ΣΠΗΕΦ ΘΧΚΛΕ: Το αφήγημα του «φθηνού ρεύματος» τελειώνει εκεί όπου αρχίζει η οικονομική εξόντωση των παραγωγών ΑΠΕ

Ολοκληρώθηκε την Παρασκευή η ψήφιση του νομοσχεδίου με θέμα τον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας για τη χρήση και την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.

Με αφορμή τη διαδικασία και τα όσα ελέχθησαν, ο ΣΠΗΕΦ Θεσσαλονίκης σχολιάζει τα εξής:

Αρχικά  αναφορικά με τη διαδικασία της ψήφισης, καταγγέλλουμε τον αντιδημοκρατικό αποκλεισμό του μοναδικού δευτεροβάθμιου οργάνου εκπροσώπησης του κλάδου των φωτοβολταϊκών, της ΠΟΣΠΗΕΦ.

Η δήλωση στην οποία προέβη η Ομοσπονδία μας είναι πλήρως αποκαλυπτική:                                                                                                           

«Όποιος είναι υπεύθυνος για την εν λόγω ενέργεια εκθέτει το ΥΠΕΝ και την Κυβέρνηση. Η διαδικασία της συζήτησης των νομοσχεδίων με τους εμπλεκόμενους φορείς, στην υψηλότερη βαθμίδα εκπροσώπησης, είναι κορυφαία κοινοβουλευτική διαδικασία και όχι συζήτηση με “αρεστούς”. Ορισμένοι στο ΥΠΕΝ δεν έχουν λησμονήσει μόνο την έννοια της “ενεργειακής δημοκρατίας”, αλλά και την ίδια την έννοια της δημοκρατίας».

Από το συγκεκριμένο νομοθέτημα απουσίαζαν πλήρως μέτρα στήριξης προς τον κλάδο των φωτοβολταϊκών, ο οποίος σήμερα υφίσταται « γενοκτονία  ».

Δεν μπορούμε, όμως, να αφήσουμε αναπάντητη την απαράδεκτη επιχειρηματολογία του Υφυπουργού  κυρίου Νικόλαου Τσάφου κατά  τη συζήτηση  του σχετικού  Νομοσχεδίου  στη  Βουλή . 

Κύριε Τσάφο,
το αφήγημα του «φθηνού ρεύματος» τελειώνει εκεί όπου αρχίζει η οικονομική εξόντωση των παραγωγών ΑΠΕ.

Η δήλωση του Υφυπουργού ότι η αποζημίωση ή στήριξη των παραγωγών φωτοβολταϊκών θα αναιρούσε το πλεονέκτημα της φθηνής ενέργειας δεν είναι απλώς άδικη. Είναι προσβλητική για χιλιάδες παραγωγούς που επένδυσαν νόμιμα, δανείστηκαν, πίστεψαν στις άδειες του ίδιου του κράτους, πλήρωσαν μελέτες, εξοπλισμό, εγγυήσεις, φόρους και εισφορές και σήμερα βλέπουν τις επιχειρήσεις τους να οδηγούνται στην οικονομική ασφυξία.                                                                      

Δεν ζητάμε να επιδοτηθεί η αποτυχία μας.   Ζητάμε να μη φορτωθούμε την αποτυχία του κράτους να σχεδιάσει το ενεργειακό σύστημα που  εσείς  αδειοδοτήσατε .

Φθηνό ρεύμα με απλήρωτους παραγωγούς δεν είναι ενεργειακή πολιτική. Είναι μεταφορά ζημίας.

Το ρεύμα φαίνεται «φθηνό» όταν ένα μεγάλο μέρος του κόστους μεταφέρεται μονομερώς στους παραγωγούς. Όταν το κράτος επιτρέπει την υπεραδειοδότηση, όταν οι τιμές γίνονται μηδενικές ή αρνητικές και όταν οι περικοπές φτάνουν σε εξοντωτικά επίπεδα, τότε δεν έχουμε υγιή αγορά. Έχουμε ένα σύστημα που καλύπτει τις δικές του αστοχίες με τις ζημίες των παραγωγών. Η μη ύπαρξη επαρκούς αποθήκευσης σήμερα είναι αποτέλεσμα  παράνομης  δράσης  εκ μέρους της Πολιτείας , σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία.

Τον μήνα Απρίλιο 2026 οι περικοπές πλησίασαν το δυστοπικό 70%.
Αυτό δεν είναι φυσιολογικό επιχειρηματικό ρίσκο. Είναι οικονομική αποδόμηση ενός ολόκληρου κλάδου. Και φυσικά  δεν έχει έχει καμμία  σχέση με  τη δήλωση του Υφυπουργού ότι οι περικοπές  είναι  αποδεκτές  στα  Ενεργειακά  συστήματα με  ΑΠΕ .   Τρία τοις Εκατό  ( 3%  )  περικοπή  ναι  είναι Συστημική .  Εξήντα Εβδομήντα (   60- 70 %  ) περικοπή  δεν μπορεί να  θεωρηθεί  συστημική . 

Δεν μπορεί το κράτος να παρουσιάζει τις ΑΠΕ ως εθνική επιτυχία όταν αυξάνεται η εγκατεστημένη ισχύς και, ταυτόχρονα, ως πρόβλημα όταν οι ίδιοι παραγωγοί ζητούν να μην καταστραφούν από τις περικοπές, τις μηδενικές και τις αρνητικές τιμές.

 Οι μηδενικές και αρνητικές τιμές δεν είναι «φυσικό φαινόμενο». Είναι αποτέλεσμα κρατικού σχεδιαστικού λάθους.

Οι παραγωγοί δεν μπήκαν αυθαίρετα στο σύστημα. Το ίδιο το κράτος άνοιξε την αγορά, μοίρασε άδειες, ενέκρινε όρους σύνδεσης, ενθάρρυνε επενδύσεις και επέτρεψε χρηματοδοτήσεις με βάση ένα συγκεκριμένο επενδυτικό πλαίσιο.

Σήμερα, το ίδιο κράτος εμφανίζει τις μηδενικές και αρνητικές τιμές ως απόδειξη επιτυχίας, ενώ στην πραγματικότητα αποτελούν αποτέλεσμα υπεραδειοδότησης χωρίς αντίστοιχη δυνατότητα απορρόφησης, χωρίς επαρκή αποθήκευση, χωρίς επαρκή ευελιξία και χωρίς μηχανισμό προστασίας των παραγωγών.

Δεν μιλάμε για απλή λειτουργία της αγοράς. Μιλάμε για κρατικά δημιουργημένο συστημικό ρίσκο.
Και αυτό έχει όνομα: επενδυτική παγίδευση. Εγκληματική  Κρατική πολιτική . 

Ο μηχανισμός αναδιανομής δεν μπορεί να είναι άλλοθι για να μοιραστεί απλώς η καταστροφή.

Εδώ και μήνες ακούμε για μηχανισμούς αναδιανομής, αντιστάθμισης και δικαιότερης κατανομής των περικοπών. Όμως, μέχρι σήμερα, χιλιάδες παραγωγοί εξακολουθούν να βρίσκονται σε αβεβαιότητα, χωρίς πλήρη εικόνα για το γιατί κόβονται, πότε κόβονται, ποιος τους κόβει και πώς θα αποκατασταθεί η ζημία τους.

Ο μηχανισμός αναδιανομής είναι αναγκαίος, αλλά δεν αρκεί αν απλώς μοιράζει πιο «δίκαια» τη ζημία. Το ζητούμενο δεν είναι να καταστραφούμε όλοι με ίσους όρους. Το ζητούμενο είναι να υπάρξει διαφάνεια, δίκαιη κατανομή και πραγματική αποζημίωση ή στήριξη εκεί όπου η ζημία δημιουργείται από συστημική αδυναμία και κρατικές επιλογές.

 Για τις περικοπές υπάρχει ευρωπαϊκό πλαίσιο. Για τις μηδενικές και αρνητικές τιμές απαιτείται κρατική στήριξη.

Πρέπει να ξεχωρίσουμε δύο πράγματα.

Για τις αναγκαστικές περικοπές παραγωγής υπάρχει ευρωπαϊκό πλαίσιο και ζήτημα αποζημίωσης. Όταν ο παραγωγός μπορεί να παράγει, αλλά το σύστημα τον περιορίζει για λόγους που δεν οφείλονται σε δική του υπαιτιότητα, δεν μπορεί η ζημία να μένει αποκλειστικά πάνω του.  Πού  είναι  ο Μηχανισμός  Αποζημίωσης που προβλέπει η Ευρωπαική  Νομοθεσία  ; 

Για τις μηδενικές και αρνητικές τιμές απαιτείται ξεχωριστός κρατικός μηχανισμός στήριξης. Όχι επειδή οι παραγωγοί ζητούν προνόμια, αλλά επειδή η κατάρρευση των εσόδων δεν προέκυψε από μια ώριμη και υγιή αγορά. Προέκυψε από υπεραδειοδότηση, καθυστέρηση υποδομών και απουσία έγκαιρου ενεργειακού σχεδιασμού.

Το κράτος δεν μπορεί να επιλέγει από την κοινοτική νομοθεσία τι θα εφαρμόζει και να απαγορεύει ουσιαστικά, αλλά και παράνομα, την αποθήκευση.

Το κράτος δεν μπορεί να δημιουργεί το πρόβλημα και μετά να λέει στους παραγωγούς: «αντέξτε το, έτσι λειτουργεί η αγορά».

Όχι. Έτσι λειτουργεί ένα σύστημα που μετακυλίει το κόστος των λαθών του σε όσους το εμπιστεύτηκαν.

Το σημερινό μοντέλο οδηγεί σε κόκκινα δάνεια, χρεοκοπίες μικρομεσαίων παραγωγών και συγκέντρωση της αγοράς.

Είναι  ξεκάθαρο ότι αν οι μικρομεσαίοι παραγωγοί συνεχίσουν να υφίστανται τέτοια επίπεδα απωλειών, πολλοί δεν θα αντέξουν. Τα δάνεια δεν πληρώνονται με θεωρίες περί «φθηνής χονδρικής». Οι υποχρεώσεις δεν εξαφανίζονται επειδή το σύστημα εμφανίζει χαμηλές τιμές για τον καταναλωτή.

Την ίδια ώρα που οι παραγωγοί ΑΠΕ κινδυνεύουν να μετατραπούν σε μια νέα φούσκα κόκκινων δανείων, οι μεγάλοι καθετοποιημένοι ενεργειακοί όμιλοι και οι πάροχοι εμφανίζουν κύκλους εργασιών δισεκατομμυρίων και απίθανη λειτουργική κερδοφορία.

Άρα το ερώτημα είναι απλό: γιατί το βάρος της κρίσης πέφτει στους παραγωγούς που βλέπουν απώλειες που σε αρκετές περιπτώσεις φτάνουν ή ξεπερνούν το 60%, ενώ η αξία της αγοράς συγκεντρώνεται στους ισχυρούς καθετοποιημένους παίκτες;

Αν σήμερα χρεοκοπήσουν μικρομεσαίοι παραγωγοί, αύριο τα έργα τους θα περάσουν σε εξευτελιστικές αξίες σε λίγα μεγάλα χαρτοφυλάκια. Αυτό που παρουσιάζεται σήμερα ως δήθεν προστασία του καταναλωτή μπορεί αύριο να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη συγκέντρωση αγοράς, λιγότερο ανταγωνισμό και ακριβότερη ενέργεια.

Ο παραγωγός φωτοβολταϊκού δεν είναι εχθρός του καταναλωτή. Είναι αυτός που παράγει την καθαρή ενέργεια πάνω στην οποία το κράτος χτίζει το αφήγημα της πράσινης και φθηνής μετάβασης.

Γι’ αυτό απαιτούμε:

• Παράταση των συμβάσεων λειτουργικής ενίσχυσης κατά 7 έτη. 
• Αύξηση της λειτουργικής ενίσχυσης τουλάχιστον κατά 35%. 
• Πληρωμή των μηδενικών τιμών, όπως επιτρέπει η κοινοτική νομοθεσία. Είναι ξεκάθαρο ότι  αυτές οφείλονται σε υπεραδειοδότηση, συστημική ανεπάρκεια και  παράνομη κρατική δραστηριότητα. 
• Απλοποίηση και επιδότηση της αποθήκευσης behind the meter.
  Είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι το ποσό της επιδότησης αυτής επιστρέφει στην αγορά ως μειωμένη τιμή για τον καταναλωτή. Τη σχετική μελέτη έχει καταθέσει η Ομοσπονδία μας στο Υπουργείο εδώ και 4 χρόνια. 
• Αναδρομική καταγραφή των απωλειών ανά σταθμό, περίοδο και αιτία: περικοπή, μηδενική τιμή, αρνητική τιμή, αδυναμία απορρόφησης. 
• Άμεση εφαρμογή διαφανούς μηχανισμού αναδιανομής περικοπών, με πλήρη πρόσβαση των παραγωγών στα στοιχεία που τους αφορούν. 
• Πάγωμα νέων αδειοδοτήσεων και όρων σύνδεσης όπου δεν υπάρχει πραγματική δυνατότητα απορρόφησης και υποχρεωτική σύνδεσή τους με αποθήκευση και ευελιξία. 

Το  σύνολο  των Μέτρων  ενίσχυσης  που ζητάμε  είναι  υποσύνολο του Ωφέλους  που  παρέχουν  οι  ΑΠΕ  στον  Καταναλωτή  . 

Η στήριξη των παραγωγών δεν αναιρεί το πλεονέκτημα της χώρας. Αναιρεί την αδικία να πληρώνουν οι παραγωγοί μόνοι τους τα λάθη ενός συστήματος που σχεδίασε αποκλειστικά η Κυβέρνηση.

Η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να γίνει με θύματα τους ίδιους τους παραγωγούς ΑΠΕ.                                                                                                                                Δεν μπορεί να γίνει με περικοπές χωρίς αποζημίωση.
Δεν μπορεί να γίνει με μηδενικές και αρνητικές τιμές χωρίς μηχανισμό στήριξης.
Δεν μπορεί να γίνει με υπεραδειοδότηση χωρίς ευθύνη.
Δεν μπορεί να γίνει με δηλώσεις που παρουσιάζουν την οικονομική καταστροφή χιλιάδων επιχειρήσεων ως δήθεν όφελος για τον καταναλωτή.

Ο καταναλωτής χρειάζεται φθηνή ενέργεια.
Αλλά τη χρειάζεται από μια αγορά που στέκεται όρθια — όχι από μια αγορά που διαλύει αυτούς που παράγουν. Αν η Πολιτεία θέλει πραγματικά πράσινη μετάβαση, πρέπει να αναλάβει το κόστος των δικών της επιλογών.

Όχι να το μετακυλίει στους παραγωγούς και να το παρουσιάζει ως επιτυχία.