Γ.Ελαφρός: Άμεσα μέτρα, μικρότερο κόστος για την κλιματική αλλαγή

Οσο γρηγορότερα, τόσο καλύτερα. Αυτό είναι το μήνυμα που στέλνει μια νέα επιστημονική έρευνα, όσον αφορά την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Δυστυχώς, για μια ακόμα φορά οι αναγκαιότητες που προκύπτουν από τις επιστημονικές έρευνες κινούνται σε αντίθετη τροχιά από τις κυρίαρχες οικονομικές και πολιτικές τάσεις. Η πρόσφατη Διεθνής Διάσκεψη για την κλιματική αλλαγή στην Ντόχα αποτέλεσε μια ηχηρή αποτυχία, ενώ το βάθος της διεθνούς οικονομικής ύφεσης - κρίσης οδηγεί τα κράτη να αντιμετωπίζουν τις ενεργειακές ανάγκες από πιο «φθηνές» πηγές (π.χ. άνθρακας) με υψηλό όμως κόστος στο περιβάλλον και στο κλίμα.

Η σύνοδος της Ντόχα έδωσε την αβέβαιη υπόσχεση ότι μέχρι το 2015 θα έχει επιτευχθεί μια παγκόσμια δεσμευτική συμφωνία που θα αντικαταστήσει το ξεπερασμένο Πρωτόκολλο του Κιότο. Από αυτή τη σκοπιά, το Διεθνές Ινστιτούτο Ανάλυσης Εφαρμοσμένων Συστημάτων από την Αυστρία εξέτασε πάνω από 500 σενάρια για το μέλλον και κατέληξε στο εξής: Η καθυστερημένη δράση αυξάνει το κόστος της κλιματικής αλλαγής. Μια συμφωνία των 200 χωρών του πλανήτη για τον περιορισμό της αύξησης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου το 2020 θα είναι πολύ πιο δαπανηρή, απ’ ό,τι σήμερα!

Το όριο ασφαλείας

Ο στόχος που έχει θέσει ο ΟΗΕ και η επιστημονική κοινότητα είναι να αποτραπεί η αύξηση της μέσης ετήσιας θερμοκρασίας του πλανήτη πέραν των δύο βαθμών Κελσίου μέσα στον 21ο αιώνα (έχει ήδη αυξηθεί 0,8 βαθμούς από την προβιομηχανική εποχή). Ο στόχος αυτός, αν και πλέον θεωρείται πολύ δύσκολο να επιτευχθεί, αποτελεί ένα όριο σχετικής ασφαλείας, έτσι ώστε οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής να είναι αντιμετωπίσιμες. «Αν καθυστερήσει η λήψη μέτρων για 10 - 20 χρόνια θα μειωθούν σημαντικά οι πιθανότητες επίτευξης του στόχου των 2° C», δήλωσε ο Keywan Riahi, ένας εκ των συντακτών της έκθεσης. Η μελέτη περιγράφει ορισμένες από τις παρεμβάσεις που πρέπει να γίνουν άμεσα, όπως οι πιο αποδοτικές δημόσιες συγκοινωνίες ή η καλύτερη μόνωση κτιρίων. Θετικά αντιμετωπίζεται και η διαφιλονικούμενη τεχνολογία δέσμευσης και ταφής των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής και τα εργοστάσια.

Επίσης, ένα από τα εργαλεία που προτείνουν οι συντάκτες της έκθεσης είναι η αύξηση του κόστους των δικαιωμάτων εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου (κυρίως διοξειδίου του άνθρακα, CO2). Σήμερα στην Ευρώπη η τιμή έχει κατρακυλήσει στα 6,7 ευρώ τον τόνο. Το Διεθνές Ινστιτούτο Ανάλυσης Εφαρμοσμένων Συστημάτων υποστηρίζει ότι η διαμόρφωση άμεσα μιας τιμής στα 15 ευρώ θα αυξήσει κατά 60% την πιθανότητα να πιαστεί ο στόχος των 2° C. Σε διαφορετική περίπτωση, το 2020 η τιμή θα πρέπει να απογειωθεί στα... 75 ευρώ τον τόνο!

«Το πιο σημαντικό εύρημα είναι ότι η επιλογή του χρόνου έναρξης της δράσης επηρεάζει το αποτέλεσμα πολύ περισσότερο απ’ ό,τι οι επιστημονικές ή κοινωνικές αβεβαιότητες» λέει ο Joeri Rogelj, αναλυτής στο Ελβετικό Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Τεχνολογίας. Πρόκειται για την πολιτική αβεβαιότητα, δηλαδή για το πότε οι κυβερνήσεις θα πάρουν τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τους ερευνητές.

Αν επιτευχθεί συμφωνία, το 2015 θα υπάρχει 56% πιθανότητα επίτευξης του στόχου των 2° C. Εάν η ανάληψη δράσης καθυστερήσει μέχρι το 2025, οι πιθανότητες πέφτουν στο 34%. «Το παράθυρο για αποτελεσματική δράση για την κλιματική αλλαγή κλείνει γρήγορα» έγραψε στο περιοδικό «Narure» ο Steve Hatfield-Dodds της Οργάνωσης Επιστημονικής και Βιομηχανικής Ερευνας της Αυστραλίας. Πόσο επίκαιρα και ουσιαστικά ακούγονται αυτά τα λόγια σε μια ήπειρο που μαστίζεται από καταστροφικές πυρκαγιές και υψηλότατες θερμοκρασίες...

(Καθημερινή, 19/1/2013)