Η ισότητα ευκαιριών πρέπει να καλλιεργείται ενεργά ως κινητήρια δύναμη απόδοσης και καινοτομίας

«Η ισότητα των φύλων δεν αποτελεί μόνο ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης· είναι και στρατηγική αναγκαιότητα την εποχή της ενεργειακής μετάβασης που βιώνουμε, και απαιτεί διαφορετικές οπτικές, διεπιστημονική σκέψη, συνεργατική ηγεσία. Έχουμε ευθύνη να διασφαλίσουμε ότι αυτή η αλλαγή θα γίνει δομική και μη αναστρέψιμη», μας λέει η Barbara Morgante, Διεθύνουσα Σύμβουλος της Enaon.

Ποια βήματα σας οδήγησαν επαγγελματικά στον τομέα της ενέργειας; Ήταν ξεκάθαρη επιλογή εξαρχής ή προέκυψε στην πορεία;

Η επαγγελματική μου πορεία στον ενεργειακό τομέα δεν ήταν αποτέλεσμα ενός παιδικού ονείρου, αλλά μάλλον το αποτέλεσμα της περιέργειας, των ευκαιριών και μιας αυξανόμενης γοητείας για έναν κλάδο που βρίσκεται στο σταυροδρόμι της τεχνολογίας, της οικονομίας, της γεωπολιτικής και της βιωσιμότητας. Αυτό που ξεκίνησε ως ένα επαγγελματικό βήμα μετατράπηκε σταδιακά σε μια συνειδητή επιλογή. Η ενέργεια δεν είναι απλώς ένας κλάδος – Έχει να κάνει με τις υποδομές, τη στρατηγική και, ολοένα και περισσότερο, με την ευθύνη απέναντι στις μελλοντικές γενιές. Το να συμμετέχει κανείς σε έναν τέτοιο μετασχηματισμό είναι απαιτητικό και ταυτόχρονια βαθιά συναρπαστικό.

Είναι λίγες οι γυναίκες με θέση ευθύνης στον τομέα της ενέργειας. Πού οφείλεται αυτό;

Ο ενεργειακός τομέας υπήρξε παραδοσιακά ανδροκρατούμενος, ιδιαίτερα σε τεχνικούς και ηγετικούς ρόλους. Αυτή η ανισορροπία έχει τις ρίζες της σε δομικούς παράγοντες: λιγότερες γυναίκες που ιστορικά εισέρχονται σε τομείς STEM, πολιτισμικά στερεότυπα σχετικά με τα μοντέλα ηγεσίας και ένα επαγγελματικό περιβάλλον που για πολλά χρόνια είχε διαμορφωθεί με βάση κυρίως ανδρικά πρότυπα σταδιοδρομίας. Αυτές οι δυναμικές επηρέασαν αναπόφευκτα την εκπροσώπηση στα ανώτερα διοικητικά επίπεδα.

Παίζει ρόλο το φύλο στην επαγγελματική εξέλιξη, και ποιά ήταν μια χαρακτηριστική στιγμή που το αντιληφθήκατε αυτό;

Είναι πιο δύσκολο για μια γυναίκα να ξεχωρίσει; Σε ορισμένα περιβάλλοντα, ναι - όχι απαραίτητα λόγω ρητής διάκρισης, αλλά εξαιτίας ασυνείδητων προκαταλήψεων και παγιωμένων προσδοκιών σχετικά με την εξουσία, τον τρόπο διαπραγμάτευσης ή τη διαθεσιμότητα. Στα πρώτα στάδια της καριέρας μου συνειδητοποίησα ότι μερικές φορές έπρεπε να αποδεικνύω τις ικανότητές μου πιο εμφανώς από άνδρες συναδέλφους σε αντίστοιχες θέσεις. Δεν ήταν πάντοτε κάτι εμφανές, αλλά ήταν αισθητό. Ωστόσο, αυτή η επίγνωση έγινε επίσης πηγή δύναμης και αποφασιστικότητας.

Έχετε την αίσθηση πως υπάρχει βελτίωση στα θέματα ισότητας των φύλων στα εργασιακά ζητήματα; Μπορείτε να μοιραστείτε ένα σχετικό βίωμά σας;

Την ίδια ώρα, βέβαια, υπάρχει αδιαμφισβήτητα ουσιαστική πρόοδος. Τα πλαίσια εταιρικής διακυβέρνησης ενσωματώνουν ολοένα και περισσότερο κριτήρια ESG, οι δείκτες διαφορετικότητας παρακολουθούνται και η συμπεριληπτική ηγεσία συζητείται ανοιχτά. Ακόμη σημαντικότερη είναι μια αλλαγή στη νοοτροπία των νέων γενεών. Οι νεότεροι επαγγελματίες -άνδρες και γυναίκες- προσεγγίζουν ζητήματα ταυτότητας, ισορροπίας και αξιοκρατίας με διαφορετική ευαισθησία. Αυτή η πολιτισμική εξέλιξη αποτελεί ίσως τον πιο ελπιδοφόρο παράγοντα αλλαγής. Στον Όμιλο Italgas, αυτά τα ζητήματα δεν αντιμετωπίζονται ως τυπικές δεσμεύσεις, αλλά ως στρατηγικές προτεραιότητες. Η διαφορετικότητα και η συμπερίληψη ενσωματώνονται στις διαδικασίες διακυβέρνησης, στην ανάπτυξη ηγεσίας και στις πολιτικές διαχείρισης ταλέντων. Συγκεκριμένες δράσεις  από διαφανή κριτήρια επιλογής έως πρωτοβουλίες καθοδήγησης (mentorship) και ευέλικτα μοντέλα εργασίας αποδεικνύουν ότι η ισότητα θεωρείται κινητήριος δύναμη απόδοσης και καινοτομίας, και όχι απλώς ζήτημα συμμόρφωσης. Το να βιώνω αυτή τη δέσμευση από κοντά έχει ενισχύσει την πεποίθησή μου ότι οι συμπεριληπτικές κουλτούρες δεν είναι μόνο πιο δίκαιες, αλλά και πιο ανταγωνιστικές και προσανατολισμένες στο μέλλον.

Ωστόσο, η ισότητα ευκαιριών δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη· πρέπει να καλλιεργείται ενεργά. Η καθοδήγηση (mentorship), τα διαφανή κριτήρια αξιολόγησης, τα ευέλικτα μοντέλα εργασίας και η παρουσία ορατών γυναικείων προτύπων σε ηγετικές θέσεις κάνουν πραγματική διαφορά. Έχω βιώσει προσωπικά πώς η υποστηρικτική ηγεσία και οι συμπεριληπτικές εταιρικές κουλτούρες μπορούν να επιταχύνουν την ανάπτυξη και να δημιουργήσουν χώρο για αυθεντική επαγγελματική έκφραση.

Ο στόχος δεν είναι να δημιουργηθούν πλεονεκτήματα για τις γυναίκες, αλλά να αρθούν τα εμπόδια  -είτε διακριτά είτε δομικά-  ώστε το ταλέντο, η ικανότητα και η δέσμευση να παραμένουν οι πραγματικοί καθοριστικοί παράγοντες της επαγγελματικής εξέλιξης. Η ενεργειακή μετάβαση που βιώνουμε απαιτεί διαφορετικές οπτικές, διεπιστημονική σκέψη και συνεργατική ηγεσία. Υπό αυτή την έννοια, η ισότητα των φύλων δεν αποτελεί μόνο κοινωνικό στόχο· είναι και στρατηγική αναγκαιότητα.

Τα πράγματα πράγματι αλλάζουν. Η ευθύνη τώρα είναι να διασφαλίσουμε ότι αυτή η αλλαγή θα γίνει δομική και μη αναστρέψιμη.

----------------------------------------------------------------------

Σύντομο Βιογραφικό

Η Barbara Morgante είναι η Διευθύνουσα Σύμβουλος της Enaon. Γεννημένη στο Λιβόρνο της Ιταλίας, σπούδασε Στατιστική και Οικονομικά στο Πανεπιστήμιο της Μπολόνια και απέκτησε MBA στην Οικονομική Ανάπτυξη για τον Προηγμένο Τριτογενή Τομέα. Από το 1988 έως το 1995, εργάστηκε ως σύμβουλος διοίκησης για εταιρείες στους τομείς των Μεταφορών, των Κατασκευών και των Τηλεπικοινωνιών. Το 1995, εντάχθηκε στην εταιρεία TAV ως Διευθύντρια Μάρκετινγκ. Στη συνέχεια, κατείχε διάφορες και σταδιακά πιο σημαντικές θέσεις, συμπεριλαμβανομένων αυτών της Διευθύνουσας Συμβούλου και της Γενικής Διευθύντριας, σε ιταλικές εταιρείες και φορείς της δημόσιας διοίκησης. Εντάχθηκε στον Όμιλο Italgas τον Μάρτιο του 2022 και διορίστηκε Διευθύνουσα Σύμβουλος του Ομίλου Enaon αμέσως μετά την εξαγορά του τον Σεπτέμβριο του 2022. Διετέλεσε μέλος/πρόεδρος Δ.Σ. ιταλικών και ξένων εταιρειών και επί του παρόντος είναι μέλος του Δ.Σ. των Enaon, Acqua Campania, LAC, Rai Way και Finint InfrastruttureSGR.

Το κείμενο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress στις «Γυναίκες της Ενέργειας» με αφορμή την 8^η Μαρτίου, Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας.