Επενδύσεις "αποθείωσης" για τα swaps - λιγνιτικά σενάρια στη μετά 2020 εποχή...

Επενδύσεις αποθείωσης που κοστίζουν όσο σχεδόν στοιχίζει… όλος ο σταθμός μαζί, απαιτείται να γίνουν στον Άγιο Δημήτριο 5, τη μία από τις τέσσερις πιο σύγχρονες μονάδες της ΔΕΗ, τις οποίες έχει επιλέξει η κυβέρνηση για να συμμετάσχουν στο πείραμα των συμβάσεων ανταλλαγής ενέργειας.

Διαβάζοντας το παράρτημα με τίτλο «πλάνο παροπλισμού των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ» (βλέπε τον πίνακα) που συνοδεύει την ελληνική πρόταση την οποία και έθεσε σε διαβούλευση η Κομισιόν, ο συγκεκριμένος σταθμός υπόκειται σε επένδυση αποθείωσης, κάτι άλλωστε που εξετάζει εδώ και καιρό να κάνει και η ίδια η επιχείρηση. Αλλά η συγκεκριμένη επένδυση, όπως λένε οι γνωρίζοντες είναι αρκετά μεγάλη και οι απόψεις διίστανται ως προς το κατά πόσο είναι οικονομικά συμφέρουσα, ειδικά υπό την παρούσα δύσκολη συγκυρία.

Όσο για τις άλλες τρεις μονάδες που εμφανίζονται μαζί με τον Αγ. Δημήτριο 5 ως τα «φιλέτα» που θα προξενήσουν το ενδιαφέρον τρίτων για swaps, μόνο η Μελίτη μοιάζει να δικαιολογεί κάτι τέτοιο, έχοντας ημερομηνία έναρξης λειτουργίας το 2003. Η μεν Μεγαλόπολη 3 τέθηκε σε λειτουργία το 1975, η δε, Μεγαλόπολη 4, το 1991, και τόσο η μία όσο και η άλλη θα πρέπει να κλείσουν το 2025 λόγω της εξάντλησης των πόρων του λιγνίτη. Αρχικά μάλιστα η Μεγαλόπολη 3 επρόκειτο να κλείσει το 2018, πήρε όμως παράταση ζωής έπειτα από την αναθεώρηση τον περασμένο Ιούνιο στις Βρυξέλλες της βιομηχανικής Οδηγίας για τους ρύπους, προς όφελος μιας σειράς χωρών με παλαιές μονάδες, μεταξύ των οποίων και την Ελλάδα.

Επιφύλαξη γιατί…

Τα παραπάνω είναι γνωστά στην αγορά, η οποία είναι διπλά επιφυλακτική. Αφενός επειδή ανέμενε ανταλλαγές ενέργειας από συγκεκριμένες μονάδες και όχι από ένα «portfolio» που θυμίζει κάτι σαν χρηματιστηριακό προϊόν, (όπως κι έγινε), αφετέρου λόγω του «θολού» τοπίου αρκετών εκ των υποψηφίων για ανταλλαγή ενέργειας σταθμών. Διότι όταν αγοράζει κανείς ενέργεια, πρέπει πρώτα να κάνει ένα είδος οικονομικού ελέγχου της μονάδας (due diligence), για να δει πόσο θα του κοστίσει, ποια είναι τα ρίσκα, ποια τα επίπεδα εκπομπών ρύπων, όπως λένε οι γνωρίζοντες. Αυτός είναι κι ο λόγος που η διαδικασία για την σωστή προετοιμασία μιας δημοπρασίας swaps, προκειμένου να μη κηρυχτεί άγονη, απαιτεί χρόνο – τουλάχιστον έξι μήνες, όπως υποστηρίζουν οι ίδες πηγές. Δεν είναι λοιπόν λίγοι, όσοι με βάση τα παραπάνω, πιστεύουν ότι τελικώς θα οδηγηθούμε στα εναλλακτικά μέτρα, που μιλούν καταρχήν για δημοπρασίες είτε στην ελληνική, είτε στην ξένη αγορά («one way rather than swap» – Fall-back measures) και αν ούτε αυτό πετύχει για πώληση ή ανταλλαγή, αλλά μονάδων λιγνίτη πλέον, όχι ενέργειας.

Τα πετρέλαια του Αιγαίου και η Ακαδημία Αθηνών…

Είτε πάντως στη μία περίπτωση (swaps), είτε στην άλλη (πώληση), κάποιοι πιστεύουν ότι ο λιγνίτης δεν θα παρατήσει εύκολα τα όπλα. Και πιστεύουν ότι παρά την επίσημη θέση της κυβέρνησης να έχει μειωθεί ως το 2020 η συμμετοχή του στο ενεργειακό μίγμα, τελικώς θα υπάρξουν «παρεκκλίσεις» από αυτή την πορεία. Συνδέουν, δε, το συγκεκριμένο σενάριο με μια ευρύτερη κουβέντα για ορυκτά καύσιμα και υδρογονάνθρακες που έχει ανάψει τον τελευταίο καιρό, σε βάρος προφανώς των ΑΠΕ. Και αναφέρονται τόσο στις συζητήσεις, γενικόλογες μεν αλλά έντονες (και από επίσημα χείλη) γύρω από την ανάγκη επιτάχυνσης των ερευνών για υδρογονάνθρακες στο Αιγαίο ή στο Ιόνιο, όσο και με την πρόταση περί επαναπροσδιορισμού του ενεργειακού μείγματος που διατύπωσε προχθές ομάδα επιστημόνων της Ακαδημίας Αθηνών. «Είναι αναγκαίος ο επαναπροσδιορισμός του ενεργειακού μείγματος υπό τις σημερινές οικονομικές συνθήκες λαμβάνοντας υπόψη την ανάπτυξη, την αύξηση θέσεων εργασίας και την ενεργειακή ασφάλεια. Πρέπει να εξετασθεί η συνέχιση της συμβολής του λιγνίτη ως ενεργειακού καυσίμου τις επόμενες δεκαετίες σε συνδυασμό με την ανάπτυξη των ΑΠΕ και του Φυσικού Αερίου, όπως επίσης να επιδιωχθεί βελτίωση της απόδοσης του λιγνίτη με επαναπροσδιορισμό του ρόλου του λιθάνθρακα στο ενεργειακό μείγμα στην περίπτωση των νέων λιγνιτικών ΑΗΣ», ήταν το μύνημα της Επιτροπής Ενέργειας της Ακαδημίας.

Τι σκέφτεται η Κομισιόν

Την ίδια στιγμή η πρόταση που βρίσκεται σε διαβούλευση από την Κομισιόν για το άνοιγμα της ελληνικής αγοράς λιγνίτη προβλέπει σαν δυνατότητα, ότι μετά το πέρας της 15ετίας (δηλαδή μετά το 2025), ο κάτοχος των swaps, θα μπορεί να παρατείνει, εφόσον τον συμφέρει, τη διάρκειά τους για μια ακόμη 5ετία. Εχει όμως λογική μια τέτοια πρόταση, όταν η πολιτική της ΕΕ, όσο θα πλησιάζουμε προς το 2020, θα απαιτεί όλο και πιο καθαρή ενέργεια ; Εκτός κι αν κάτι αλλάζει που δεν το γνωρίζουμε.

Κάποιες πάντως πληροφορίες από τις Βρυξέλλες αναφέρουν ότι μια μερίδα γραφειοκρατών αλλά και κυβερνήσεων χωρών, με πρόσχημα την οικονομική κρίση, καλοβλέπουν μια γενικότερη επανεξέταση των στόχων του 20-20-20, και για μια πιθανή αλλαγή στάσης απέναντι στα ορυκτά καύσιμα και τους υδρογονάνθρακες. Τα παραπάνω μπορεί να μην συνδέονται καθόλου με τις προτάσεις της Ακαδημίας Αθηνών, ωστόσο κάποιοι υποστηρίζουν ότι η τύχη των δικαιωμάτων ανταλλαγής (DRA’s), θα εξαρτηθεί από τη γενικότερη τύχη που επιφυλάσσουν τα σενάρια σε κοινοτικό επίπεδο για το λιγνίτη και το λιθάνθρακα. Σενάρια που η αρμόδια υπουργός ΠΕΚΑ Τίνα Μπιρμπίλη, ούτε που θέλει να φαντάζεται ότι μπορεί να βγουν αληθινά…