Ερήμην… της Οριακής Τιμής ο υπολογισμός του ελλείμματος του ΛΑΓΗΕ

Ανάσα στα ταμειακά προβλήματα του ΛΑΓΗΕ αναμένεται να δώσει η αλλαγή που περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο του ΥΠΕΚΑ για τις ΑΠΕ που αφορά τον τρόπο υπολογισμού των ποσού που καλείται να καλύψει το ΕΤΜΕΑΡ (πρώην τέλος ΑΠΕ) ως διαφορά ανάμεσα στην χονδρεμπορική τιμή του συστήματος και στην εγγυημένη τιμή που εισπράττουν οι διάφορες τεχνολογίες ΑΠΕ. Την πρόθεση του υπουργείου είχε αποκαλύψει με αποκλειστικό δημοσίευμά του στις 10 Απριλίου το energypress.

Με όσα προβλέπονται στο νομοσχέδιο, αντικαθίσταται η Οριακή Τιμή Συστήματος ως σημείο αναφοράς με ένα νέο μέγεθος που είναι το συνολικό μεταβλητό κόστος των συμβατικών σταθμών. Συγκεκριμένα, αναφέρεται: «Τα  ποσά  που  καταβάλλουν  οι  παραγωγοί  και  οι  προμηθευτές  στο  πλαίσιο  του ημερήσιου   ενεργειακού   προγραμματισμού   και   της   Εκκαθάρισης   των   Αποκλίσεων παραγωγής – ζήτησης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στα άρθρα 20 και 96 και ιδίως στην περίπτωση ιθ) της παραγράφου 2 του άρθρου 96, κατά τρόπον ώστε να αντανακλούν το συνολικό μεταβλητό κόστος των συμβατικών σταθμών και να αναλογούν στην ισχύ που εντάσσεται κατά προτεραιότητα στο σύστημα μεταφοράς και στο δίκτυο διανομής της  ηπειρωτικής  χώρας  και  των  συνδεδεμένων  με  αυτά  νησιών,  με  μεθοδολογία  που εξειδικεύεται στον Κώδικα Διαχείρισης του Συστήματος».

Η στρέβλωση

Με τον τρόπο αυτό αλλάζει μια από τις σοβαρότερες στρεβλώσεις της ηλεκτρικής αγοράς, που δημιουργούν ψευδή εικόνα για το πραγματικό έλλειμμα του ειδικού λογαριασμού ΑΠΕ. Ως γνωστόν σήμερα, οι προμηθευτές (πρακτικά η ΔΕΗ) αγοράζουν από τον ΛΑΓΗΕ το «πράσινο» ρεύμα στην Οριακή Τιμή του Συστήματος. Από την πλευρά τους οι παραγωγοί ΑΠΕ πληρώνονται από τον ΛΑΓΗΕ με την εγγυημένη (πολύ υψηλότερη) ταρίφα που έχουν υπογράψει. Τη διαφορά πρέπει να την καλύψει ο ειδικός λογαριασμός ΑΠΕ του ΛΑΓΗΕ που έχει έσοδα κυρίως από το ΕΤΜΕΑΡ και δευτερευόντως από τις δημοπρασίες ρύπων, το λιγνιτικό τέλος, μέρος του τέλους ΕΡΤ κ.λπ. Όταν δεν αυξάνει το ΕΤΜΕΑΡ ανάλογα με το «άνοιγμα» του λογαριασμού ΑΠΕ, δημιουργείται το γνωστό έλλειμμα του ΛΑΓΗΕ το οποίο έχει φτάσει πλέον σε δυσθεώρητα ύψη με αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, να καθυστερεί υπερβολικά η  πληρωμή των παραγωγών ΑΠΕ για το ρεύμα που πουλάνε στο σύστημα.

Το ΕΤΜΕΑΡ δεν μπορεί βεβαίως να αυξάνει συνεχώς, καθώς κάτι τέτοιο θα ξεσήκωνε – και δικαιολογημένα – τους καταναλωτές ρεύματος που το πληρώνουν μέσω των λογαριασμών τους. Από την άλλη, το πλήθος των ΑΠΕ που έχει εισέλθει πλέον στο σύστημα είναι πολύ μεγάλο, κυρίως λόγω της μαζικής διείσδυσης τους τελευταίους μήνες (μέχρι το Μάρτιο) των φωτοβολταϊκών. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, όχι μόνον να αυξάνουν οι ανάγκες πληρωμών εκ μέρους του ΛΑΓΗΕ, αλλά και κάτι ακόμα, το οποίο μπορεί να χαρακτηριστεί τραγελαφικό: Όσο πιο πολλές ΑΠΕ μπαίνουν στο σύστημα, τόσο χαμηλώνει η Οριακή Τιμή Συστήματος (ΟΤΣ), καθώς το ρεύμα που εγχέουν οι ΑΠΕ δεν λαμβάνεται υπόψη στον υπολογισμό της ΟΤΣ. Έτσι η Οριακή Τιμή, από το μέσο επίπεδο των 62 ευρώ / MWh το 2012 έπεσε το δίμηνο  Ιανουάριος – Φεβρουάριος 2013 στα 45 ευρώ/MWh, ενώ το Μάρτιο έπεσε ακόμα πιο χαμηλά και κάποιες ημέρες έφτασε ακόμα και στα τα 10 ευρώ/MWh.

Όμως, όσο πιο χαμηλά πέφτει η Οριακή Τιμή Συστήματος, τόσο μεγαλύτερα είναι τα ποσά που πρέπει να καλύψει ο Ειδικός Λογαριασμός ΑΠΕ του ΛΑΓΗΕ και τόσο περισσότερο μεγαλώνει το έλλειμμά του.

Μεταβλητό κόστος

Με το νομοσχέδιο του ΥΠΕΚΑ παύει η Οριακή Τιμή Συστήματος να είναι το σημείο αναφοράς για τους υπολογισμούς. Αντικαθίσταται από το συνολικό μεταβλητό κόστος των συμβατικών σταθμών. Με βάση τα στοιχεία του 2012, το κόστος αυτό ανήλθε στα 74,6 ευρώ/MWh. Δεν περιλαμβάνεται το κόστος για τα Αποδεικτικά Διαθεσιμότητας Ισχύος που εισπράττουν οι συμβατικές ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες (περίπου 9 ευρώ/ MWh).

Ποιός πληρώνει

Σε κάθε περίπτωση, με τις αλλαγές που επέρχονται, οι προμηθευτές (πρακτικά η ΔΕΗ) θα αγοράζουν το "πράσινο" ρεύμα πιό ακριβά από ότι σήμερα. Ότι περισσότερο πληρώνει ο προμηθευτής, αποτελεί "ελάφρυνση" για τον ειδικό λογαριασμό ΑΠΕ του ΛΑΓΗΕ, και συνεπώς μειώνει την πίεση για άλλα μέτρα μείωσης του ελλείμματός του.