Γραμμή άμυνας από τις αεροπορικές απέναντι στο ακριβό jet fuel – Ψαλίδι σε πτήσεις και δίκτυα

Σε επαναξιολόγηση των σχεδίων επιθετικής ανάπτυξης που είχαν υιοθετήσει το προηγούμενο διάστημα προχωρούν οι αεροπορικές εταιρείες διεθνώς, υπό το βάρος της εκτίναξης του κόστους καυσίμων. Από την Ευρώπη έως τις ΗΠΑ, μεγάλοι όμιλοι "παγώνουν" αυξήσεις χωρητικότητας, αφαιρούν πτήσεις από τον προγραμματισμό και επανεξετάζουν γραμμές χαμηλής απόδοσης, αναζητώντας τη νέα ισορροπία μεταξύ προσφοράς, κόστους και κερδοφορίας.

Οι αερομεταφορές, άλλωστε, είναι ένας κλάδος συνηθισμένος στις ισχυρές αναταράξεις, οι οποίες, όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς, εμφανίζονται σχεδόν ανά πενταετία. Η σημερινή συγκυρία δεν έχει, πάντως, τα χαρακτηριστικά της πανδημίας, όταν η αεροπορική δραστηριότητα είχε ουσιαστικά παγώσει. Η ζήτηση παραμένει ενεργή· αυτό που αλλάζει είναι η εξίσωση κόστους.

Νούμερο ένα πρόβλημα για τις αεροπορικές αυτή τη στιγμή είναι το "ράλι" στα καύσιμα, που  συνδέεται άμεσα με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και τις αναταράξεις που έχει προκαλέσει στις αγορές ενέργειας και στα δίκτυα εφοδιασμού.

Η επίπτωση για τον κλάδο είναι άμεση, καθώς το καύσιμο αποτελεί ήδη μία από τις μεγαλύτερες κατηγορίες λειτουργικού κόστους. Η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών (ΙΑΤΑ) εκτιμά ότι το 2026 θα απορροφήσει το 31,4% των συνολικών λειτουργικών δαπανών των αεροπορικών, ενώ η συνολική δαπάνη για jet fuel αναμένεται να φτάσει περίπου τα 350 δισ. δολάρια.

Η πίεση αυτή περνά πλέον ευθέως και στον σχεδιασμό των εταιρειών. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Aegean, η οποία είχε εισέλθει στο 2026 με στόχο αύξησης της χωρητικότητας κατά 7%-9%, αλλά έχει ήδη αναθεωρήσει αισθητά το πλάνο της. Όπως ανέφερε ο Ευτύχης Βασιλάκης στο πρόσφατο call με τους αναλυτές, στο τρίτο τρίμηνο η αύξηση των διαθέσιμων χιλιομετρικών θέσεων περιορίστηκε περίπου στο 2%-2,5%, ενώ στο τέταρτο τρίμηνο αναμένεται μεταβολή μεταξύ -1% και +1%, δηλαδή ουσιαστικά μηδενική ανάπτυξη.

Η ίδια πειθαρχία αναμένεται να διατηρηθεί και το 2027. Με τα σημερινά δεδομένα, η διοίκηση δεν βλέπει ουσιαστική αύξηση της χωρητικότητας του στόλου της και αφήνει ανοιχτές επιλεκτικές μειώσεις συχνοτήτων σε δρομολόγια εσωτερικού και εξωτερικού. Ο κ. Βασιλάκης τοποθέτησε το καύσιμο περίπου στο 20%-22% του κόστους μιας αεροπορικής, επισημαίνοντας ότι η επιβάρυνση δύσκολα μπορεί να καλυφθεί μόνο μέσω υψηλότερων ναύλων. Για την Aegean, η καθαρή επίπτωση από ακριβότερα καύσιμα και δικαιώματα ρύπων έφτασε στο πρώτο εξάμηνο τα 40 εκατ. ευρώ, ακόμη και μετά το όφελος από το hedging.

Η Aegean δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση. Ανάλογη στρατηγική ακολουθούν πλέον και αρκετές από τις μεγαλύτερες αεροπορικές εταιρείες της Ευρώπης.  Στη Lufthansa, οι περικοπές είναι ήδη ορατές, με περίπου 20.000 πτήσεις μικρών αποστάσεων (κυρίως μη κερδοφόρες)  να αφαιρούνται από το θερινό πρόγραμμα έως τον Οκτώβριο. Παράλληλα, ο όμιλος περιορίζει τη χωρητικότητα και επιταχύνει αλλαγές στον στόλο, αποσύροντας παλαιότερα αεροσκάφη και μειώνοντας τη χρήση λιγότερο αποδοτικών τύπων. Οι κινήσεις αυτές εκτιμάται ότι θα εξοικονομήσουν πάνω από 40.000 τόνους jet fuel.

Στην IAG, μητρική των British Airways, Iberia, Vueling και Aer Lingus, ο σχεδιασμός για το 2026 έχει επίσης γίνει πιο συντηρητικός. Ο όμιλος προβλέπει πλέον ότι η συνολική χωρητικότητα θα παραμείνει στα επίπεδα του 2025. Ήδη στο πρώτο εξάμηνο η προσφορά στην Ευρώπη είχε μειωθεί κατά 2,8%, ενώ η Iberia και η Vueling περιόρισαν μέρος των πτήσεών τους. Η Aer Lingus μείωσε κατά 6% το πτητικό της πρόγραμμά της, κόβοντας κυρίως γραμμές με χαμηλότερο περιθώριο κέρδους.

Από την πλευρά της, η Air France-KLM περιόρισε την πρόβλεψη αύξησης της χωρητικότητας για το 2026 στο  2%-3%, ενώ στις πτήσεις μικρών και μεσαίων αποστάσεων αναμένει πλέον μείωση περίπου 1%. Παράλληλα, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων αλλαγών στο χειμερινό πρόγραμμα εάν οι τιμές των καυσίμων παραμείνουν υψηλές.

Ανάλογες κινήσεις κάνουν και οι εταιρείες χαμηλού κόστους. Η Ryanair μείωσε τον στόχο επιβατών για τη χρήση 2027 από 216 εκατ. σε 214 εκατ. και αποφάσισε να μην αυξήσει ουσιαστικά τη χειμερινή χωρητικότητά της, ώστε να περιορίσει την έκθεσή της στο ακριβότερο καύσιμο. Η Wizz Air ανακοίνωσε επίσης μείωση κατά 5% της προγραμματισμένης χειμερινής χωρητικότητας, παρότι περίπου το 80% των αναγκών της σε καύσιμα ήταν ήδη καλυμμένο μέσω hedging σε χαμηλότερες τιμές.

Ίδιο είναι το μοτίβο και στις ΗΠΑ. American Airlines, United Airlines και Southwest επανεξετάζουν τα προγράμματά τους για το τέλος του 2026 και το 2027. Η American Airlines υπολογίζει ότι η τελευταία άνοδος των τιμών των καυσίμων θα επιβαρύνει κατά περίπου 1 δισ. δολάρια το κόστος του τέταρτου τριμήνου, ενώ η United έχει ήδη αφαιρέσει πτήσεις από το πρόγραμμα του Δεκεμβρίου.

(αναδημοσίευση από capital.gr)