ΠΣΕ: Οι επιπτώσεις των κυρώσεων στη Ρωσία για το ενεργειακό κόστος στην Ελλάδα

Σε πολλά δις ευρώ αθροίζονται οι πιθανές επιπτώσεις ενός διευρυμένου εμπορικού πολέμου μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας στην ελληνική οικονομία, σύμφωνα με τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Εξαγωγέων (ΠΣΕ).

Ειδικά όσον αφορά το ενεργειακό κόστος, σύμφωνα με τον ΠΣΕ, σημαντικός παράγοντας που θα πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι αυτός της ενδεχόμενης αύξησης του κόστους παραγωγής.

Η Ρωσία αποτέλεσε τη διέξοδο της Ελλάδας στην προμήθεια αργού πετρελαίου, μετά τις εμπορικές κυρώσεις στο Ιράν, ενώ αποτελεί και βασικό προμηθευτή της χώρας μας σε Φυσικό Αέριο. Ποσοστό άνω του 90% των συνολικών εισαγωγών από τη Ρωσία αφορά προϊόντα των κλάδων της ενέργειας, με αποτέλεσμα πιθανές κυρώσεις να δημιουργήσουν σημαντικά προβλήματα στην προμήθεια πρώτης ύλης προϊόντων διύλισης πετρελαίου καθώς και στο φυσικό αέριο, με ότι αυτό συνεπάγεται για την αύξηση του ενεργειακού κόστους στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με τον ΠΣΕ, η απόφαση για επιβολή κυρώσεων από την πλευρά της Ρωσίας έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία διαφαίνονταν τάσεις εξομάλυνσης στις ελληνικές εξαγωγές προς τη ρωσική αγορά, ακόμη και αυξητικοί ρυθμοί στις εξαγωγές πυρηνόκαρπων, όπως ροδάκινα και νεκταρίνια, γεγονός που επιτείνει την ανησυχία και την απαίτηση για σύντομη διευθέτηση της κρίσης στις ευρω-ρωσικές σχέσεις.

Παράλληλα, δημιουργεί έντονες ανακατατάξεις στο παγκόσμιο εμπόριο οπωροκηπευτικών, καθώς οι χώρες που πλήττονται άμεσα από το εμπάργκο διοχετεύουν σε άλλες αγορές και σε χαμηλότερες τιμές τα προϊόντα που αρχικά προορίζονταν για τη ρωσική αγορά. Ως συνέπεια τα ελληνικά προϊόντα αντιμετωπίζουν εντονότερο ανταγωνισμό και αναμένεται να δεχθούν πιέσεις στις τιμές.

Aνάγκη εξεύρεσης άμεσης πολιτικής λύσης

Ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εξαγωγέων υπογραμμίζει την ανάγκη εξεύρεσης άμεσης πολιτικής λύσης, που να λαμβάνει υπόψη τα συμφέροντα των Ελλήνων Εξαγωγέων, καθώς και την παράλληλη προώθηση διμερών εμπορικών συμφωνιών με χώρες που θα μπορούσαν να απορροφήσουν μέρος των ενδεχόμενων απωλειών, σε περίπτωση επέκτασης των ρωσικών κυρώσεων και προς άλλες χώρες της ΕΕ.

Η Κεντρική Εξαγωγική Οργάνωση της χώρας, με συνεχή διαβήματα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε στενή συνεργασία με το Υπουργείο Εξωτερικών και τη Γενική Γραμματεία Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Αναπτυξιακής Συνεργασίας, έχει επισημάνει από τον περασμένο Απρίλιο τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις ενός εμπορικού πολέμου μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας στην ελληνική οικονομία, ειδικά σε μία κρίσιμη περίοδο για τη χώρα.

Η Πρόεδρος του ΠΣΕ, Χριστίνα Σακελλαρίδη, σε επιστολή της προς τον Πρόεδρο της Κομισιόν, Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, τόνισε ότι «θα πρέπει να εξετασθούν διεξοδικά οι συνθήκες που διαμορφώνονται στις σχέσεις ΕΕ-Ρωσίας και επηρεάζουν συνολικά την ελληνική οικονομία και όλους τους μετέχοντες στην αλυσίδα της Εξωστρέφειας, παραγωγούς, εξαγωγείς, μεταφορείς, εκπροσώπους του τουρισμού». 

Σύμφωνα με την κυρία Σακελλαρίδη: «οι εκτιμώμενες συνέπειες από πιθανή απορρύθμιση των εμπορικών σχέσεων Ελλάδας-Ρωσίας απειλούν να θέσουν υπό αμφισβήτηση την πορεία ενίσχυσης της εξωστρέφειας της χώρας, επηρεάζουν άμεσα παραγωγικούς κλάδους της ελληνικής οικονομίας, ενώ παράλληλα ενδυναμώνουν τάσεις ενίσχυσης του παραγωγικού και ενεργειακού κόστους στην Ελλάδα».

Η Κομισιόν, σε επίσημη απάντησή της προς τον ΠΣΕ επιβεβαίωσε την «ετοιμότητα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να λάβει πρόσθετες σημαντικές κυρώσεις, εφ’ όσον απαιτηθεί», καλώντας «τη Ρωσική Ομοσπονδία να χρησιμοποιήσει την επιρροή της για αποκλιμάκωση» (της κρίσης). Παράλληλα, ανέφερε τις εμπορικές συμφωνίες που σύναψε η ΕΕ στις 27 Ιουνίου 2014 με την Ουκρανία, τη Μολδαβία και τη Γεωργία, σημειώνοντας ότι «μπορεί να προσφέρουν νέες προοπτικές στην Ευρωπαϊκή Βιομηχανία, συμπεριλαμβανομένων των Ελλήνων Εξαγωγέων».

Οι ελληνορωσικές οικονομικές σχέσεις

Όπως σημειώνεται, η Ρωσία αποτελεί τον υπ’ αριθμόν 1 προμηθευτή της Ελλάδας και την 20η καλύτερη αγορά παγκοσμίως για τα ελληνικά προϊόντα. Το διμερές εμπόριο Ελλάδας-Ρωσίας αντιστοιχεί σε περισσότερα από 6,5 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ για το 2014 αναμένονταν συνολικά 1,2 εκατ. Ρώσοι τουρίστες, με τη μέση κατά κεφαλή τουριστική δαπάνη, την περυσινή χρονιά να διαμορφώνεται στα 800 ευρώ. Την ίδια ώρα, η Ελλάδα εισάγει από τη Ρωσία αργό πετρέλαιο, πετρελαιοειδή και φυσικό αέριο, αξίας περίπου 5 δις ευρώ το χρόνο.

«Συνολικά, δηλαδή, αμέσως ή εμμέσως προκύπτει ως διακύβευμα ένα ποσό της τάξης των 7,5 δισ. ευρώ περίπου, ήτοι το 4% του ΑΕΠ της χώρας» αναφέρει ο ΠΣΕ.

Συγκεκριμένα, το 41% (περίπου 200 εκατ. ευρώ ετησίως) των συνολικών ελληνικών εξαγωγών προς τη Ρωσία αφορά αγροτικά προϊόντα . Η Ρωσία -και η Ουκρανία- απορροφούν το 18% των συνολικών εξαγωγών οπωροκηπευτικών, το 50% των εξαγωγών φράουλας και σχεδόν το 25% των εξαγωγικών ροδακίνου (νωπό και κομπόστα).

Από την ανάλυση του ΠΣΕ, προκύπτει ότι μπορεί να επηρεαστούν και οι εξαγωγές προϊόντων γούνας, που αντιστοιχούν στο 23% των συνολικών εξαγωγών της Ελλάδας προς τη Ρωσία, ήτοι περισσότερων των 110 εκατ. Ευρώ ετησίως, οι οποίες και συντηρούν ουσιαστικά έναν ολόκληρο κλάδο παραγωγής.

Τουρισμός και Μεταφορές

Όπως αναφέρει ο ΠΣΕ, συνολικά στο μέτωπο της εξωστρέφειας της ελληνικής οικονομίας, δεν πρέπει να παραγνωρίζονται οι συνέπειες και στη ροή τουριστών από τη Ρωσία, η ανοδική τάση της οποίας συντήρησε την τελευταία διετία τις θετικές προσδοκίες στον κλάδο του Τουρισμού.

Αντίστοιχες αρνητικές συνέπειες αναμένεται να προκύψουν και στο μέτωπο των μεταφορών, καθώς η Ρωσία ήδη προ τις κρίσης, σχεδίαζε την καθιέρωση αναθεώρησης του καθεστώτος γύρω από τις διεθνείς μεταφορές (TIR). Με την επιβολή κυρώσεων εκτιμάται ότι θα τηρηθεί ακόμη πιο σκληρή στάση απέναντι στους μεταφορείς που προέρχονται από κράτη-μέλη, ενώ θα πρέπει να αναζητούν και εναλλακτικά δίκτυα διανομής, αυξάνοντας σημαντικά το κόστος μεταφοράς των προϊόντων προς και από τη Ρωσική αγορά.