Πώς Metlen, Βιοχάλκο, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR και ΟΝΕΧ μπορούν να συμμετάσχουν στην επανάσταση των πυρηνικών σταθμών SMR

Μια νέα ευκαιρία για ελληνικές επιχειρήσεις από μια σειρά από κλάδους αναδεικνύει η νέα μελέτη του ΙΕΝΕ για τη θέση της χώρας στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα των μικρών αρθρωτών πυρηνικών αντιδραστήρων (SMRs).

Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι η ελληνική συμμετοχή στην "πυρηνική επανάσταση" δεν προϋποθέτει κατ’ ανάγκη την κατασκευή πυρηνικού σταθμού στη χώρα. Αντίθετα, μπορεί να ξεκινήσει πολύ νωρίτερα, μέσα από τη βιομηχανία, τις κατασκευές, τα ναυπηγεία, τα καλώδια, τους σωλήνες, τις επιθεωρήσεις και τα logistics.

Η μελέτη "Greece in the Global SMR Supply Chain", που εκπονήθηκε από τον ερευνητή του ΙΕΝΕ Γεώργιο Παπαχρήστο, αντιμετωπίζει τους SMRs όχι απλώς ως μια νέα τεχνολογία παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά ως τη βάση ενός νέου βιομηχανικού οικοσυστήματος.

Και αυτό διότι το μοντέλο των SMRs διαφέρει από εκείνο των παραδοσιακών πυρηνικών σταθμών. Οι αντιδραστήρες ισχύος έως 300 MW σχεδιάζονται ώστε μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους να παράγεται τυποποιημένα σε εργοστάσια, να μεταφέρεται και στη συνέχεια να συναρμολογείται στον τόπο εγκατάστασης. Η μετάβαση από τη μοναδική, επιτόπου κατασκευή στην σειριακή εργοστασιακή παραγωγή κάνει, σύμφωνα με τη μελέτη, το νέο μοντέλο να μοιάζει περισσότερο με τη ναυπηγική βιομηχανία παρά με την παραδοσιακή κατασκευή πυρηνικών σταθμών.

Μια αγορά 241 δισ. ευρώ στην Ευρώπη

Το μέγεθος της ευκαιρίας είναι σημαντικό. Η ευρωπαϊκή στρατηγική για τους SMRs προβλέπει εγκατεστημένη ισχύ 17 έως 53 GW μέχρι το 2050 και επενδύσεις της τάξης των 241 δισ. ευρώ. Κυρίως, όμως, η ευρωπαϊκή πολιτική θέτει ως στόχο την ενίσχυση των ευρωπαϊκών και τοπικών αλυσίδων εφοδιασμού, δημιουργώντας χώρο για βιομηχανίες χωρών που δεν διαθέτουν σήμερα πυρηνική παραγωγή.

Εδώ ακριβώς εντοπίζει το ΙΕΝΕ το ελληνικό παράθυρο ευκαιρίας. Η Ελλάδα ξεκινά με ένα σημαντικό μειονέκτημα καθώς δεν διαθέτει πυρηνικό σταθμό, ειδικό ρυθμιστικό πλαίσιο για πυρηνικούς αντιδραστήρες ούτε βιομηχανική αλυσίδα με nuclear-grade πιστοποιήσεις. Διαθέτει όμως σημαντικές υποδομές και τεχνογνωσία σε κλάδους που βρίσκονται πολύ κοντά στις απαιτήσεις των SMRs.

Στην πρώτη κατηγορία βρίσκονται δραστηριότητες στις οποίες ελληνικές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να συμμετάσχουν χωρίς προηγούμενη πυρηνική πιστοποίηση όπως μεγάλα έργα πολιτικού μηχανικού, EPC, λιμενικές υποδομές και logistics, ηλεκτρικά συστήματα balance-of-plant και μεταλλικές κατασκευές που δεν ανήκουν στην κατηγορία nuclear-grade. Η μελέτη αναφέρεται χαρακτηριστικά στις ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR και METKA, οι οποίες διαθέτουν εμπειρία στην εκτέλεση σύνθετων ενεργειακών έργων.

Σωλήνες, καλώδια και επιθεωρήσεις

Η δεύτερη κατηγορία είναι ίσως περισσότερο ενδιαφέρουσα, καθώς αφορά ελληνικές εταιρείες που θα μπορούσαν μέσα σε διάστημα τριών έως πέντε ετών να περάσουν στο nuclear supply chain.

Η Σωληνουργεία Κορίνθου χαρακτηρίζεται από τη μελέτη ως ένας από τους τεχνικά πιο ώριμους υποψηφίους για πιστοποίηση ISO 19443 και, σε επόμενο στάδιο, για N-stamp, με προοπτικές στην παραγωγή σωληνώσεων πρωτεύοντος και δευτερεύοντος κυκλώματος. Αντίστοιχα, η Ελληνικά Καλώδια διαθέτει εμπειρία σε καλώδια υψηλών προδιαγραφών για απαιτητικά ενεργειακά έργα, ενώ η SpectrumNDT έχει ήδη τεχνογνωσία σε προηγμένους μη καταστροφικούς ελέγχους, όπως ακτινογραφικούς και υπερηχητικούς ελέγχους και phased-array inspection.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη METLEN. Σύμφωνα με το ΙΕΝΕ, η συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας με τη Naval Group, η οποία συμμετέχει στην ανάπτυξη του γαλλικού προγράμματος NuWard, δημιουργεί μια απευθείας γέφυρα με το ευρωπαϊκό πυρηνικό βιομηχανικό οικοσύστημα. Παράλληλα, οι περισσότερες από 70 ελληνικές επιχειρήσεις που συμμετέχουν στο πρόγραμμα Hellenic Industrial Participation της Naval Group αποτελούν μια ήδη σχετικά προηγμένη βιομηχανική βάση πάνω στην οποία θα μπορούσε να στηριχθεί μια ελληνική καμπάνια πιστοποίησης ISO 19443.

Το "χαρτί" Ελευσίνας – Σκαραμαγκά

Το μεγαλύτερο συγκριτικό πλεονέκτημα της χώρας, πάντως, εντοπίζεται στον άξονα Σκαραμαγκά–Ελευσίνας. Τα ναυπηγεία, η βαριά μεταλλική κατασκευή, οι διαθέσιμοι βιομηχανικοί χώροι και κυρίως η άμεση πρόσβαση σε λιμενικές εγκαταστάσεις δημιουργούν, κατά τη μελέτη, τις προϋποθέσεις για παραγωγή, συναρμολόγηση και θαλάσσια μεταφορά μεγάλων modules.

Στην Ελευσίνα, η συνεργασία ONEX–Hanwha Ocean και το Project Trident συνδέουν ήδη την ελληνική ναυπηγική βάση με τη νοτιοκορεατική βαριά βιομηχανία, η οποία διαθέτει σημαντική πυρηνική τεχνογνωσία. Στον Σκαραμαγκά, αντίστοιχα, έχει αναπτυχθεί συνεργασία με την HD Hyundai Heavy Industries.

Η γεωγραφική ανάλυση του ΙΕΝΕ καταλήγει μάλιστα ότι ο συγκεκριμένος βιομηχανικός διάδρομος δεν έχει εύκολα αντίστοιχο στη Νοτιοανατολική Ευρώπη για τη συγκέντρωση και εξαγωγή SMR modules: συνδυάζει λιμάνι βαθέων υδάτων, βαριά βιομηχανία, γειτονική βιομηχανική ζώνη, οδική σύνδεση με τον Πειραιά και εγγύτητα σε υποδομές ηλεκτρικού συστήματος.

Το μεγάλο εμπόδιο είναι οι πιστοποιήσεις. Το ΙΕΝΕ θεωρεί το ISO 19443 το βασικό πρώτο "διαβατήριο" για μια ελληνική εταιρεία που θέλει να περάσει από την ενεργειακή ή ναυπηγική βιομηχανία στην πυρηνική εφοδιαστική αλυσίδα.

Για επιχειρήσεις που διαθέτουν ήδη ώριμο ISO 9001, η μελέτη υπολογίζει ότι η προετοιμασία για ISO 19443 μπορεί να απαιτήσει 18 έως 36 μήνες και επένδυση περίπου 80.000 έως 250.000 ευρώ.

Το παράθυρο κλείνει πριν από το 2030

Το κρίσιμο μήνυμα της μελέτης είναι ότι η Ελλάδα δεν έχει απεριόριστο χρόνο. Προτείνεται η δημιουργία ενός Greek Nuclear Supply Chain Consortium, η κατάρτιση μητρώου ελληνικών βιομηχανικών δυνατοτήτων και η απευθείας εγγραφή ελληνικών επιχειρήσεων στα προγράμματα προμηθευτών διεθνών vendors.

Ο χρονικός ορίζοντας είναι στενός. Οι πρώτοι ευρωπαϊκοί SMRs προγραμματίζονται για τις αρχές της δεκαετίας του 2030 και οι μεγάλες προμήθειες θα κλειδώσουν αρκετά χρόνια νωρίτερα. Σύμφωνα με το ΙΕΝΕ, μια χώρα που μέχρι το 2029 δεν θα έχει αποκτήσει πιστοποιημένες επιχειρήσεις, σχέσεις με τους vendors και σαφές θεσμικό πλαίσιο κινδυνεύει να βρει ήδη διαμορφωμένη την εφοδιαστική αλυσίδα του πρώτου ευρωπαϊκού κύματος.

(αναδημοσίευση από capital.gr)