ETS: Νέα επιβάρυνση στο φυσικό αέριο – αυξάνεται το κόστος για τη βιομηχανία

Νέο κύμα πιέσεων στο ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας φέρνουν οι επικείμενες αλλαγές στα benchmarks εκπομπών CO₂ που προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω της DG CLIMA, για την περίοδο 2026-2030, με άμεση επίπτωση στη χρήση φυσικού αερίου.

Σύμφωνα με πληροφορίες από τη διαδικασία ενημέρωσης των κρατών-μελών στο πλαίσιο της Επιτροπής Κλιματικής Αλλαγής, τα νέα επίπεδα για τα δωρεάν δικαιώματα εκπομπών διαμορφώνονται στα 31,2 για το heat benchmark και 28,1 για το fuel benchmark. Οι τιμές αυτές επιβεβαιώνουν ότι δεν υπήρξε καμία ουσιαστική αλλαγή σε σχέση με προηγούμενες εκδοχές, παρά τις αντιδράσεις της βιομηχανίας.

Η κρίσιμη παράμετρος είναι ότι, αν και η μείωση εμφανίζεται ως 34% σε σχέση με την περίοδο 2021-2025, στην πραγματικότητα η σύγκριση με τα επίπεδα της Φάσης 3 του EU ETS οδηγεί σε πραγματική μείωση της τάξης του 50%. Αυτό σημαίνει δραστική περικοπή των δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών για τις ενεργοβόρες δραστηριότητες.

Επιπλέον κόστος 7,5 €/MWh στο φυσικό αέριο

Η επίπτωση είναι ιδιαίτερα έντονη για τις βιομηχανίες που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο. Η καύση φυσικού αερίου συνεπάγεται εκπομπές περίπου 200 κιλών CO₂ ανά MWh, ενώ με τα νέα δεδομένα οι επιχειρήσεις θα λαμβάνουν δωρεάν δικαιώματα μόνο για περίπου 100 κιλά CO₂ ανά MWh.

Το υπόλοιπο θα πρέπει να καλύπτεται μέσω αγοράς δικαιωμάτων από την αγορά άνθρακα. Με τιμές της τάξης των 75 ευρώ ανά τόνο CO₂, το επιπλέον κόστος υπολογίζεται περίπου στα 7,5 ευρώ ανά MWh φυσικού αερίου.

Η εξέλιξη αυτή προστίθεται σε ένα ήδη επιβαρυμένο ενεργειακό περιβάλλον, ενισχύοντας την πίεση στα λειτουργικά κόστη της βιομηχανίας και περιορίζοντας περαιτέρω τα περιθώρια ανταγωνιστικότητας.

Κρίσιμη η στάση των κρατών-μελών

Βιομηχανικοί φορείς σε ευρωπαϊκό επίπεδο καλούν ήδη τις εθνικές κυβερνήσεις να παρέμβουν, επισημαίνοντας ότι τα προτεινόμενα benchmarks είναι υπερβολικά αυστηρά και δεν αντανακλούν τις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας των κλάδων.

Η διαδικασία βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο, καθώς μετά τη συζήτηση των κρατών-μελών, εφόσον δεν υπάρξουν ισχυρές αντιδράσεις, αναμένεται να ακολουθήσει η δημοσίευση του σχεδίου εφαρμοστικού κανονισμού για δημόσια διαβούλευση.

Πιέσεις στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας

Οι εξελίξεις έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή βιομηχανία ήδη αντιμετωπίζει σημαντικό μειονέκτημα κόστους σε σχέση με ανταγωνιστές εκτός Ευρώπης, τόσο λόγω των τιμών ενέργειας όσο και εξαιτίας των πολιτικών για την κλιματική μετάβαση.

Η περαιτέρω αύξηση του κόστους μέσω του μηχανισμού ETS εντείνει τους προβληματισμούς για τη βιωσιμότητα ενεργοβόρων δραστηριοτήτων, με παράγοντες της αγοράς να προειδοποιούν για τον κίνδυνο απώλειας παραγωγικής βάσης τα επόμενα χρόνια.