Γ. Παγουλάτος: Η Ελλάδα ηγέτιδα στη διασύνδεση ενέργειας στη ΝΑ Ευρώπη

Ο Γ. Παγουλάτος, πρέσβης στον ΟΟΣΑ, τόνισε στη Θεσσαλονίκη την ανάγκη για ενιαία περιφερειακή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στα Δυτ. Βαλκάνια, με την Ελλάδα να λειτουργεί ως γέφυρα διασύνδεσης με την ΕΕ και κερδισμένους όλους.

Το έργο του ΟΟΣΑ στην περιοχή παρουσίασε ο Γιώργος Παγουλάτος, πρέσβης της Ελλάδας στον ΟΟΣΑ και πρόεδρος των Φίλων Νοτιοανατολικής Ευρώπης στον οργανισμό, κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης «The Sixth Thessaloniki Metropolitan Summit - Leading up to 2030: connectivity and growth for south-east Europe» στο Συνεδριακό Κέντρο «Ιωάννης Βελίδης». Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη βαθύτερης ενοποίησης των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας στη ΝΑ Ευρώπη και ειδικότερα στα Δυτικά Βαλκάνια.

Όπως σημείωσε ο κ. Παγουλάτος, η ηλεκτρική ενέργεια αποτελεί διασυνοριακό συνδετικό κρίκο για τις οικονομίες της περιοχής, μέσω δικτύων μεταφοράς και εμπορίας. Ωστόσο, τα Δυτικά Βαλκάνια παραμένουν κατακερματισμένα, με μικρές εθνικές αγορές, διαφορετικά ρυθμιστικά συστήματα, παλαιές υποδομές και ανομοιόμορφο βαθμό εξάρτησης από τον άνθρακα.

Ο στρατηγικός στόχος, όπως ανέφερε, είναι η δημιουργία μίας ενιαίας περιφερειακής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, συνδεδεμένης με την αγορά της ΕΕ. Η Ελλάδα λειτουργεί ως γέφυρα ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ ΕΕ και Δυτικών Βαλκανίων, με τον διαχειριστή δικτύου ΑΔΜΗΕ να κατασκευάζει ή να αναβαθμίζει διασυνδέσεις με Βουλγαρία, Αλβανία και Βόρεια Μακεδονία.

Οι χώρες Αλβανία, Κόσοβο και Βόρεια Μακεδονία εργάζονται προς τη σύζευξη με την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ έως το 2027, με την Ελλάδα ως προβλεπόμενο εταίρο. Πρόκειται για σημαντικό βήμα στην ένταξη αυτών των οικονομιών στην ενιαία αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ. Η Ελλάδα, ως καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας στην περιοχή, αποκομίζει αμοιβαία οφέλη με τους γείτονές της στα Δυτικά Βαλκάνια.

Στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας στον ΟΟΣΑ, η Ελλάδα χρηματοδοτεί από τον Οκτώβριο του 2025, με συγχρηματοδότηση από τη Ρουμανία, το έργο «Ηλεκτρική Ενέργεια, Ψηφιακή και Περιφερειακή Διασυνδεσιμότητα στη ΝΑ Ευρώπη», το οποίο εγκαινιάστηκε στη Θεσσαλονίκη τον Μάρτιο. Το έργο, που ολοκληρώνεται τον Σεπτέμβριο του 2027, αφορά τέσσερις οικονομίες (Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Κόσοβο και Σερβία) και θα παραδώσει έκθεση αναφοράς για τις ενεργειακές πολιτικές, τους θεσμούς και το ρυθμιστικό πλαίσιο της περιοχής.

Η έκθεση περιλαμβάνει συγκεκριμένες συστάσεις και ανάπτυξη θεσμικών ικανοτήτων στις τέσσερις οικονομίες, ενώ θα παρουσιαστεί το 2027 κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση της περιφερειακής ενεργειακής πολιτικής υποδομών.

Ο κ. Παγουλάτος επισήμανε ότι «η διασυνοριακή διασύνδεση στην περιοχή είναι ήδη σχετικά ισχυρή». Τόνισε, ωστόσο, πως απαιτείται περαιτέρω επένδυση στον εκσυγχρονισμό και την ψηφιοποίηση των εγχώριων δικτύων. Επεσήμανε πως τα καλώδια μόνα τους δεν αρκούν, καθώς «αυτό που μετατρέπει την υποδομή σε πραγματική περιφερειακή αγορά είναι καλύτεροι κανόνες αγοράς και ρυθμιστική σύγκλιση».

Υπενθύμισε επίσης ότι το 2003, στη Θεσσαλονίκη, επί Ελληνικής Προεδρίας της ΕΕ, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο διακήρυξε ότι το μέλλον των Βαλκανίων βρίσκεται στην ΕΕ. «23 χρόνια μετά, η Ελλάδα συνεχίζει να πρωτοστατεί στην ευρωπαϊκή ενσωμάτωση των Δυτικών Βαλκανίων, ξεκινώντας από τομείς που μπορούν να αποφέρουν απτά αμοιβαία οφέλη, όπως κατεξοχήν η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας», ανέφερε χαρακτηριστικά.