Γ. Καστριώτης: Ο τσάρος λύνει τον γρίφο του αγωγού «Νότιας Διαδρομής»

Απαντήσεις στα ερωτήματα που γεννούν τα αντιφατικά μηνύματα που εκπέμπει η Μόσχα σχετικά με την πρόθεσή της για αναβίωση του Νότιου Διαδρόμου εξαγωγής φυσικού αερίου προς τα Βαλκάνια, την Ελλάδα και την Ιταλία, αναμένεται να δώσει ο ίδιος ο πρόεδρος Β. Πούτιν στην επίσκεψή του στη χώρα μας στις 28 του μήνα. Λίγες ημέρες μετά τα εγκαίνια της έναρξης των εργασιών για την κατασκευή του αγωγού ΤΑΡ που θα μεταφέρει αζέρικο φυσικό αέριο μέσω Τουρκίας στην Ελλάδα και από εκεί στην Αλβανία και στην Ιταλία και ενώ δύο μεγάλα ρωσικά σχέδια, ο South Stream και ο Turkish Stream, που θα ήταν οι ανταγωνιστικοί του αγωγού αυτού, έχουν εγκαταλειφθεί, η Μόσχα συντηρεί τη συζήτηση για έναν νέο αγωγό στη Νότια Διαδρομή...

Το περιβάλλον δεν είναι ιδιαίτερα ευνοϊκό, καθώς η πτώση των τιμών στερεί από τις εταιρείες την αναγκαία ρευστότητα για τέτοιου μεγέθους επενδύσεις, η Μόσχα και η Gazprom επικεντρώνονται κυρίως στο έργο Nord Stream ΙΙ, που ήδη αντιμετωπίζει πολλά προβλήματα, παρά τη σθεναρή στήριξη του Βερολίνου, ενώ η ιδέα νοτίου διαδρόμου για το ρωσικό φυσικό αέριο προσκρούει στην ανελαστική θέση της Ουάσιγκτον για περιορισμό της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης από τη Ρωσία, αλλά και στους πολλούς περιορισμούς που θέτουν η Κομισιόν και η ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Ομως και η Αθήνα, η οποία, φυσικά, πολιτικά και διπλωματικά θα είναι ωφελημένη από την επίδειξη ενδιαφέροντος για έναν νέο αγωγό, γνωρίζει ότι τα περιθώρια ελιγμών είναι περιορισμένα τόσο λόγω των δεσμεύσεων έναντι της Ουάσιγκτον, αλλά και λόγω του γεγονότος ότι το όποιο νέο ρωσικό σχέδιο θα απαιτεί χρονοβόρες διαδικασίες για την υλοποίησή του και θα είναι ευάλωτο σε πολιτικές και διπλωματικές αναταράξεις. Τα τελευταία 26 χρόνια η Ελλάδα ήλπισε τρεις φορές ότι θα γίνει ενεργειακός κόμβος με τη στήριξη της Ρωσίας, βλέποντας όμως τα σχέδια αυτά να μένουν στα χαρτιά.

Εξάλλου, πολλά έχουν αλλάξει από την περσινή άνοιξη όταν ο Αλέξης Τσίπρας είχε επισκεφθεί τη Ρωσία και είχε συνομιλίες με τον Ρώσο πρόεδρο, όταν ακόμη ήταν ζωντανό το σχέδιο του αγωγού Turkish Stream.

Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Sputnik την Πέμπτη τόνισε ότι η «Νότια διαδρομή δεν έχει ακόμη διαγραφεί», υπενθυμίζοντας το MOU που υπέγραψαν τον Φεβρουάριο η Gazprom, η ιταλική Edison και η ΔΕΠΑ και προέβλεπε τη δυνατότητα αναβίωσης του αγωγού ITGI (Interconnector Turkey - Greece - Italy) στο σκέλος που δεν αφορά την Τουρκία (IGI), χωρίς όμως να διευκρινίζει πού θα καταλήγει ο αγωγός της Μαύρης Θάλασσας (στη Βουλγαρία ή στην Τουρκία).

Ειδική αναφορά

Στον IGI έκανε ειδική αναφορά και ο Ρώσος υπουργός Ενέργειας, Αλεξάντερ Νόβακ, κατά την επίσκεψή του στην Ιταλία, χαρακτηρίζοντας «πολλά υποσχόμενο» το σχέδιο του αγωγού, επισημαίνοντας ότι το χερσαίο τμήμα του θα έχει δυνατότητα μεταφοράς 9-16 bcm φυσικού αερίου τον χρόνο και το υποθαλάσσιο στον βυθό του Ιονίου θα έχει δυνατότητα μεταφοράς 10-12 bcm.

Οι σχεδιασμοί της Ρωσίας όμως επηρεάζονται και από τις κινήσεις της Ουάσιγκτον και των Βρυξελλών, που στοχεύουν στη σταδιακή απεξάρτηση των χωρών των Βαλκανίων και της Κεντρικής Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο, κάτι που θα οδηγήσει και σε περιορισμό της πολιτικής επιρροής της Μόσχας. Μια τέτοια τελευταία σημαντική εξέλιξη είναι η πρώτη εξαγωγή LNG σχιστολιθικού φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ προς την Ευρώπη.

Ο Αμερικανός ειδικός συντονιστής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για θέματα ενέργειας, Αμος Χοχστάιν, σε δηλώσεις του αποκάλυψε ότι εξετάζεται η μεταφορά αμερικανικού φυσικού αερίου στην Ουκρανία από τερματικά LNG σε Κροατία και σε Ελλάδα. Ο αμερικανός αξιωματούχος μάλιστα διευκρίνισε ότι τα τερματικά αυτά θα μπορούν να δεχθούν LNG και από άλλες χώρες και να καλύπτουν έτσι τις ενεργειακές ανάγκες χωρών όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Σερβία, ακόμη και οι Βαλτικές χώρες. Σε έναν σχεδιασμό που βασικό ρόλο θα έχει και ο διασυνδετηριος αγωγός Ελλάδας - Βουλγαρίας...

(Έθνος, 8/5/2016)