ΠΟΕ: Παράνομοι οι περιορισμοί στην εξαγωγή σπανίων γαιών από Κίνα

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (ΠΟΕ) εξέδωσε χθες απόφαση της ειδικής ομάδας κατά των περιορισμών που έχει επιβάλει η Κίνα στις εξαγωγές σπάνιων γαιών, καθώς και στις εξαγωγές βολφραμίου και μολυβδαινίου, που χρησιμοποιούνται ως βασικά συστατικά στοιχεία από πολλές ευρωπαϊκές βιομηχανίες. Σύμφωνα με την προηγούμενη απόφαση που αφορούσε άλλες πρώτες ύλες, ο ΠΟΕ απεφάνθη ότι οι εξαγωγικοί δασμοί της Κίνας και οι ποσοστώσεις συνιστούν παραβίαση των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει η Κίνα στο πλαίσιο του ΠΟΕ και δεν δικαιολογούνται από την πολιτική προστασίας ή διατήρησης του περιβάλλοντος.

Η σημερινή απόφαση της ειδικής ομάδας του ΠΟΕ, όμως, δικαιώνει τους ισχυρισμούς της ΕΕ, των ΗΠΑ και της Ιαπωνίας. Η ετυμηγορία είναι σαφής: οι περιορισμοί στις εξαγωγές δεν είναι δυνατόν να επιβάλλονται με την πρόφαση της προστασίας των εξαντλήσιμων φυσικών πόρων, εάν για τον ίδιο σκοπό δεν επιβάλλονται περιορισμοί στην εγχώρια χρήση των ίδιων πρώτων υλών.

Ούτε οι καταγγέλλοντες ούτε η ειδική ομάδα αμφισβητούν το δικαίωμα της Κίνας να εφαρμόζει πολιτική για την προστασία και τη διατήρηση του περιβάλλοντος. Ωστόσο, όπως επιβεβαιώθηκε ομόφωνα από την ειδική ομάδα του ΠΟΕ, το κυρίαρχο δικαίωμα μιας χώρας επί των φυσικών της πόρων δεν της επιτρέπει να ελέγχει τις διεθνείς αγορές ή την παγκόσμια κατανομή των πρώτων υλών. Ένα μέλος του ΠΟΕ μπορεί να αποφασίζει σχετικά με το επίπεδο ή τον ρυθμό με τον οποίο χρησιμοποιεί τους πόρους του, αλλά οι πρώτες ύλες, μετά την εξόρυξη τους, υπόκεινται στους εμπορικούς κανόνες του ΠΟΕ. Η χώρα που πραγματοποιεί την εξόρυξη δεν μπορεί να περιορίζει τις πωλήσεις των πρώτων υλών της στην εγχώρια βιομηχανία, παρέχοντάς της ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι των αλλοδαπών εταιρειών.

Η παρούσα απόφαση διασφαλίζει την χωρίς διακρίσεις πρόσβαση στις πρώτες ύλες. Η ΕΕ πιστεύει ότι αυτό είναι προς όφελος όλων των μελών του ΠΟΕ, δεδομένου ότι όλες οι χώρες, ανεπτυγμένες ή αναπτυσσόμενες, στηρίζονται η μία στην άλλη όσον αφορά τις πρώτες ύλες και τις παγκόσμιες αλυσίδες παραγωγής.