Η αποθήκευση ενέργειας στο επίκεντρο της εκδήλωσης της ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ Ε.Ε. στη 90ή ΔΕΘ

Τη Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου, στο περίπτερο της ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ Ε.Ε. στη 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, πραγματοποιήθηκε ειδική εκδήλωση με αντικείμενο τον ρόλο της αποθήκευσης ενέργειας στο ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα, τις αυξανόμενες περικοπές παραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται για τα φωτοβολταϊκά έργα.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης παρουσιάστηκε η ανάλυση του κ. Μπίσκα με τίτλο «Η αποθήκευση στο ελληνικό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας», η οποία εξετάζει τα δεδομένα της ελληνικής αγοράς για την περίοδο Ιανουαρίου–Αυγούστου 2026 και αναδεικνύει τη στενή πλέον σχέση μεταξύ φωτοβολταϊκής παραγωγής, διασυνδέσεων και συστημάτων αποθήκευσης.

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία που παρουσιάστηκαν αφορά την ένταση των περικοπών ΑΠΕ. Μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, οι περικοπές έφτασαν τις 1.601 GWh, αντιστοιχώντας στο 9,6% της παραγωγής ΑΠΕ. Παράλληλα, οι καθαρές εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας ανήλθαν σε 5.244 GWh, με περίπου το 60% να κατευθύνεται προς τη Βουλγαρία.

Η παρουσίαση ανέδειξε ιδιαίτερα τον ρόλο της βουλγαρικής αγοράς αποθήκευσης. Η γειτονική χώρα έχει αναπτύξει μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα έναν στόλο περίπου 5,4 GW και 16,2 GWh συστημάτων αποθήκευσης, σημαντικά μεγαλύτερο από τον αντίστοιχο ελληνικό. Τα δεδομένα των διασυνοριακών ροών δείχνουν πλέον ένα νέο μοτίβο: ενέργεια εξάγεται από την Ελλάδα κατά τις μεσημβρινές ώρες υψηλής φωτοβολταϊκής παραγωγής και επιστρέφει προς το ελληνικό σύστημα κατά τις βραδινές ώρες.

Με άλλα λόγια, μέρος της ευελιξίας που χρειάζεται σήμερα το ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα παρέχεται ουσιαστικά εκτός των ελληνικών συνόρων. Όπως επισημάνθηκε κατά την παρουσίαση, αυτό περιορίζει τις περικοπές, αλλά ταυτόχρονα σημαίνει ότι σημαντικό μέρος της οικονομικής αξίας του ενεργειακού arbitrage δημιουργείται και αξιοποιείται στη γειτονική αγορά.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις πρώτες ελληνικές μονάδες αποθήκευσης. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι μπαταρίες λειτουργούν ήδη με το αναμενόμενο ενεργειακό προφίλ — φορτίζοντας τις ώρες αυξημένης ηλιακής παραγωγής και εκφορτίζοντας κατά την απογευματινή και βραδινή αιχμή. Ωστόσο, η σημερινή τους κλίμακα παραμένει περιορισμένη. Για την περίοδο Απριλίου–Ιουνίου 2026 εκτιμάται ότι απέτρεψαν μόλις το 2,2% των συνολικών περικοπών ΑΠΕ, ενώ για ουσιαστική απορρόφηση του σημερινού πλεονάσματος απαιτείται διαθέσιμη χωρητικότητα της τάξης των 5–8 GWh.

Το δεύτερο μέρος της παρουσίασης επικεντρώθηκε στην εφαρμογή της αποθήκευσης σε πραγματικά επενδυτικά έργα. Μέσα από 45 προσομοιώσεις υβριδικού σταθμού φωτοβολταϊκών και μπαταρίας για την περίοδο 2028–2047 εξετάστηκαν διαφορετικές διάρκειες αποθήκευσης, σενάρια αγοράς και καθεστώτα σύνδεσης 11Α, 11Β και 11Γ.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η οικονομική απόδοση ενός έργου αποθήκευσης δεν καθορίζεται μόνο από το κόστος ή τη χωρητικότητα της μπαταρίας, αλλά σε πολύ μεγάλο βαθμό από τους όρους με τους οποίους το έργο έχει τη δυνατότητα να λειτουργήσει στην αγορά και να αλληλεπιδράσει με το δίκτυο. Ιδιαίτερα στα καθεστώτα που επιτρέπουν φόρτιση από το δίκτυο, η μπαταρία μπορεί να αξιοποιεί τις ώρες μηδενικών ή αρνητικών τιμών και να λειτουργεί ταυτόχρονα ως εργαλείο περιορισμού του μεσημβρινού πλεονάσματος. Μια τετράωρη μονάδα 1 MW στα καθεστώτα 11Β και 11Γ μπορεί, σύμφωνα με τις προσομοιώσεις, να απορροφά επιπλέον 645–689 MWh ετησίως από το δίκτυο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν και οι εκτιμώμενες αποδόσεις των επενδύσεων αποθήκευσης. Στο βασικό σενάριο των προσομοιώσεων, για τετράωρη μπαταρία το IRR της μπαταρίας διαμορφώνεται σε 16,6% στο καθεστώς 11Α, ανέρχεται σε 31,0% στο 11Β και σε 28,6% στο 11Γ. Η ανάλυση δείχνει ότι η βέλτιστη διάρκεια ως προς το IRR βρίσκεται στις 3–4 ώρες, αναδεικνύοντας ότι οι όροι σύνδεσης και η δυνατότητα αξιοποίησης περισσότερων κύκλων λειτουργίας μπορούν να επηρεάσουν την απόδοση της επένδυσης περισσότερο ακόμη και από την αύξηση της ίδιας της χωρητικότητας της μπαταρίας.