Στα χέρια του ΕΟΑΝ τα νέα επιχειρησιακά σχέδια των συστημάτων για την ανακύκλωση των φβ – Στα 60 εκατ. ευρώ η «τρύπα» της αγοράς – Οι «σκέψεις» για τις αναδρομικές χρηματικές εισφορές

Με την κατάθεση των επιχειρησιακών σχεδίων από τα συλλογικά συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης φωτοβολταϊκών, υπό την νέα πλέον κατώτατη εισφορά ανακύκλωσης στα 132 ευρώ/τόνο που όρισε η τελευταία απόφαση του ΕΟΑΝ, προχωρά η διαμόρφωση του κανονιστικού πλαισίου, με πηγές της αγοράς, ωστόσο, να κάνουν λόγο για «καθυστερήσεις» στην επίλυση των εκκρεμοτήτων, που καθιστούν άδηλο πότε θα μεταβούμε από την «θεωρία στη πράξη» παρά την οξύτητα του προβλήματος.

Υπενθυμίζεται ότι η προαναφερόμενη απόφαση του Εθνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης καλούσε, μεταξύ άλλων, τα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης «να υποβάλουν αναθεωρημένα επιχειρησιακά σχέδια στη βάση πλέον της νέας κατώτατης χρηματικής εισφοράς των 132 ευρώ ο τόνος, με την πρόσθετη επισήμανση να συμπεριλάβουν σε αυτά πρόταση σχετικά με τον τρόπο καταβολής των αναδρομικών χρηματικών εισφορών από το 2012 ή από το έτος κατά το οποίο οι υπόχρεοι παραγωγοί διέθεσαν φωτοβολταϊκά πλαίσια στην ελληνική αγορά».

Αναλυτικότερα, τα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές με γνώση του θέματος, είναι σε φάση να καταθέσουν τα νέα επιχειρησιακά σχέδια (κάποια το έχουν ήδη κάνει με άλλα να ακολουθούν τις αμέσως επόμενες ημέρες), προσαρμόζοντας αναλόγως τα μεγέθη στη νέα τιμή των 132 ευρώ ανά τόνο, πράγμα που δεν διαφαίνεται να παρουσιάζει ιδιαίτερες απαιτήσεις, ιδίως στις περιπτώσεις συστημάτων που είχαν προκαθορίσει την τιμή τους κάτω από το νέο όριο που έθεσε ο ΕΟΑΝ.

Άλλωστε, τα συστήματα, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, μπροστά στην όλη αβεβαιότητα και ρευστότητα που προυπήρχε επί του θέματος, με άγνωστο για καιρό σε ποια απόφαση θα κατέληγε ο ΕΟΑΝ επί της τιμής, είχαν «τρέξει» διάφορα σενάρια, προσεγγίζοντας εν πολλοίς το τελικό νούμερο, γεγονός που με την σειρά του κατέστησε εν τέλει ακόμη πιο απλή διαδικασία την αναθεώρηση των επιχειρησιακών σχεδίων, ώστε αυτά να ευθυγραμμιστούν με τα 132 ευρώ τον τόνο. 

Τέλη Νοεμβρίου η έγκριση των σχεδίων

Από την πλευρά του ο ΕΟΑΝ, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, εμφανίζεται διατεθειμένος να «τρέξει» η όλη διαδικασία της έγκρισης με ένα ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα, καλώς εχόντων των πραγμάτων, να θέλει να κλείνει μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου, λαμβάνοντας υπόψη ότι η νέα «version» των επιχειρησιακών σχεδίων παρουσιάζει σημειακές και συγκεκριμένες αλλαγές σε σχέση με την προηγούμενη.

Ενδεικτικά, οι αλλαγές αφορούν, μεταξύ άλλων, στα «projections» των ποσοτήτων που θα προκύπτουν για ανακύκλωση ανά έτος, δεδομένου ότι πλέον δεν ισχύει η τριετία και επομένως τα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης καλούνται να καταγράψουν τις ποσότητες που έχουν μπει στην αγορά από το 2012 και μετά, αναζητώντας και τις ανάλογες εισφορές.

Μέχρι σήμερα, στους όρους έγκρισης των συστημάτων διαχείρισης αποβλήτων φωτοβολταϊκών πλαισίων υπήρχε πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία οι αναδρομικές εισφορές μπορούσαν να αναζητηθούν μόνο για την προηγούμενη τριετία. Με τη νέα απόφαση, αυτός ο χρονικός περιορισμός καταργείται.

Η «καυτή πατάτα» με τις παλιές εισφορές

Από εκεί και πέρα, το ενδιαφέρον εστιάζει περισσότερο στις προτάσεις των συστημάτων που συνοδεύουν τα επιχειρησιακά σχέδια και αφορούν, όπως προαναφέρθηκε, «τον τρόπο καταβολής των αναδρομικών εισφορών», όπου εκεί, με μια πρώτη «ανάγνωση» οι απόψεις διίστανται, με τον ΕΟΑΝ σε συνεννόηση με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να καλούνται να προβούν σε τελικές κρίσεις για το τι μέλει γενέσθαι.

Σε γενικές γραμμές, η αγορά φέρεται καταρχάς να απορρίπτει το μοντέλο των εγγυητικών επιστολών, αναγνωρίζοντας ότι η εν λόγω πρακτική συνεπάγεται πρόσθετο κόστος που επιβαρύνει περαιτέρω την όλη «εξίσωση» και επομένως δύσκολα θα «πείσει» τον κλάδο να συμμορφωθεί, όταν μάλιστα, η σχετική «τρύπα» από το 2012 μέχρι σήμερα εκτιμάται περί τα 60-70 εκατ. ευρώ.

Από την πλευρά τους τα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης, όπως υπογραμμίζουν αρμόδιες πηγές, προσανατολίζονται σε έτερες λύσεις, επιδιώκοντας να διαμορφωθεί ένα λειτουργικό σύστημα που αφενός θα διορθώσει τις όποιες «παθογένειες» και αφετέρου θα δώσει μια βιώσιμη λύση στο σήμερα με πρώτο και βασικό επίδικο την εξασφάλιση των απαιτούμενων πόρων για την ανακύκλωση των υφιστάμενων αποβλήτων που συν τω χρόνω θα αυξάνουν, λαμβάνοντας υπόψη ότι μιλάμε για φωτοβολταϊκά πλαίσια που μπήκαν σε λειτουργία από το 2012 κι ύστερα με τον "υπόχρεο" να αποτελεί αυτός που τα έφερε στην αγορά έναντι των "ιστορικών" (κατά την προσφιλή ορολογία, δηλαδή τα προ του 2012) που η σχετική υποχρέωση περί τέλους ανακύκλωσης βαραίνει τον χρήστη, δηλαδή τον επενδυτή. 

Απαιτείται λύση «2 σε 1»

Αν και η κορύφωση στις ποσότητες των αποβλήτων αναμένεται προς το τέλος της δεκαετίας ή ακόμη και λίγο αργότερα βάσει άλλων εκτιμήσεων, δεν παύει το γεγονός ότι ήδη σήμερα υπάρχει σχετικό «αντικείμενο» με πλήθος συστημάτων που εγκαταστάθηκαν στις απαρχές του κλάδου, σήμερα να βρίσκονται προ της ολοκλήρωσης του κύκλου ζωή τους ή σε φάση αντικατάστασης κατ’ εφαρμογή repowering και επομένως να πρέπει να ανακυκλωθούν.

Σε κάθε περίπτωση, οι προτάσεις των συστημάτων, όπως υπογραμμίζουν οι ίδιες πηγές, κινούνται στη λογική να βρεθεί μια «φόρμουλα» που θα διασφαλίζει αφενός την μακροχρόνια βιωσιμότητα του συστήματος και αφετέρου την διαθεσιμότητα πόρων για την διαχείριση του τεράστιου πλήθους φωτοβολταϊκών πλαισίων να έχουν εισέλθει στην αγορά και έχουν τεθεί σε λειτουργία χωρίς ποτέ να έχει καταβληθεί τέλος ανακύκλωσης.

Σε αυτή την κατεύθυνση, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, το πρώτο βήμα αποτελεί η ενίσχυση της υποχρεωτικότητας μέσα από την «διασύνδεση» της ηλέκτρισης του πάρκου με την καταβολή του τέλους. Έπειτα η «χρυσή τομή» αναζητείται είτε στον διακανονισμό των χρεών με τρόπο που δεν θα απειλήσει την βιωσιμότητα του κλάδου μεσομακροπρόθεσμα, είτε με την διαχείριση των διαθέσιμων πόρων με τέτοιο τρόπο ώστε να καλύπτεται ο εκάστοτε αναγκαίος «κύκλος εργασιών» χωρίς να συσσωρεύονται εκκρεμότητες με φωτοβολταϊκά πλαίσια που θα παραμένει ερωτηματικό τι θα απογίνουν με την ολοκλήρωση του κύκλου ζωής τους, όπως συμβαίνει σήμερα.