Ενέργεια και Κλιματική Αλλαγή: Ένα «στενάχωρο» θέμα από μια ανάλαφρη οπτική

Υπάρχουν κάποια σημαντικά θέματα στη δημόσια συζήτηση που μας προκαλούν μια δυσφορία να τα σκεφτόμαστε και να τα κουβεντιάζουμε. Ένα από αυτά είναι το θέμα της Ενέργειας και των επιπτώσεων που έχει η κατανάλωσή της στην Κλιματική Αλλαγή. Επιπλέον, αν αναλογιστούμε και την επιστημονική και τεχνική περιπλοκότητα του θέματος, τότε η φυσική μας αντίδραση είναι να το βάλουμε κάτω από το χαλί… για αργότερα. 

Έρχεται όμως ο J.M. Jancovici, ένας εκλαϊκευτής-ακτιβιστής, και o C. Blain, ένας ταλαντούχος σκιτσογράφος, να μας προτείνουν να δούμε το θέμα από μια πιο ευχάριστη οπτική: συνέγραψαν ένα graphic novel («Ένας κόσμος χωρίς τέλος», Εκδόσεις Κριτική), μέσα από το οποίο με εικόνες και μια ανάλαφρη αφήγηση που τη χαρακτηρίζει το χιούμορ αλλά και η επιστημονική επάρκεια, καταφέρνουν και μας το παρουσιάζουν σε όλες του σχεδόν τις διαστάσεις. 

Οι δημιουργοί αναδεικνύουν με πολύ κατανοητό τρόπο το πώς δύο αιώνες χρήσης άνθρακα και στη συνέχεια και πετρελαίου αποτέλεσε ‒παράλληλα με την εξέλιξη της τεχνολογίας‒ μία από τις κύριες αιτίες να αυξηθεί ο παγκόσμιος πληθυσμός στα σημερινά επίπεδα, να εξασφαλιστεί η διατροφή του και σε πολλές χώρες να επιτευχθεί ένα πρωτόγνωρο επίπεδο διαβίωσης.

Μέσα από την παράθεση παραδειγμάτων που τεκμηριώνονται πειστικά με αριθμητικά στοιχεία, πετυχαίνουν να αναδείξουν ανάγλυφα την άμεση εξάρτηση του σύγχρονου ανθρώπου από τη χρήση των ορυκτών καύσιμων, είτε ως μορφή ενέργειας για τις μεταφορές, τη θέρμανση και την κίνηση των μηχανών παραγωγής, είτε ως πρώτη ύλη για πολλά από τα προϊόντα της καθημερινότητας. 

Παράλληλα, με παραστατικά διαγράμματα και ευφάνταστες απεικονίσεις δείχνουν τη χρονική εξέλιξη της παραγωγής των διαφόρων μορφών ενέργειας και την κατανάλωσή της από κάθε δραστηριότητα της ζωής μας.

 Οι επιπτώσεις της κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων στο κλίμα αναπαρίστανται με κατανοητό τρόπο.

Το θέμα της πυρηνικής ενέργειας καλύπτεται εκτενώς παρουσιάζοντας όλες τις πτυχές του ‒ το graphic novel εκδόθηκε αρχικά στη Γαλλία, την πρώτη χώρα στην Ευρώπη στη χρήση πυρηνικής ενέργειας. Με δεδομένη την έναρξη της συζήτησης για το θέμα στη χώρα μας, η κατανόησή του καθιστά το βιβλίο ιδιαίτερα επίκαιρο.

Οι συγγραφείς δεν αρκούνται σε διαπιστώσεις, αλλά προχωρούν και σε προτάσεις που αφορούν τις συμπεριφορές όλων μας για να αποφύγουμε τα χειρότερα και που επικεντρώνονται στην έννοια της «ενεργειακής εγκράτειας με σχεδιασμό». Οι προτάσεις τους εστιάζονται σε 4 βασικούς τομείς: Διατροφή, Μεταφορές, Στέγαση και Ψώνια και εξηγούν το πώς όλοι μας μπορούμε να προσαρμόσουμε τις συμπεριφορές τους στις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται. Το «Ένας κόσμος χωρίς τέλος» μάς βοηθάει να κατανοήσουμε με ολοκληρωμένο τρόπο ένα στρυφνό θέμα όπως είναι η Κλιματική Αλλαγή και να ιεραρχήσουμε τους τρόπους που μπορούμε να αντιδράσουμε ως καταναλωτές, αλλά και ως υπεύθυνοι πολίτες.

- Γιάννης Ζηρίνης, Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, Εμπειρογνώμων σε θέματα Ανάπτυξης και Ευρωπαϊκών πόρων, Επιμελητής της ελληνικής έκδοσης του graphic novel «Ένας κόσμος χωρίς τέλος», Εκδόσεις Κριτική