Αποθήκευση, ΑΠΕ και διασυνδέσεις οι βασικές «ενεργειακές» συστάσεις της Κομισιόν προς την Ελλάδα – Πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία για την κρίση

(upd: 15:00) Η Κομισιόν προτίθεται να προσφέρει ενισχυμένη δημοσιονομική ευελιξία στα κράτη-μέλη για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, αν και θέτοντας συγκεκριμένους όρους.

Όπως ανακοίνωσε σήμερα ο επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις, οι κυβερνήσεις θα μπορούν να υπερβαίνουν τους δημοσιονομικούς στόχους έως κατά 0,3% του ΑΕΠ ετησίως έως το 2028, με ανώτατο όριο το 0,6% του ΑΕΠ συνολικά για την τριετία. Η ρύθμιση θα ισχύσει αναδρομικά για μέτρα που έχουν ληφθεί από τον Φεβρουάριο.

Η Κομισιόν ξεκαθαρίζει ότι οι πρόσθετες δαπάνες θα πρέπει να ενισχύουν τη διαρθρωτική ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος και να επιταχύνουν τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα.

Στο πλαίσιο αυτό, επιλέξιμες θεωρούνται παρεμβάσεις όπως η στήριξη ηλεκτρικών οχημάτων, αντλιών θερμότητας και άλλων τεχνολογιών που μειώνουν την ενεργειακή εξάρτηση νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Δείτε στα επισυναπτόμενα τις συστάσεις της Κομισιόν προς την Ελλάδα στα πλαίσια του εαρινού πακέτου.

Νωρίτερα το energypress έγραφε:

Συστάσεις ανάλογες με τις περσινές στα ενεργειακά αναμένεται να περιλαμβάνει η νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που αναμένεται να δημοσιευτεί σήμερα στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

Ειδικότερα, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές με γνώση του θέματος που συνομίλησαν με το energypress, η επανάληψη βασικών κατευθυντήριων γραμμών δεν παραγνωρίζει την πρόοδο που έχει συντελεστεί στο ενεργειακό πεδίο από χρόνο σε χρόνο με σημαντικά «μεγέθη» να έχουν εξελιχθεί επί το θετικότερο, χωρίς ωστόσο να επιτυγχάνονται οι βέλτιστες επιδόσεις στην προώθηση των στόχων, δεδομένων και των προκλήσεων που συνοδεύουν την αγορά ενέργειας με κυριότερη την αστάθεια στις τιμές με συχνά φαινόμενα κορυφώσεων που με την σειρά τους πλήττουν σημαντικά την ευρωπαϊκή οικονομία.

Τα «εργαλεία» για μείωση τιμών ενέργειας

Υπό αυτό το πρίσμα, οι συστάσεις της Επιτροπής αναμένεται να εστιάσουν στο κομμάτι της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας καθώς και στο κομμάτι των διασυνδέσεων και εν γένει των υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας, αναγνωρίζοντας ότι αμφότερα, τα δύο προαναφερόμενα στοιχεία δύναται να συμβάλουν στον περιορισμό των τιμών βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα με σημαντικό όφελος τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η ενσωμάτωση περισσότερων MWh αποθήκευσης θα επιτρέψει περισσότερα MW ΑΠΕ που με την σειρά τους μπορούν να επιδράσουν θετικά στην αποκλιμάκωση των τιμών, όπως συμβαίνει ήδη στις ώρες που κυριαρχεί η «πράσινη» παραγωγή στο ενεργειακό μίγμα της χώρας με πολλαπλάσιες μηδενικές και αρνητικές τιμές να κατακλύζουν τα ταμπλό του Χρηματιστηρίου Ενέργειας, συμπιέζοντας προς τα κάτω τη μέση τιμή της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Υπενθυμίζεται ότι οι συντάκτες της περσινής έκθεσης υπογράμμιζαν, μεταξύ άλλων, ότι «παρά το γεγονός ότι το μερίδιο της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στη συνολική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνεται, η Ελλάδα εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα ορυκτά καύσιμα. Οι τιμές χονδρικής της ηλεκτρικής ενέργειας είναι ασταθείς και παραμένουν υψηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ, εν μέρει λόγω του υψηλού βαθμού εξάρτησης από το φυσικό αέριο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας».

Αν και οι αναλογίες δεν είναι απόλυτα ίδιες από χρόνο σε χρόνο, ο πυρήνας του προβλήματος παραμένει, με την ελληνική χονδρική αγορά να διατηρεί υψηλό βαθμό έκθεσης στην ευαισθησία των τιμών φυσικού αερίου σε συνέχεια της «οριακής τιμολόγησης», όπου και οι ακριβότερες θερμικές μονάδες καθορίζουν το τελικό κόστος στον πίνακα του Χρηματιστήριου Ενέργειας.

Ως γνωστόν, αρχής γενομένης από τον Μάρτιο, οι μπαταρίες κατέχουν πλέον μια θέση στο ενεργειακό μίγμα της χώρας έστω και υπό δοκιμαστική λειτουργία με το σχετικό χαρτοφυλάκιο να βαίνει αυξανόμενο συν τω χρόνω με τις τελευταίες εκτιμήσεις να μιλούν για σύνολο 300 MW μέχρι τα τέλη Ιουνίου. Η επίδρασή τους παραμένει περιορισμένη ως προς την διαμόρφωση των τιμών, ωστόσο, η παρουσία των μπαταριών στην αγορά συνιστά μια βελτίωση από χρόνο σε χρόνο που θα πρέπει να επεκταθεί περαιτέρω τόσο σε όγκο όσο και σε ποιότητα με τις μπαταρίες να μετέχουν πλήρως στη χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την αγορά εξισορρόπησης.

Να προχωρήσουν τα offshore αιολικά

Ένα ακόμη θέμα που ξεχωρίζει στις φετινές συστάσεις της Κομισιόν φέρεται να είναι τα υπεράκτια αιολικά με τους «κομισάριους» να συστήνουν μεγαλύτερη επιμονή και ταχύτητα στο κομμάτι των υπεράκτιων αιολικών σε αντιστάθμιση των περιορισμών στα χερσαία αιολικά τόσο σε συνέχεια των προβλέψεων που περιλαμβάνει το νέο Ειδικό Χωροταξικό των ΑΠΕ όσο και της ίδιας της κατάστασης της αγοράς με τον κλάδο να εμφανίζει μικρές «επιδόσεις» σε όρους νέας εγκατεστημένης ισχύος τα τελευταία χρόνια.

Σε αυτή την βάση, η Κομισιόν επανέρχεται στο «κεφάλαιο» των υπεράκτιων αιολικών, συστήνοντας στην χώρα να διατηρήσει τον στόχο που έχει θέσει για 1,9 GW μέχρι το 2032, παίρνοντας παράλληλα μέτρα για την επιτάχυνση της όλης διαδικασίας όπως είναι η περίπτωση της ίδρυσης του SPV.

Αυτοκατανάλωση

Έτερο ανοιχτό θέμα είναι το κομμάτι της αυτοκατανάλωσης με την αρμόδια, ωστόσο, υπηρεσία της Κομισιόν να δυσκολεύεται να κατασταλάξει σε συγκεκριμένες συστάσεις, δεδομένου ότι η αγορά έχει λίγο έως πολύ «παγώσει», αναμένοντας την τροποποίηση της Υπουργικής Απόφασης. Κατά συνέπεια, δεν υπάρχει κάτι συγκεκριμένο προς αξιολόγηση πέρα από την γενική κατεύθυνση περί προώθησης της αυτοκατανάλωσης ως βασικό «όχημα» και «εργαλείο» για να συμμορφωθεί ο πολίτης στην τροχιά της ενεργειακής μετάβασης.

Έλλειψη στρατηγικής στις μεταφορές

Το μεγαλύτερο κενό εντοπίζεται στο κομμάτι των μεταφορών με την πρόοδο να καταγράφεται «ισχνή» και το κυριότερο πρόβλημα, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, να συνιστά η αποσπασματικότητα στα μέτρα σε βάρος και σε έλλειψη μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για τον κλάδο.

Ενδεικτικά, η αντίστοιχη έκθεση του 2025 αναφέρει ότι «η Ελλάδα διαθέτει έναν από τους παλαιότερους στόλους οχημάτων στην ΕΕ, γεγονός που αποτελεί σημαντικό λόγο για τον οποίο ο ελληνικός τομέας μεταφορών είναι μια από τις κύριες πηγές εκπομπών CO2 της χώρας. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ελλάδας περιλαμβάνει διάφορες επενδύσεις για την προώθηση της ηλεκτροκίνησης, συμπεριλαμβανομένης της αντικατάστασης των παλαιών λεωφορείων δημόσιων συγκοινωνιών στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη με ηλεκτρικά λεωφορεία».

«Ωστόσο, άλλα μέτρα, όπως η αντικατάσταση των παλαιών ταξί με ηλεκτρικά ταξί, δεν έχουν προσελκύσει επαρκές ενδιαφέρον από την αγορά, και οι κανόνες για την απόσυρση παρωχημένων επαγγελματικών οχημάτων δεν εφαρμόζονται σωστά. Η Ελλάδα θα επωφελούνταν από την κατάρτιση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής που θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, επενδυτικό σχέδιο και μεταρρυθμίσεις, με σκοπό την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης του τομέα των μεταφορών».

Αν και έχουν μεσολαβήσει ορισμένα βήματα σε σχέση με πέρυσι, η «μεγάλη εικόνα», όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, παραμένει ίδια με την Κομισιόν να επανέρχεται ένα χρόνο μετά, υπογραμμίζοντας εκ νέου το ζήτημα της «κατάρτισης μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής».

Ακολουθούν οι βασικές συστάσεις της Κομισιόν για το 2025 με αναφορά και στο 2026 με βάση την έκθεση που δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο του 2025:

Να αναπτύξει λύσεις ευελιξίας χωρίς ορυκτά καύσιμα, που θα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την ανταπόκριση από την πλευρά της ζήτησης και την αποθήκευση, οι οποίες θα συμβάλουν στο να καταστούν πιο προσιτές οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας· να αναπροσαρμόσει τους ενεργειακούς φόρους με σκοπό την παροχή κινήτρων για τον εξηλεκτρισμό· να λάβει συγκεκριμένα μέτρα για τη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων ορυκτών καυσίμων, ιδίως στον βιομηχανικό τομέα· και να αυξήσει τη δυναμικότητα των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας εξορθολογίζοντας τη διαδικασία αδειοδότησης νέων δικτύων μεταφοράς και βελτιώνοντας την ποιότητα του δικτύου διανομής για να μειωθούν οι τεχνικές και μη τεχνικές απώλειες. Να επιταχύνει την απανθρακοποίηση του τομέα των μεταφορών στο πλαίσιο ολοκληρωμένης στρατηγικής με μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις στη μετάβαση προς την ηλεκτρική κινητικότητα, αναβαθμίζοντας τις αστικές και διαπεριφερειακές δημόσιες μεταφορές και βελτιώνοντας τις σιδηροδρομικές υποδομές και λειτουργίες, μεταξύ άλλων αναλαμβάνοντας τις βραχυπρόθεσμες εργασίες οργανωτικής μεταρρύθμισης που απαιτούνται και την επιτάχυνση της ανάπτυξης του Ευρωπαϊκού Συστήματος Διαχείρισης της Σιδηροδρομικής Κυκλοφορίας στο σιδηροδρομικό δίκτυο για να βελτιωθούν η διαλειτουργικότητα, η αποδοτικότητα και η ασφάλεια. Να καταρτίσει σχέδιο για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των βασικών υποδομών στην κλιματική αλλαγή, συμπεριλαμβανομένης της υδροδότησης· να μεταρρυθμίσει το θεσμικό πλαίσιο για να βελτιωθούν η ικανότητα και η λογοδοσία των τοπικών παρόχων υπηρεσιών ύδρευσης· και να λάβει μέτρα για να αυξηθεί η ιδιωτική ασφαλιστική κάλυψη έναντι ζημιών που προκαλούνται από φυσικές καταστροφές.