Αυτοκατανάλωση: Το στοίχημα με τις πολυκατοικίες και οι χρόνοι αδειοδότησης που φτάνουν και τους ... 10 μήνες - Πώς η Ελλάδα θα καλύψει την απόσταση από τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες

16 07 2026 | 07:38

Το στοίχημα της ιδιοκατανάλωσης και της ανάπτυξης των φωτοβολταικών στις στέγες όπου υστερούμε πάρα πολύ έναντι χωρών του ευρωπαικού βορρά με πολύ μικρότερη ηλιοφάνεια, καλείται τώρα να κερδίσει η Ελλάδα, προκειμένου μαζί με τη ταχύτερη διείσδυση των μπαταριών, να συνεχιστεί η δυναμική ανάπτυξη του κλάδου, πιάνοντας τα 20 Γιγαβατ μέχρι τα τέλη της δεκαετίας.

Αυτό είναι και το βασικό στίγμα της παρουσίασης που έκανε χθες η διοίκηση του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταικών (ΣΕΦ) με αφορμή και την υπουργική απόφαση του ΥΠΕΝ που βρίσκεται σε διαβούλευση (https://energypress.gr/index.php/news/net-billing-simantikes-beltioseis-blepei-i-agora-sti-nea-ypoyrgiki-12-krisimes-allages), η οποία ναι μεν αντιμετωπίζει πολλές από τις ασάφειες του παρελθόντος, ωστόσο χρειάζεται, όπως επισημαίνει ο κλάδος, περαιτέρω απλοποίηση του καθεστώτος προκειμένου να κλείσουμε το gap που μας χωρίζει από τη συντριπτική πλειοψηφία των ευρωπαικών χωρών.

Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι σήμερα στην Ελλάδα υπάρχουν μόλις 37.500 συστήματα αυτοκατανάλωσης σε σπίτια και επιχειρήσεις, και άλλα τόσα περίπου από το παλιό πρόγραμμα των φωτοβολταϊκών στις στέγες, με τη συνολική ισχύ να μην ξεπερνά το 1,1 GW, όταν πολλές ευρωπαϊκές χώρες με παρόμοιο πληθυσμό έχουν πολλαπλάσια, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε ο ενεργειακός σύμβουλος του Συνδέσμου Στέλιος Ψωμάς.

Αν κοιτάξει κάνεις το πανευρωπαϊκό χάρτη με τα εγκατεστημένα φωτοβολταϊκά στη στέγη, η εικόνα μιλά από μόνη της, καθώς η Ελλάδα διαθέτει λιγότερα από 100.000, όταν η Ιρλανδία, η Ελβετία και η Τσεχία έχουν η καθεμία από 200.000, η Πορτογαλία και η Σουηδία από 300.000, η Αυστρία γύρω στα 500.000, το Βέλγιο φτάνει το 1,4 εκατομμύρια και η Ολλανδία κινείται στα 3,3 εκατομμύρια.

Οι κανονισμοί των πολυκατοικιών και ο νέος Κώδικας

Ακριβώς επειδή η αυτοκατανάλωση, μαζί με την ωρίμανση των μεγάλων εμπορικών έργων και το "γκάζι" στις μπαταρίες θα είναι οι καταλύτες για την επόμενη φάση ανάπτυξης της αγοράς, όπως ανέφερε ο Πρόεδρος Παναγιώτης Μουρτοπάλας, μια από τις βασικές αλλαγές που επείγουν σύμφωνα με την ανάλυση του ΣΕΦ, με αφορμή και τα νέα δεδομένα που φέρνει ο νέος Κώδικας Ιδιοκτησίας για τις πολυκατοικίες, είναι να διευκολυνθεί σε αυτές η εγκατάσταση φωτοβολταικών.

"Δηλαδή να επιτρέπεται η τοποθέτηση συστημάτων χωρίς να απαιτείται, όπως προβλέπει σήμερα η νομοθεσία, η συναίνεση του 100% των ιδιοκτητών, παρά να αρκεί το “ναι” από το 50% συν ένα, κάτι που προκρίνει και η Ευρωπαική Επιτροπή", ανέφερε χθες ο κ. Ψωμάς.

Το νέο πλαίσιο που αναμένεται στα τέλη του 2026 και το οποίο εκσυγχρονίζει τους απαρχαιωμένους κανονισμούς, αντικαθιστώντας ρυθμίσεις που θεσπίστηκαν για πρώτη φορά το 1929, προσφέρει την ευκαιρία για τέτοιες αλλαγές.

Και φυσικά, όπως υπενθύμισαν χθες οι άνθρωποι του συνδέσμου, η Κοινοτική Οδηγία για τα Κτίρια (2024/1275), την οποία η Ελλάδα όφειλε να έχει ενσωματώσει μέχρι τις 29 Μαίου 2026 (αλλά δεν το έχει κάνει), ορίζει ότι όλα τα νέα κτίρια θα πρέπει να διαθέτουν τις κατάλληλες υποδομές για να υποδέχονται φωτοβολταϊκά και άλλες εφαρμογές - όπως η ηλεκτροκίνηση- χωρίς επιπλέον κόστη για τους καταναλωτές (solar ready).

Με τον... αραμπά οι συνδέσεις φωτοβολταϊκών

Δεύτερο κεφάλαιο όπου υστερεί πολύ η χώρα είναι οι χρόνοι αδειοδότησης για έργα αυτοκατανάλωσης, οι οποίοι φτάνουν μέχρι και τους… 10 μήνες για ένα μικρό οικιακό φωτοβολταϊκό στέγης. Στην ανάλυση που επεξεργάστηκε ο ΣΕΦ, ο μέσος χρόνος από την υποβολή της αίτησης μέχρι και την ενεργοποίηση για ένα οικιακό σύστημα φτάνει τις 280 ημέρες. Αντίστοιχα για τα εμπορικά φωτοβολταικά, αν είναι κάτω των 100 KW ο χρόνος ανέρχεται στις 326 μέρες και αν υπερβαίνουν τα 100 KW, τις 260 ημέρες.

Και αν για την αρχική σύμβαση σύνδεσης υπεύθυνος είναι ο ΔΕΔΔΗΕ, για τις υπόλοιπες καθυστερήσεις ευθύνονται οι λοιποί εμπλεκόμενοι στη διαδικασία (ΔΑΠΕΕΠ, πάροχοι, ΦοΣΕ) οι οποίοι με τη σειρά τους ρίχνουν τις ευθύνες στο ασαφές θεσμικό πλαίσιο.

"Ενόψει της ΔΕΘ θυμίζω ότι το 2022 ο Πρωθυπουργός είχε δεσμευτεί από τη Θεσσαλονίκη για την εγκατάσταση 250.000 συστημάτων αυτοκατανάλωσης. Με αυτούς τους ρυθμούς θα χρειαστούμε 20 χρόνια για να τους πετύχουμε", σχολίασε ο Γραμματέας του Συνδέσμου, Νίκος Σηφάκης.

Εξι μέτρα για ακόμη πιο απλό καθεστώς

Εν κατακλείδι, οι άνθρωποι του χώρου, παρ' ότι αναγνωρίζουν ότι η απόφαση του ΥΠΕΝ που βρίσκεται σε διαβούλευση αντιμετωπίζει πολλές από τις ασάφειες του παρελθόντος και ότι πιθανότατα θα ξεμπλοκάρει αιτήσεις γύρω στα 400 MW που βρίσκονται τόσα χρόνια σε αδράνεια, εντούτοις θεωρούν αναγκαίες και κάποιες επιπλέον προτάσεις, πέραν των θεμάτων που ρυθμίζει η απόφαση, ώστε να απλοποιηθεί περαιτέρω το καθεστώς.

Να γίνονται σεβαστές οι προθεσμίες που ορίζει το θεσμικό πλαίσιο και οι σχετικές Κοινοτικές Οδηγίες (π.χ. Οδηγία 2023/2413) και ν.5299/2026. Π.χ. η νομοθεσία ορίζει ότι ένα μήνα μετά την υποβολή της αίτησης για αιτήματα που αφορούν ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό και δύο μήνες για αιτήματα που αφορούν εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό, ο Διαχειριστής οφείλει να χορηγεί Οριστική Προσφορά Σύνδεσης.
Να διευρυνθεί η δυνατότητα για από κοινού χρήση και διαμοιρασμό της ενέργειας.
Να καταργηθεί η Εγγυητική Επιστολή για έργα αυτοκατανάλωσης επί κτιρίων.
Να υπάρξει απαλλαγή από περιβαλλοντική αδειοδότηση για οικιακά φωτοβολταϊκά συστήματα επί εδάφους και εντός του οικοπέδου κτιρίου.
Να μην απαιτείται πολύγωνο σταθμού από τη ΡΑΕΕΥ για μικρά έργα επί κτιρίων.

Υπηρεσία μιας στάσης για την αδειοδότηση

Τέλος, εκκρεμεί η ενεργοποίηση της υπηρεσίας μιας στάσης για την αδειοδότηση έργων ΑΠΕ. Στην Ελλάδα, το μέτρο θεσμοθετήθηκε το 2022 (ν.4951), μετά από πολλές καθυστερήσεις, η πιλοτική λειτουργία του ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2025 (με συμμετοχή αρκετών εταιριών του ΣΕΦ) και έκτοτε παραμένει στην πιλοτική λειτουργία, κατά παράβαση της Κοινοτικής νομοθεσίας .

Σενάρια ανάπτυξης της αγοράς ως το 2030

Τα παραπάνω μαζί με την επιτάχυνση στην διείσδυση των μπαταριών και την λειτουργία των μεγάλων εμπορικών έργων, αποτελούν μονόδρομο για να επιτευχθεί το πιο πιθανό από τα τρία σενάρια που επεξεργάστηκε ο ΣΕΦ για την ανάπτυξη του κλάδου, δηλαδή αυτό για 20 GW εγκατεστημένη ισχύ φωτοβολταικών στο τελος της δεκαετίας.

Το άλλο σενάριο, το συντηρητικό, προβλέπει ότι από όλο τον όγκο των ανεκτέλεστων και πιθανολογούμενων έργων (γύρω στα 14 GW) θα υλοποιηθεί το 35%, που μεταφράζεται σε μια συνολική εγκατεστημένη ισχύ 18 GW το 2030. Οσο για το αισιόδοξο, εκτιμά ότι στα τέλη της δεκαετίας η εγκατεστημένη ισχύς από φωτοβολταικά θα φτάσει στα 22 GW, καθώς θα έχει υλοποιηθεί άνω του 65% των ανεκτέλεστων έργων.