«Καμπανάκι» από την αγορά για την αποθήκευση ενέργειας - Άρση ρυθμιστικών εκκρεμοτήτων και επιτάχυνση προκειμένου να «τρέξουν» οι επενδύσεις

Ένα σημαντικό ορόσημο, αυτό της ηλέκτρισης του πρώτου έργου μπαταριών στη χώρα, ανακοινώθηκε από το συνέδριο Renewable Energy Forum που διοργάνωσε το energypress στο πλαίσιο των εκθέσεων Renewable EnergyTech και Forward Green.

Στο επίκεντρο της συζήτησης τέθηκε μεταξύ άλλων η ανάγκη επιτάχυνσης της λειτουργίας μονάδων αποθήκευσης στη χώρα, ως προϋπόθεση για τον περιορισμό των περικοπών, οι οποίες επιβαρύνουν τα έσοδα των έργων ΑΠΕ, δημιουργώντας συνολική αβεβαιότητα στον κλάδο.

Η εγχώρια αγορά αναμένεται να γνωρίσει σημαντική αύξηση των περικοπών, λόγω του μείγματος και του γεγονότος της μεγάλης διείσδυσης φωτοβολταϊκών, διαπίστωσε ο καθηγητής Παντελής Μπίσκας. Όπως ανέφερε, φέτος η απώλεια εσόδων λόγω περικοπών και αρνητικών τιμών θα υπερβεί το 40%, ενώ το 2027 αναμένεται σημαντική επιδείνωση, καθώς θα μπουν πολλά περισσότερα φωτοβολταϊκά και λίγες μπαταρίες. Από το 2030, που θα ενταχθούν αρκετοί σταθμοί, καθώς και η Αμφιλοχία, αναμένεται να δοθεί μια ανάσα στο ζήτημα της υπερπαραγωγής και άρα στη μείωση των περικοπών. Αναφορικά με την εγκατάσταση συστημάτων behind the meter σε υφιστάμενα φωτοβολταϊκά πάρκα, υποστήριξε ότι μπορεί να αποτελέσουν λύση, ωστόσο απαιτούν πολύωρες μπαταρίες, γεγονός που δημιουργεί ακριβότερους όρους για τις επενδύσεις.

Στο ερώτημα πώς θα επιταχυνθεί η διείσδυση των μονάδων αποθήκευσης, στάθηκε ο Γιάννης Μάργαρης, Αντιπρόεδρος του ΑΔΜΗΕ, τονίζοντας την ανάγκη να δοθεί επιτάχυνση από το ΥΠΕΝ. Αναφερθείς στην γεωπολιτική αβεβαιότητα, ανέδειξε τη σημασία της ενεργειακής μετάβασης, ιδίως για τη χώρα. «Το γεγονός ότι έχουμε 18 GW σε λειτουργία, χωρίς να συνδυάζονται με αποθήκευση, έχουν ως αποτέλεσμα γνωστά προβλήματα, ενώ δημιουργούν αβεβαιότητα και στις νέες επενδύσεις», σημείωσε σχετικά ενώ πρόσθεσε πως, η αναλογία φωτοβολταϊκών και αιολικών παραμένει πολύ μακριά από τον στόχο του ΕΣΕΚ, κάτι που «οδηγεί σε ένα μη οικονομικό σύστημα». Όπως τόνισε ο κ. Μάργαρης, υπάρχουν έργα με ενσωματωμένη μπαταρία που περιμένουν ΟΠΣ, υπάρχουν νομοθετικές ρυθμίσεις που ακόμα δεν έχουν εφαρμοστεί, περιμένουμε οδηγίες από το υπουργείο για το πώς θα δίνουμε προσφορές σύνδεσης. Τόνισε δε πως, το ποσοστό περικοπών το 2026 μπορεί να φτάσει το 12-13%. Επίσης εξήγησε ότι αναμένεται να ενσωματωθεί η οδηγία για το πλαίσιο των ευέλικτων προσφορών σύνδεσης.

Από την πλευρά του, ο Γιάννης Χαραλαμπίδης, προϊστάμενος Διεύθυνσης ΑΠΕ και Αποθήκευσης της ΡΑΑΕΥ παρουσίασε τα στοιχεία των 3 διαγωνισμών για τις μπαταρίες, αναφέροντας ότι πρόκειται να ηλεκτριστούν περί τα 300 MW αυτή την περίοδο. Πρόσθεσε στη συνέχεια πως, η Ρυθμιστική Αρχή προχώρησε σε μια σειρά αποφάσεων, όπως αυτές για τις συμβάσεις λειτουργικής ενίσχυσης, αλλά και αναφορικά με τους ΦοΣΕ αποθήκευσης. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τον ίδιο, παρατηρείται μεγάλη ύφεση στην υποβολή αιτήσεων, καθώς οι ανακλήσεις αδειών φτάνουν τα 45-50 GW.

Σε ένα σχόλιο για τα αποτελέσματα του προγράμματος «Απόλλων», ο Στέλιος Ψωμάς, Σύμβουλος του ΣΕΦ έκανε λόγο για την αρχική εκτίμηση που προέβλεπε πληθώρα αιτήσεων. Ωστόσο, όπως εξήγησε 2 χρόνια μετά φάνηκε ότι οι μεγάλοι «παίκτες» δεν είχαν διαθέσιμα έργα, υποστηρίζοντας ότι θα έπρεπε να προχωρήσει ένας έλεγχος σχετικά με τη συμμετοχή. Επίσης, σύμφωνα με τον ίδιο, ένας ακόμη λόγος για τη χαμηλή συμμετοχή ότι πολλά έργα ήταν αμιγώς φωτοβολταϊκά, χωρίς μπαταρίες, κάτι που θα απαιτούσε τροποποίηση αδειών και ο χρόνος ήταν περιορισμένος.

Μιλώντας στη συνέχεια για το ενεργειακό μείγμα, διευκρίνισε ότι τα φωτοβολταϊκά είναι αφενός σε όρους ισχύος διπλάσια από τα αιολικά, αφετέρου σε όρους ενέργειας τα μεγέθη είναι μοιρασμένα. Όπως ο ίδιος υποστήριξε, στα πλεονεκτήματα των φωτοβολταϊκών ξεχωρίζουν η ευκολότερη αδειοδότηση, τα χαμηλότερα κόστη και η ευκολότερη εγκατάσταση. Επεσήμανε ακόμα ότι, σωστά δίνεται βάρος στις standalone μπαταρίες, αλλά χρειάζεται να επιταχυνθούν οι επενδύσεις. Εκτίμησε δε πως για τις μπαταρίες σε υφιστάμενους σταθμούς, θα «τρέξουν» σχετικά γρήγορα, ωστόσο υποστηρίζοντας ότι θα χρειαστούν τροποποιήσεις από το ΥΠΕΝ στο σχετικό πλαίσιο, ώστε να γίνουν ακόμα πιο ελκυστικές οι επενδύσεις.

Για τα αποτελέσματα του Απόλλων μίλησε και ο Παναγιώτης Παπασταματίου, γενικός διευθυντής της ΕΛΕΤΑΕΝ, αναδεικνύοντας 4 βασικούς λόγους για τη χαμηλή συμμετοχή. Το πρώτο ζήτημα αφορά στο αδειοδοτικό πλαίσιο. «Η συντριπτική πλειοψηφία των αιολικών βρίσκεται σε διαδικασία τροποποίησης των ΑΕΠΟ. Αυτό δημιουργεί πολύ μεγάλη καθυστέρηση και τροποποίηση των χρονοδιαγραμμάτων». Δεύτερο, η αβεβαιότητα που προέκυψε σε σχέση με το χωροταξικό. Ένας τρίτος λόγος αφορά το χρονοδιάγραμμα αυτό καθαυτό, αναφορικά με τις διαδικασίες που έχει να τρέξει η ΡΑΑΕΥ. Τέλος, σύμφωνα με τον κ. Παπασταματίου, δεν υπήρχε προστασία για τις τιμές, παρότι ήταν αρχικά ελκυστικές. Αναφορικά με την αποθήκευση, ο Γενικός Διευθυντής της ΕΛΕΤΑΕΝ, τόνισε ότι αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα. «Παρά τις δυσκολίες έχουμε καταφέρει να έχουμε έναν πολύ μεγάλο όγκο ΑΠΕ, που προσφέρει προστασία στους καταναλωτές και τη βιομηχανία. Άρα, αυτή τη στιγμή έχουμε έναν φυσικό πόρο, που έχουμε συμφέρον να τον αξιοποιήσουμε βέλτιστα», υπογράμμισε. Όπως υποστήριξε, για να φτάσουμε στον στόχο του ΕΣΕΚ θα απαιτηθούν κι άλλες επενδύσεις ΑΠΕ, με κυρίαρχη τεχνολογία τα αιολικά, μαζί με την αποθήκευση.

«Είμαστε σε μια πλήρως μεταβατική περίοδο», σχολίασε η Θάλεια Βαλκούμα, Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος της FARIA Renewables. «Είναι θετικό ότι συζητάμε για όλες αυτές τις προκλήσεις, γιατί σημαίνει ότι έχουν γίνει πολλά βήματα στην αγορά», συμπλήρωσε. Αυτό που χρειάζονται οι επενδυτές, τόνισε στη συνέχεια η κα Βαλκούμα, είναι ένα σταθερό και προβλέψιμο περιβάλλον. «Αυτό απαιτεί συνέργεια όλων των εμπλεκόμενων. Είναι πολύ σημαντικό να προβλέπουμε τα ζητήματα, να μην τρέχουμε πίσω από τις εξελίξεις», τόνισε σχετικά. Όπως διαπίστωσε η ίδια, η ανάπτυξη των μπαταριών, θα έπρεπε να έχει προηγηθεί χρόνια πριν κάτι που θα έφερνε την αφορά σε καλύτερη κατάσταση σήμερα. Απαιτείται να πάμε πιο γρήγορα, πρόσθεσε, τόσο στις merchant μπαταρίες, αλλά και τις collocated και standalone μπαταρίες. Όλα αυτά δημιουργούν ένα capacity έργων που λαμβάνουν άδειες και πρέπει να υλοποιούνται, κατέληξε.

Πλέον έχει πολύ μεγάλη σημασία η ευελιξία των σταθμών, επεσήμανε με τη σειρά της η Στέλλα Ζαχαρία, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Optimus Energy. Έχουμε δείξει πολύ μεγάλη επιμονή στη σύνδεση και διαχείριση των πάρκων στο VPP, σε πραγματικό χρόνο, σημείωσε η κα Ζαχαρία, εστιάζοντας ανάμεσα σε άλλα στο ζήτημα της κυβερνοασφάλειας. Όπως τόνισε στη συνέχεια, οι μπαταρίες πρέπει να επιταχυνθούν, ενώ χρειάζεται πολύ μεγάλη προσοχή ώστε να μην περιοριστούν στην αγορά επόμενης ημέρας και την ενδοημερήσια, καθώς και η αγορά εξισορρόπησης είναι πολύ σημαντική.

Ξεχωριστή αναφορά στην ηλέκτριση του πρώτου έργου μπαταριών από την RENER Energy, έγινε από τον Γιώργο Δήμα, Διευθυντή Πωλήσεων της εταιρείας, κάνοντας λόγω για ορόσημο, που θα συμβάλει μεταξύ άλλων στην απόδοση των επενδύσεων.

Όπως ανέφερε επίσης, η λειτουργία του εν λόγω έργου αποτελεί «πρόβα τζενεράλε» για τη λειτουργία όλων των συστημάτων, εν μέσω αβεβαιότητας σε ότι αφορά τα έσοδα των έργων και τη χρηματοδότηση από τις τράπεζες.

Τέλος, σε παρέμβασή του ο Γιάννης Παναγής, Πρόεδρος της ΠΟΣΠΗΕΦ μίλησε για την πιο κρίσιμη καμπή για τον κλάδο των μικρομεσαίων φωτοβολταϊκών. «Το μείζον θέμα είναι οι περικοπές και οι αρνητικές τιμές, που οδηγούν σε οικονομικό αφανισμό τις μικρομεσαίες επενδύσεις», τόνισε. Όπως σημείωσε, η ΠΟΣΠΗΕΦ είχε εντοπίσει έγκαιρα το πρόβλημα, ζητώντας την επιδότηση εγκατάστασης μπαταριών behind the meter. Ο ίδιος επανέλαβε την ανάγκη να επιταχυνθούν τα έργα αποθήκευσης, υπογραμμίζοντας ότι οι μικρομεσαίες επενδύσεις, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, μετρούν απώλειες εισοδήματος 42%.