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας τρέχοντας πιο γρήγορα προς τη νέα κατεύθυνση. Για παράδειγμα: Γιατί καθυστερούμε τόσο πολύ στην εγκατάσταση σταθμών αποθήκευσης όταν άλλες γειτονικές χώρες τρέχουν με μεγάλες ταχύτητες και οι καταναλωτές τους απολαμβάνουν τα σχετικά οφέλη;

Διαβάστε το ρεπορτάζ για την πορεία των αιτήσεων στον τομέα της αυτοπαραγωγής. Μιλάμε για κανονική καθίζηση, που σημαίνει, αφενός μεν ότι μένει αναξιοποίητη μια πολύ μεγάλη δυνατότητα μείωσης του ενεργειακού κόστους των επιχειρήσεων (και των νοικοκυριών), αφετέρου ότι καταδικάζεται σε οπισθοχώρηση, αν όχι κατάρρευση, ένας κλάδος που συντηρεί χιλιάδες θέσεις εργασίας.

Τι άλλο, άραγε, περιμένει να δεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για να υπογράψει την περίφημη (μάλλον ...περιβόητη) υπουργική απόφαση που θα επιλύσει τις ατέλειες και αρρυθμίες του πλαισίου για το net-billing;

Πρόκειται, μόνον, για μνημείο διοικητικής αβελτηρίας ή υπάρχουν κι άλλοι λόγοι για την πρωτοφανή καθυστέρηση;

Στους αντίθετους δρόμους στους οποίους έχουν κινηθεί Ελλάδα και Βουλγαρία, όσον αφορά τη διείσδυση της αποθήκευσης στο ενεργειακό σύστημα, αναφέρθηκε ο Αλέξανδρος Εξάρχου, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της AKTOR, στη συνέντευξη Τύπου για την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου και την έκδοση νέου ομολογιακού δανείου από τον Όμιλο.

Όπως επισήμανε, επιδοτώντας έργα αποθήκευσης αντί για ΑΠΕ (όπως έκανε η Ελλάδα) η Βουλγαρία έχει αναπτύξει ένα αρκετά μεγάλο χαρτοφυλάκιο μπαταριών, ώστε να ελέγχει σε σημαντικό βαθμό τις χονδρεμπορικές τιμές. «Είναι μονόδρομος κάποια στιγμή να ασχοληθεί το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας με το ζήτημα των μπαταριών και στην Ελλάδα, πριν οι περικοπές έχουν συγκλονιστική επιρροή στα κόκκινα δάνεια των τραπεζών. Όσο αυξάνεται το curtailment, ο κίνδυνος κόκκινων δανείων θα γίνεται όλο και πιο σοβαρός», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Οι παραπάνω εκτιμήσεις εξηγούν γιατί το νέο επενδυτικό σχέδιο της AKTOR προβλέπει την επένδυση σε μπαταρίες στη Βουλγαρία. Όπως εξήγησε ο κ. Εξάρχου, πρόκειται για ένα asset που ο Όμιλος «βλέπει» ότι θα προσφέρει σημαντικά έσοδα, αντισταθμίζοντας το «ψαλίδι» στις οικονομικές εισροές του εγχώριου χαρτοφυλακίου ΑΠΕ, λόγω περικοπών.

Ο Δημήτρης Τσέκερης, ένα γνώριμο στην ενεργειακή αγορά στέλεχος από την εποχή που ήταν στο επιτελείο του Γιώργου Σταθάκη, αλλά και οικείο στους αναγνώστες του energypress μέσω της αρθρογραφίας και συνεντεύξεών του (για παράδειγμα βλέπε πρόσφατα εδω και εδώ), αναλαμβάνει «σκιώδης υπουργός» Ενέργειας της ΕΛΑΣ, του κόμματος του Αλέξη Τσίπρα, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις που έγιναν χθες. Ο Δημήτρης Τσέκερης είναι αναλυτής κλιματικής πολιτικής στο Διεθνές Ινστιτούτο Κλιματικής Επιστήμης, ενεργειακός μηχανολόγος μηχανικός.

Το νέο σχήμα έχει «σκιώδη υπερ-υπουργό» Περιβάλλοντος και Ενέργειας τον γνωστό μετεωρολόγο Κώστα Λαγουβάρδο, διευθυντή Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ) με αντικείμενο τη Δυναμική Μετεωρολογία και τις εφαρμογές της στην πρόγνωση και παρακολούθηση καιρικών φαινομένων.

Βλέπω (κυρίως στα social media) τη σκόνη που σηκώθηκε από την …ανατίναξη των παλιών εκσκαφέων στα κλειστά ορυχεία της Πτολεμαΐδας και θαυμάζω το πόσο εύκολα κάνουν καριέρα οι τερατολογίες. Μιλάμε για περιοχές των παλιών λιγνιτορυχείων που πρέπει να παραδοθούν και να αξιοποιηθούν, και για μηχανήματα που είχαν παροπλιστεί, ούτως ή άλλως. Τι θα έπρεπε να τους κάνει η ΔΕΗ τους εκσκαφείς; Να τους αφήσει εκεί; Αν μιλάμε για τη μουσειακή αξία των μηχανημάτων, να το δούμε, αλλά ξέρω ότι έχει προβλεφθεί να συντηρηθούν και να εκτεθούν στο Μουσείο Βιομηχανικής Κληρονομιάς που θα γίνει στην Πτολεμαϊδα κάποια κινητά βιομηχανικά μνημεία, αλλά και να αναδειχθούν εμβληματικοί εκσκαφείς, αντίστοιχοι  με αυτούς που αποσύρθηκαν.

Αφού λοιπόν έπρεπε να φύγουν οι τρείς εκσκαφείς από τις εκτάσεις αυτές, τι είναι εκείνο που πειράζει τους διάφορους ευαίσθητους; Ότι η ΔΕΗ, λέει, ανατινάζει την ιστορία του λιγνίτη. Ενώ, δηλαδή, θα έπρεπε να βάλει τους ανθρώπους να τους αποσυναρμολογούν σε τεράστια ύψη και με τεράστιο κόστος…

Εγώ αυτό που βλέπω είναι πολύ μεγάλος σεβασμός και στη βιομηχανική ιστορία της περιοχής, και στην περιβαλλοντική διαχείριση ενός τεχνικά δύσκολου θέματος, όπως θα περίμενε και θα απαιτούσε κανείς από μια επιχείρηση του μεγέθους και των χαρακτηριστικών της ΔΕΗ. Τα υπόλοιπα, νομίζω ότι είναι λόγια του αέρα, ή για την ακρίβεια, «λόγια του λιγνίτη», λόγια δηλαδή εκείνων που ποτέ δεν αποσπάστηκαν από τη γοητεία του βρόμικου καυσίμου…

Τίτλοι τέλους έπεσαν και επίσημα χθες μετά την απόρριψη από το ΥΠΕΝ του φακέλου της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για την εγκατάσταση και λειτουργία του πλωτού τερματικού LNG «ΑΡΓΩ» της Mediterranean Gas στο Παγασητικό Κόλπο.

Την απόρριψη για την οποία ενημερώθηκε η εταιρεία, υπογράφει με χθεσινή ημερομηνία η Γενική Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Πολιτικής του υπουργείου.

Σύμφωνα με το αιτιολογικό “με βάση τις αρνητικές γνωμοδοτήσεις που προαναφέρθηκαν, προκύπτει ότι οι αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις του έργου είναι εξαιρετικά σημαντικές ακόμη και μετά την πρόβλεψη ειδικών όρων και περιορισμών, καθώς και μετά την αντιστάθμισή τους”.

Επρόκειτο λένε οι γνωρίζοντες για μια αναμενόμενη εξέλιξη, καθώς είχε προηγηθεί ένα μπαράζ αρνητικών γνωμοδοτήσεων, καθώς και κύμα αντιδράσεων από τη τοπική κοινωνία στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης. 

Τόσο από φορείς και πολίτες που όπως γράφει η απόφαση του ΥΠΕΝ “αναφέρονται κυρίως σε ζητήματα ακαταλληλότητας της χωροθέτησης (εγγύτητα σε οικισμούς, ασυμβατότητα χρήσεων γης, κίνδυνοι Seveso και σεισμικότητα) και περιβαλλοντικής επιβάρυνσης του κλειστού Παγασητικού (θαλάσσιο οικοσύστημα, ατμοσφαιρική ρύπανση, αλιεία/τουρισμός)”.

Όσο και από την Επιτροπή Σχεδιασμού & Ανάπτυξης Λιμένων (ΕΣΑΛ), που «…διατηρεί τις επιφυλάξεις της σε σχέση με τη χωροθέτηση του έργου εντός του Παγασητικού κόλπου και κοντά σε κατοικημένες περιοχές, σύμφωνα με τις απόψεις του Κεντρικού Λιμεναρχείου Βόλου…», αλλά και από τη Διεύθυνση Υδάτων Θεσσαλίας που εκφράζει επιφυλάξεις για τη χωροθέτηση εντός του παράκτιου Υδατικού Συστήματος (ΥΣ) «Παγασητικός Κόλπος», το οποίο είναι “κλειστό” με πλήθος προστατευόμενων ακτών κολύμβησης... 

Ακούγοντας κανείς χθες τον Ευάγγελο Μυτιληναίο, κατά τα εγκαίνια της 4ης μονάδας του αμυντικού hub στο Βόλο, να περιγράφει τους στόχους στο συγκεκριμένο τομέα δεν μπορούσε παρά να μη σκεφτεί πόσο έχει αλλάξει η σύνθεση του ομίλου. Τα κέρδη από την άμυνα θα αρχίσουν να αποτυπώνονται τα επόμενα χρόνια, αλλά μόνο το τέταρτο εργοστάσιο κόστισε 50 εκατ και συνολικά στο τομέα η Metlen σκοπεύει να ρίξει 250 εκατ ευρώ.  Σε έναν άλλο τομέα, το γάλλιο, η συνεισφορά στα EBITDA θα είναι πλέον όχι 40 εκατ το χρόνο, όπως οι αρχικές εκτιμήσεις, αλλά κοντά στα 200 εκατ ευρώ ετησίως. Δεν θα μου έκανε εντύπωση αν τα επόμενα χρόνια, σωρευτικά άμυνα και γάλλιο ξεπεράσουν τα 357 εκατ που συνεισέφερε πέρυσι στα EBITDA της Metlen το Fully Integrated Utility, δηλαδή το κομμάτι της ενέργειας…

Σημαντική ενίσχυση της διείσδυσης του βιομεθανίου τα επόμενα χρόνια στα εγχώρια δίκτυα διανομής αερίου, που διαχειρίζεται η θυγατρική της Enaon, προβλέπει η Italgas. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε χθες η ιταλική εταιρεία, κατά τα αποκαλυπτήρια του στρατηγικού πλάνου 2026-2032, μέχρι το 2032 αναμένεται να έχουν συνδεθεί στις υποδομές 59 μονάδες βιομεθανίου, με τις σχετικές επενδύσεις να γνωρίζουν ώθηση από το 2027 και μετά.

Στην παρουσίαση, η εταιρεία έκανε αναφορά στον νόμο 5215/2025 του ΥΠΕΝ, με τον οποίο θεσπίστηκε το πλαίσιο για την προώθηση του βιομεθανίου, προβλέποντας ξεκάθαρους ρόλους για τους επιμέρους «παίκτες» της νέας αυτής αγοράς. Επίσης, επισημάνθηκε ότι η εμπειρία που έχει η Italgas από την Ιταλία θα συμβάλει στην αξιοποίηση και στην Ελλάδα του καυσίμου βιολογικής προέλευσης. Στα δίκτυα της Italgas στην Ιταλία, είναι ήδη συνδεδεμένες 15 μονάδες βιομεθανίου, ενώ πάνω από 50 πρότζεκτ πρόκειται να συνδεθούν το αμέσως επόμενο διάστημα.

Προχωρούν οι διαδικασίες για τη νομοθέτηση του «Πακέτου για τα Δίκτυα» (Grids Package), με τους εισηγητές των πολιτικών ομάδων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να συναντώνται χθές Δευτέρα στο Στρασβούργο, για να συζητήσουν το σχέδιο αναβάθμισης των ευρωπαϊκών ηλεκτρικών υποδομών. Επίσης, αύριο Τετάρτη, το Coreper I (η Επιτροπή Μόνιμων Αντιπροσώπων των κρατών-μελών στην ΕΕ, σε επίπεδο αναπληρωτών πρέσβεων) θα εξετάσει και θα εγκρίνει τη γενική προσέγγιση του Συμβουλίου επί του «Πακέτου», σηματοδοτώντας ένα ακόμη σημαντικό βήμα στις διαπραγματεύσεις.

Μην ξεχνάτε ότι το θέμα μας ενδιαφέρει πολύ ως χώρα. Το Grids Package έχει έντονα «ελληνικό χρώμα» καθώς τρία από τα οκτώ διασυνοριακά ενεργειακά πρότζεκτ στα οποία δίνει προτεραιότητα η Κομισιόν (οι λεγόμενες «ενεργειακές λεωφόροι») αγγίζουν τη χώρα μας. Πρόκειται για τον Διαβαλκανικό Αγωγό, οι υποδομές του οποίου με αντίστροφη ροή αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου, την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου Great Sea Interconnector (GSI), καθώς και την ενίσχυση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη – συμπεριλαμβανομένου του «άξονα» Ουγγαρίας-Ρουμανίας-Βουλγαρίας-Ελλάδας.

Διαβάζοντας την προσέγγιση της Athlos για τη χωροθέτηση πυρηνικών σταθμών στην Ελλάδα, μου ήρθαν στο μυαλό η παλαιότερη μελέτη του καθηγητή Παντελή Μπίσκα για τους SMR, η έκθεση που έχει κάνει η DEON για τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας στη ναυτιλία, αλλά και άλλες πρωτοβουλίες.

Αφού λοιπόν ρώτησα, μπορώ να σας πω με βεβαιότητα ότι όλη αυτή η δουλειά των ανθρώπων του χώρου δεν θα πάει χαμένη. Το ΥΠΕΝ εξετάζει να τη συγκεντρώσει ώστε να αποτελέσει τη “μαγιά” για τον φορέα που θα αναλάβει να κάνει το πρώτο βήμα για την είσοδο της Ελλάδας στο κλαμπ της πυρηνικής ενέργειας. Αυτού που θα εκπονήσει την λεγόμενη Έκθεση Αξιολόγησης, το πρώτο και καθοριστικό στάδιο για κάθε χώρα που επιδιώκει να αναπτύξει πυρηνικό πρόγραμμα.

Οποιος και αν είναι ο φορέας, για τον οποίο είχε μιλήσει στις αρχές του μήνα σε ειδική ημερίδα ο υφυπουργός ΠΕΝ Νίκος Τσάφος, βασικό συστατικό του έργου του θα είναι οι παραπάνω μελέτες, καθώς μιλάμε για συσσωρευμένη γνώση, έτοιμο, επεξεργασμένο και υψηλής ποιότητας υλικό.

Αυτές μάλιστα οι εκθέσεις θα παρουσιαστούν κάποια στιγμή σε ειδική εκδήλωση, παρουσία ολων των φορέων, δηλαδή των εμπλεκόμενων υπουργείων (αφορά τα μισά και... πλέον της κυβέρνησης), τη ΡΑΑΕΥ, τον ΑΔΜΗΕ και πολλούς άλλους ακόμη. 

Περισσότερα προσεχώς…

Αμφίσημα τα μηνύματα που λαμβάνω από την αγορά σχετικά με την «τύχη» του πλήθους επενδύσεων που έμειναν εκτός Ταμείου Ανάκαμψης με το «δια ταύτα» ωστόσο να καταλήγει στο ίδιο σημείο:  Άλλη εναλλακτική δύσκολα να βρεθεί με αποτέλεσμα η προσοχή να μετατοπίζεται στο «bilateral» των επενδυτών με τις τράπεζες για όσους θέλουν να προχωρήσουν στην υλοποίηση.

Έχουν ακουστεί πολλά, μέχρι και προσπάθεια εκ μέρους των τραπεζών (όχι όλων) να μαζέψουν τυχόν «υπόλοιπα» που έχουν μείνει από προηγούμενες δανειοδοτήσεις και να τα διαθέσουν. Αξιόπιστες τραπεζικές πηγές μου λένε ότι κάτι τέτοιο είναι από δύσκολο έως αδύνατο, μιας και τα ΑΠΕ ή τα κατασκευαστικά δύσκολα να «βγάλουν» δανειακά savings. Γίνεται προφανώς ένα overestimated στο αρχικό budget ωστόσο κι αυτό, όπως μου λένε, γίνεται στον «πόντο» γιατί επηρεάζει την ισορροπία «equity-δανείου» άρα δεν μπορεί να απέχει από τα δεδομένα του business plan.

Εξετάστηκε επίσης η αντικατάσταση τυχόν «ανώριμων» επενδύσεων με «ώριμες» που έμειναν εκτός, πράγμα που ωστόσο έμεινε κι αυτό στα χαρτιά. Συμπέρασμα: η «αγωνία» μάλλον είναι περιορισμένη γιατί πρώτον, όπως μου ανέφεραν χαρακτηριστικά «μην κρυβόμαστε, πολλά έργα, ξεχασμένα, βγήκαν από τα συρτάρια τελευταία στιγμή» και, δεύτερον, όποιος θέλει ας προχωρήσει με τις δικές του πλάτες μιας και του RRF εν προκειμένω …«έσβησαν».

«Τα deals στην αγορά των ΑΠΕ ήρθαν για να μείνουν, συνιστώντας την επόμενη μέρα του κλάδου» μου επισημαίνει στέλεχος της αγοράς για να με «διορθώσει» στη συνέχεια ότι δεν πρόκειται απαραίτητα για έξοδο ξένων παικτών από την ελληνική αγορά όπως «γράφτηκε» στην περίπτωση της EDPR ή και άλλων εταιρειών αλλά για «asset rotation» με τις προτεραιότητες και το επενδυτικό ενδιαφέρον να αλλάζει μήκος και πλάτος στο χάρτη.

Η Ελλάδα είναι με μια ώριμη αγορά, ελκυστική για κάποιον που θέλει να απολαύσει «συμπαθητικά» returns (double digits) στο χώρο των ΑΠΕ, ανεπαρκής, ωστόσο για αυτόν που «ορέγεται» τις υψηλότερες τρέχουσες αποδόσεις σε Βουλγαρία και Ρουμανία. Επομένως πουλάω στη μία περίπτωση για να επενδύσω στην άλλη, εφόσον διατίθεμαι να αναλάβω το σχετικό ρίσκο που συνεπάγεται η αγορά με τα υψηλότερα returns.

Αυτό είναι εν πολλοίς το «story» που θα δούμε να ξεδιπλώνεται ακόμη περισσότερο το επόμενο διάστημα με «πρωταγωνιστές» όσους έχουν το background να «τρέξουν» στη σχετική κούρσα και σίγουρα δεν μπορούν όλοι. Σε αυτή την πορεία ένα είναι το σίγουρο: Τα φωτοβολταϊκά θα «βλαστημήσουν» έναντι των αιολικών, μπαταριών και υβριδικών που διατηρούν ακόμη την δυνατότητα να ακριβοπληρωθούν, όπως είδαμε και σε πρόσφατο μεγάλο deal στην ελληνική αγορά.

Αχρείαστα να είναι, αλλά να που χρειάζονται... Τα drones που διαθέτει για την παρακολούθηση εναερίων γραμμών μεταφοράς επιστράτευσε άμεσα ο ΑΔΜΗΕ στην πυρκαγιά που εκδηλώθηκε χθες σε αποθήκη ανταλλακτικών αυτοκινήτων στις Αχαρνές.

Μου λένε ότι στο σημείο βρέθηκε πολύ γρήγορα εξειδικευμένο κινητό συνεργείο του Διαχειριστή για τον έλεγχο παρακείμενης εναέριας γραμμής και την εξέταση τυχόν ενεργειών αποκατάστασης. Στο πλαίσιο της εναέριας επιθεώρησης, ο ΑΔΜΗΕ τροφοδότησε με οπτικό υλικό την Πυροσβεστική Υπηρεσία συνδράμοντας την επιχείρηση κατάσβεσης. Καίρια ήταν όμως η συμβολή των drones του Διαχειριστή και σε πυρκαγιά που σημειώθηκε το αμέσως προηγούμενο διάστημα στον Άγιο Στέφανο Αττικής. Τα μη επανδρωμένα μέσα που είχαν σηκωθεί για επιθεώρηση, ανίχνευσαν καπνό στην ευρύτερη περιοχή, γεγονός που επέτρεψε την έγκαιρη ειδοποίηση των Αρχών.

Την ώρα που επισημοποιείται η είσοδος της Chevron στο μπλοκ 10, με την υπογραφή της  συμφωνίας συμμετοχής (Farm-In Agreement) με τη Helleniq Energy, προχωρά και η προετοιμασία της ερευνητικής γεώτρησης στο μπλοκ 2 από την κοινοπραξία των ExxonMobil, Energean και Helleniq Energy. Μαθαίνω δηλαδή ότι το κοινοπρακτικό σχήμα στοχεύει να υποβάλει μέσα στον Ιούνιο τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τη γεώτρηση, αφού προηγουμένως καταλήξει στη λιμενική βάση υποστήριξης των εργασιών.

Η γεώτρηση προγραμματίζεται για τον Φεβρουάριο του 2027, με την επένδυση να ανέρχεται στα 60-70 εκατ. ευρώ. Στο μικροσκόπιο θα μπει ο στόχος «Ασωπός 1», με το γεωτρύπανο να φτάνει σε βάθος έως 4622 μέτρων. Η αρχική εκτίμηση (Gas Initially In Place) για το δυναμικό φυσικού αερίου στην περιοχή κινείται στα 270 δισ. κυβικά μέτρα, ενώ η πιθανότητα επιτυχίας ανέρχεται σε 16%. Σε περίπτωση θετικής έκβασης, θα χρειαστούν πρόσθετες επενδύσεις ύψους 5 δισ. ευρώ για την ανάπτυξη του κοιτάσματος το οποίο θα συνδεθεί μέσω πλωτής μονάδας τόσο με την Ελλάδα όσο και με την Ιταλία.

Τελικά το στοίχημα για μακροχρόνια συμβόλαια LNG μέσω του Κάθετου Διαδρόμου για το οποίο διαβάζετε συχνά στο Energypress γίνεται όλο και πιο δύσκολο. Οχι μόνο επειδή οι τιμές spot στο φυσικό αέριο είναι υψηλές, γεγονός που κάνει τους Αμερικάνους παραγωγούς να προτιμούν να πουλήσουν στην αγορά για άμεση παράδοση, παρά να δεσμευτούν με μακροχρόνια συμβόλαια 20ετίας, όπως έλεγε προ ημερών στο Bloomberg ο επικεφαλής του Aktor, Αλ. Εξάρχου. Αλλά και επειδή έχουν γίνει διστακτικοί και οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι αγοραστές, όπως έγραφε τη Παρασκευή το Bloomberg. “Οι Αμερικανοί παραγωγοί LNG δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν μακροπρόθεσμα συμβόλαια με Ευρωπαίους αγοραστές. Οι τελευταίοι γίνονται όλο και πιο επιφυλακτικοί στο να εξαρτώνται υπερβολικά από τον αμερικανικό παράγοντα και επιδιώκουν να διαφοροποιήσουν τον ενεργειακό τους μείγμα, βασιζόμενοι περισσότερο στις αγορές spot”, ανέφερε χαρακτηριστικά το ρεπορτάζ. Αυτό με τη σειρά του σημαίνει, συνεχίζει το άρθρο, ότι η έλλειψη μακροπρόθεσμων συμβάσεων ενέχει τον κίνδυνο να περιορίσει τις επενδύσεις σε υποδομές εξαγωγών των ΗΠΑ, καθώς η Ευρώπη δεν εξελίσσεται σε εκείνη τη "cornerstone αγορά" για συμβόλαια 20ετίας που οραματίζονταν οι Αμερικανοί παραγωγοί πριν από κάμποσους μήνες.

Το μόνο που θα συμπληρώναμε εμείς είναι ότι χωρίς μακροχρόνια συμβόλαια στο LNG με "κλειδωμένους" πελάτες, οι τράπεζες και οι επενδυτές δεν πρόκειται να βάλουν χρήματα στο τραπέζι για να ξεμπλοκάρουν οι εν αναμονή μεγάλες υποδομές που θα αυξήσουν τη ροή αμερικανικού αερίου κατά μήκος του άξονα Νότου - Βορρά, με ό,τι αυτό συνεπάγεται...

Σε παρόμοια επίπεδα με τις προηγούμενες χρονιές εκτιμά ο ΔΕΔΔΗΕ ότι θα κινηθούν οι εγκαταστάσεις νέων έργων ΑΠΕ το 2026 στο δίκτυο διανομής. Πιο συγκεκριμένα, φέτος αναμένεται η διείσδυση να ενισχυθεί κατά 0,9 Γιγαβάτ, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη ενημερωτική συνάντηση που είχαν την Παρασκευή με δημοσιογράφους ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος και ο Διευθύνων Σύμβουλος του ΔΕΔΔΗΕ, Αναστάσιος Μάνος.

Αν επιβεβαιωθεί η παραπάνω εκτίμηση, θα πρόκειται για μία «επίδοση» που ξεπεράστηκε ελαφρώς μόνο το 2022 (νέες εγκαταστάσεις 1,1 Γιγαβάτ) και το 2023 (1 Γιγαβάτ). Επίσης, το 2026 θα κλείσει με εγκατεστημένη «πράσινη» ισχύ 10 Γιγαβάτ στο δίκτυο διανομής. Στο τέλος του 2025, η εγκατεστημένη ισχύς διαμορφώθηκε σε 9,1 Γιγαβάτ, αποτελώντας πάνω από το 50% της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος (17,1 Γιγαβάτ). Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι οι μικροί παραγωγοί που έχουν συνδεθεί στο δίκτυο διανομής ξεπερνούν τους 90.000.