Τι σημαίνει για την ΕΕ η διακοπή ροής αερίου

Όπως φοβόμασταν εδώ και καιρό, οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και ΕΕ για την παροχή φυσικού αερίου προς την Ουκρανία, σταμάτησαν.

Παρά τις διαπραγματεύσεις της ύστατης στιγμής στη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, δεν υλοποιήθηκε μια συμφωνία και οι δύο πλευρές παραμένουν μακριά από το να καταλήξουν σε συμφωνία. Η Ουκρανία είναι πρόθυμη να πληρώσει ένα ποσό 326 δολαρίων ανά 1.000 κυβικά μέτρα, ωστόσο η Ρωσία συνεχίζει να απαιτεί 385 δολάρια. η Ρωσία επιμένει ακόμη ότι η Ουκρανία χρωστάει 4,5 δισ. δολάρια, εκ των οποίων θέλει να καταβληθούν άμεσα τα 1,95 δισ. δολάρια. τα δημοσιεύματα στη διάρκεια του Σαββατοκύριακου υποδηλώνουν ότι η Ουκρανία (με την πίεση της ΕΕ) ήταν πρόθυμη να προσφέρει 1 δισ. ευρώ άμεσα, μια πρόταση που απορρίφθηκε αμέσως.

Τι σημαίνει αυτό για την Ουκρανία;

Τα δημοσιεύματα υποδηλώνουν ότι η Ουκρανία έχει λογικά δημιουργήσει σημαντικά αποθέματα φυσικού αερίου –περίπου 14 δισ. κυβικά μέτρα-αρκετά για να κρατήσουν την χώρα μέχρι τον Δεκέμβριο. Αυτό μειώνει τις άμεσες πιέσεις στις διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, και οι δύο πλευρές παίζουν τώρα δύσκολο παιχνίδι και έχουν καταθέσει αγωγές στο διεθνές διαιτητικό δικαστήριο της Στοκχόλμης. Η Ρωσία αρνείται επίσης να ανεχθεί οποιεσδήποτε περαιτέρω  συνομιλίες, μέχρι να καταβληθεί ένα αρκετά μεγάλο τμήμα του ανεξόφλητου χρέους. Η ελπίδα για μια γρήγορη επίλυση φαίνεται να ξεθωριάζει.

Τι σημαίνει αυτό για την ΕΕ;

Μέχρι στιγμής, η άμεση επίδραση θα είναι περιορισμένη. Η Ρωσία έχει δηλώσει ότι θα συνεχίσει να μεταφέρει αέριο μέσω της Ουκρανίας στην υπόλοιπη Ευρώπη και η Ουκρανία είναι υποχρεωμένη να εξασφαλίσει ότι το αέριο παραδίδεται. Αυτό είναι ζωτικής σημασίας, δεδομένου ότι η Ευρώπη λαμβάνει περίπου το 30% του αερίου της από τη Ρωσία, με το 16% αυτού να περνάει από την Ουκρανία (σύμφωνα με την ΕΙΑ).

Έτσι, αυτό υποδηλώνει ότι η Ουκρανία δεν θα κρατήσει μέρος του αερίου για τον εαυτό της (αν και όπως αποδεικνύεται παραπάνω, έχει αρκετά αποθέματα), όπως έκανε το 2009 όταν δημιουργήθηκε μια παρόμοια κατάσταση. Τότε η απόφαση της Ουκρανίας είχε κυρίως μοχλό μια πιο απλή οικονομική αναγκαιότητα. Αν και έχει επαρκή αποθέματα αυτή τη στιγμή, αυτό δεν εγγυάται ότι δεν θα υιοθετήσει παρόμοια προσέγγιση. Οποιαδήποτε διακοπή εφοδιασμού στην Ευρώπη, θα υποχρεώσει την ΕΕ να εμπλακεί περισσότερο στην υπόθεση, πιθανώς προς όφελος της Ουκρανίας, σαφώς, εάν η κατάσταση συνεχίσει να επιδεινώνεται, μπορεί να υπάρξει ένα κίνητρο για τέτοια δράση (αν και ασφαλώς η πολιτική αντίδραση στην Ευρώπη δεν θα ήταν θετική).

Μακροπρόθεσμα, η έμμεση επίπτωση θα είναι ότι η Ουκρανία θα γίνει άλλη μία περιοχή με την οποία η ΕΕ πρέπει να εμπλακεί περισσότερο. Τουλάχιστον, τα μελλοντικά κεφάλαια διάσωσης θα μπορούσαν να διατεθούν για να προπληρωθεί το ρωσικό αέριο, κάτι το οποίο η Ρωσία φαίνεται έτοιμη να επιβάλλει. Αυτό θα μπορούσε είτε να αυξήσει το κόστος είτε να μειώσει την επίδραση της διάσωσης.

Στο τέλος, παρά την τωρινή αδιαλλαξία και των δύο πλευρών, είναι προς το συμφέρον τους να καταλήξουν σε μια συμφωνία. Η Ρωσία φαίνεται να έχει το πάνω χέρι αυτή τη στιγμή αλλά ομοίως, η Ουκρανία παραμένει μια σημαντική αγορά για την ίδια, και πιέζοντας τη χώρα ακόμη πιο μακριά, απλώς θα επιδεινώσει το αρχικό ζήτημα το οποίο θέλει να αποφύγει: την Ουκρανία να στρέφεται πιο κοντά στην ΕΕ.

Ωστόσο, αυτή η κατάσταση διαρκεί όσο το αέριο συνεχίζει να ρέει διαμέσου της Ουκρανίας. Εάν σταματήσει, τότε η μεταβλητότητα της κατάστασης θα αυξηθεί σημαντικά και τα κίνητρα θα αλλάξουν ριζικά (όπως έχουμε δηλώσει στο παρελθόν, καμία πλευρά δεν θέλει μια ρήξη των ενεργειακών σχέσεων μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας). Αυτό είναι το βασικό που θα πρέπει να παρακολουθούμε τις επόμενες ημέρες.

(Open Europe, capital.gr)