ΠΟΣΠΗΕΦ: Οι προτάσεις που κατέθεσε στη συνάντηση με το ΥΠΕΝ - Δίκαιη ιεράρχηση περικοπών με κριτήριο την επίπτωση στον παραγωγό

Επιστολή για τα κρίσιμα θέματα του κλάδου, κατέθεσε στο ΥΠΕΝ η ΠΟΣΠΗΕΦ, ενόψει της συνάντησης που είχε το υπουργείο με τους φωτοβολταϊκούς παραγωγούς:

Στο πλαίσιο της συνάντησης μας σχετικά με τη λειτουργία του μηχανισμού αντιστάθμισης περικοπών, αλλά και τα κρίσιμα ζητήματα του κλάδου, θέτουμε υπόψη σας τους παρακάτω άξονες προτάσεων, προκειμένου να βελτιωθεί η τραγική κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει οι μικρομεσαίοι παραγωγοί Φ/Β Σταθμών λόγω των εκτενών περικοπών. 

1. O Μηχανισμός να εναρμονίζεται με Ευρωπαϊκά Πρότυπα και παραδείγματα άλλων χωρών σύμφωνα με το κριτήριο “Curtailment First on Marginal Producers”.

• Πρόκειται για κριτήριο που εφαρμόζεται στη Γερμανία και άλλες ώριμες αγορές ΑΠΕ και έχει ως στόχο τη Δίκαιη Ιεράρχηση Περικοπών με Κριτήριο την Επίπτωση στον Παραγωγό.
• Σύμφωνα με αυτό, οι περικοπές ισχύος δεν πρέπει να εφαρμόζονται ισοπεδωτικά, αλλά λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική και λειτουργική επίπτωση σε κάθε παραγωγό.
• Ειδικότερα, μικρομεσαίοι παραγωγοί που δεν διαθέτουν πρόσβαση σε υποδομές αποθήκευσης, δεν συμμετέχουν σε αγορές εξισορρόπησης ή δεν αποζημιώνονται για τις περικοπές, υφίστανται δυσανάλογες επιπτώσεις από την απώλεια παραγωγής, θέτοντας σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα των έργων τους. Αντιθέτως, μεγάλοι σταθμοί ή παραγωγοί με πολλαπλές πηγές εσόδων μπορούν να απορροφήσουν τέτοιες απώλειες με λιγότερο κόστος.
• Βασική ιδέα: 
  • Όταν απαιτείται περιορισμός (curtailment) της παραγόμενης ενέργειας από ΑΠΕ, αυτός πρέπει να εφαρμόζεται πρώτα σε εκείνους τους σταθμούς για τους οποίους ο περιορισμός έχει τη μικρότερη οικονομική επίπτωση.

1. Πρώτα περικόπτονται οι μεγάλοι παραγωγοί ή αυτοί με τις υψηλότερες οικονομίες κλίμακος – γιατί μπορούν να αντέξουν καλύτερα τις περικοπές.
2. Αποφυγή περικοπών σε μικρούς παραγωγούς ή αυτοπαραγωγούς, για τους οποίους η παραμικρή μείωση παραγωγής μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα της επένδυσής τους.
3. Το “οριακός παραγωγός” (marginal producer) δεν σημαίνει μόνο μικρός σε μέγεθος, αλλά:
   • Έχει χαμηλό περιθώριο κέρδους
   • Δεν έχει πρόσβαση σε αποθήκευση ή άλλες υπηρεσίες εξισορρόπησης

• Μεγαλύτερη συνεισφορά των αιολικών σταθμών στο μηχανισμό αντιστάθμισης περικοπών, διότι οι αιολικοί σταθμοί έχουν μεγαλύτερο εύρος λειτουργίας και συνεπώς μικρότερη ευαισθησία σε περικοπές 4-5 μεσημεριανών  ορών. Αντίθετα, οι Φ/Β Σταθμοί που περικόπτονται αυτές τις 4-5 ώρες χάνουν το 80% της παραγωγής τους.  

Σύμφωνα με τα παραπάνω, προτείνεται ο εξής πίνακας ιεραρχίας συμμετοχής των Σταθμών ΑΠΕ στο μηχανισμό αντιστάθμισης περικοπών.

2. Διαφάνεια και Δημοσιοποίηση Στοιχείων Περικοπών

• Προτείνουμε να δημοσιεύονται ανά μήνα από ΔΕΔΔΗΕ/ΑΔΜΗΕ:
  • Χάρτες περιοχών με περιορισμούς (curtailment zones)
  • Στατιστικά περικοπών ανά τύπο σταθμού και χρονική ζώνη

Αυτό επιτρέπει διαφάνεια, διάχυση πληροφορίας και ισοτιμία πρόσβασης σε όλους τους παραγωγούς.

3. Μέτρα Οικονομικής Ενίσχυσης

• Δημιουργία έκτακτου ενεργειακού ESM, με πόρους από: 
  • Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης 
  • Ποσοστό από τα δικαιώματα εκπομπής ρύπων 
  • Πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας 
• Μη επιστροφή της τυχόν υπερβάλλουσας αποζημίωσης από το Χρηματιστήριο Ενέργειας για ένα χρονικό διάστημα 2-3 ετών έως ότου επιτευχθούν οι στόχοι υλοποίησης μονάδων αποθήκευσης. 
• Εφαρμογή μηχανισμού αναδιανομής σύμφωνα με τα όσα προβλέπει ο 4951/2022.

4. Προτεραιότητα Κατανομής

• Συμμετοχή στο μηχανισμό κατανομής με τον κανόνα “last in-first out” – σύμφωνα με τα όσα προβλέπει ο Ν.4951/2022:
  • Πρώτα θα πρέπει να περικόπτονται, έως και τον πλήρη περιορισμό της εγχεόμενης ενέργειάς τους, χωρίς αποζημίωση, το σύνολο των έργων που έλαβαν ΟΠΣ μετά την 1/5/2024 ή προγενέστερη ΟΠΣ με «ειδικό όρο». 
  • Δεύτερα θα πρέπει να περικόπτονται, και εφόσον έχουν πλήρως περιοριστεί τα πρώτα, έως και τον πλήρη περιορισμό της εγχεόμενης ενέργειάς τους, Φ/Β σταθμοί που υπέβαλαν δήλωση ετοιμότητας μετά από την διορία της 31/12/2022 και συνεπώς υπάγονται τόσο σε στατικές (περιπτώσεις α’ και β’) όσο και δυναμικές – set point (περιπτώσεις γ’ και δ’) περικοπές. Οι δεύτερες εξ’ αυτών, δεν μπορούν να ξεπερνούν το 5% της ετήσιας εκτιμώμενης ενεργειακής απολαβής τους. 
  • Τρίτα θα πρέπει να περικόπτονται, και εφόσον έχουν πλήρως περιοριστεί τα δεύτερα, έως και τον πλήρη περιορισμό της εγχεόμενης ενέργειάς τους, Φ/Β σταθμοί που αιτήθηκαν σύμβαση σύνδεσης προ της θέσης σε ισχύ του ν.4951/2022 (δηλαδή προ της 4/7/2022) ή ολοκλήρωσαν την κατασκευή προ της 31/12/2022 έχοντας υποβάλλει τη σχετική δήλωση ετοιμότητας στον αρμόδιο διαχειριστή.

5. Μέτρα ανάσχεσης ρυθμού εισόδου νέων ΑΠΕ

• Ολική Αναστολή χορήγησης περαιτέρω όρων σύνδεσης, έως ότου υλοποιηθούν 5GW ΣΑΗΕ. 
  • Οι στόχοι 2035 έχουν επιτευχθεί 
  • Δεν υπάρχει λόγος να παίζουμε το παιχνίδι των developers
• Αναστολή κατασκευής για 2-3 έτη έργων ΑΠΕ που έχουν αδειοδοτηθεί και επανεκκίνηση ανάλογα με το βαθμό εισόδου μονάδων αποθήκευσης.
  • Αυτό προέβλεπε και το ΕΣΕΚ, βαθμιαία εισαγωγή ΑΠΕ ανάλογα με τον βαθμό εισόδου μονάδων Αποθήκευσης, χωρίς να απωλέσουν τα δικαιώματά τους όταν έρθει η ώρα της υλοποίησης. 
  • Για τους σταθμούς με ΟΠΣ, που διαθέτουν Σύμβαση Σύνδεσης (Πλήρες Τεύχος ή Συμπλήρωμα), αναστολή ισχύος της Άδειας Εγκατάστασης, της ΟΠΣ και της δυνατότητας υποβολής αιτήσεων ηλέκτρισης, έως ότου τεθούν σε οριστική λειτουργία τουλάχιστον ίσης ισχύος σταθμοί αποθήκευσης (ΣΑΗΕ). 
  • Για Φ/Β σταθμούς με ΟΠΣ, οι οποίοι διαθέτουν Σύμβαση Σύνδεσης (Κύριο Τεύχος), αλλά δεν διαθέτουν άδεια εγκατάστασης, αναστολή χορήγησης άδειας εγκατάστασης, κατ’ ελάχιστον 2 ετών και έως ότου τεθούν σε οριστική λειτουργία συνολικά τουλάχιστον 5GW ΣΑΗΕ.
• Άμεση σύσταση κλιμακίου του ΔΕΔΔΗΕ που θα καταπολεμήσει την αδήλωτη ηλεκτροπαραγωγή, που σήμερα φαίνεται να αγγίζει τα 800MW!. Θέσπιση αυστηρότατης  ποινής που να αποτελεί σοβαρό αντικίνητρο.

6. Μέτρα ενίσχυσης Αποθήκευσης Η/Ε 

• Άμεση ενίσχυση για υλοποίηση συστημάτων αποθήκευσης behind the meter σε υφιστάμενους Φ/Β Σταθμούς.
  • Η μόνη λύση για γρήγορη και εύκολη εγκατάσταση μπαταριών, καθώς δεν χρειάζονται δίκτυα, μετασχηματιστές κλπ. 
  • Πλαίσιο στήριξης, με επιδότηση πέραν και επιπρόσθετα του τυχόν ανταγωνιστικού εσόδου από τις αγορές Η/Ε. Προτείνεται για ισχύς 1GW .
  • Η επιδότηση θα πρέπει να καλύπτει το 50% της αξίας αγοράς των μπαταριών, με τεκμαρτό κόστος 200.000€/MWh, υπό τον όρο ότι η μπαταρία θα φορτίζει μονάχα από την περισσευούμενη ενέργεια ένεκα των περικοπών (Περίπτωση 11Α).
  • Άρση της καταχρηστικής απαγόρευσης υποβολής νέου αιτήματος στις Ενεργειακές Κοινότητες του ν. 4513/2018, το οποίο αποτελεί αυθαίρετη και εσφαλμένη ερμηνεία του ΔΕΔΔΗΕ.
• Επιτάχυνση διαδικασιών υλοποίησης ΣΑΗΕ (Standalone) χωρίς απαγορευτικές εγγυητικές επιστολές.
  • Εγγυητική επιστολή για ΥΠΕΝ 20.000 ευρώ/MW, όπως ισχύει και σε όλες σχεδόν τις Ευρωπαϊκές χώρες.
  • Κατάργηση όρου περί προέγκρισης δανείου.
• Επιδότηση εγκατάστασης μπαταριών χωρίς την προϋπόθεση ύπαρξης Φωτοβολταϊκού σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Προϋποθέτει:
  • Ολοκλήρωση εγκατάστασης έξυπνων μετρητών. 
  • Ύπαρξη πορτοκαλί τιμολογίων για όλους.
• Αυστηρές ποινές στις εταιρίες που έλαβαν άδειες μονάδων αποθήκευσης με κρατική επιδότηση ιδίως στον πρώτο διαγωνισμό και δεν έχουν προχωρήσει στην υλοποίηση τους στα προβλεπόμενα χρονικά όρια.
  • Είναι ντροπή να συζητάμε για σκανδαλώδεις παρατάσεις και να επιτρέπουμε στην εγχώρια ολιγαρχία να πλουτίζει σε βάρος των μικρομεσαίων Φ/Β παραγωγών και των καταναλωτών. 
  • Ν.Ρ να χάνεται η επιδότηση και να καταπίπτει η Ε/Ε που προσκόμισαν οι εταιρείες που μειοδότησαν στους 3 διαγωνισμούς της ΡΑΑΕΥ σε περίπτωση αθέτησης οποιουδήποτε από τους όρους της αρχικής διακήρυξης. 
  • Οι καταπτώσεις των Ε/Ε να κατατίθενται στον ειδικό λογαριασμό του προς θέσπιση μηχανισμού στήριξης των περικοπτόμενων Φ/Β.

7. Μέτρα Αύξησης Ζήτησης

• Πίεση για σοβαρές εκπτώσεις στα διζωνικά τιμολόγια.
  • Η φθηνή ενέργεια των ΑΠΕ δεν μπορεί να σταματά στους προμηθευτές. Οι γελοίες και προσχηματικές εκπτώσεις στα νέα διζωνικά τιμολόγια – την ίδια στιγμή που η ενέργεια στο Σύστημα είναι δωρεάν
• Επιτάχυνση διαδικασίας εγκατάστασης έξυπνων μετρητών με παράλληλη υποχρέωση των προμηθευτών για αυτόματη μετάβαση των καταναλωτών στα πορτοκαλί τιμολόγια.
  • Γρήγορη αύξηση ζήτησης τις μεσημεριανές ώρες
• Εξηλεκτρισμός δημοσίου και ιδιωτικού τομέα.
• Θέσπιση νέου προγράμματος δημοσίων επιδοτούμενων θέσεων φόρτισης ηλεκτρικών αυτοκινήτων κατά τις πρωινές ώρες σε χώρους εργασίας όπως επιχειρήσεις λιανικής και δημόσιες υπηρεσίες.
• Επιδότηση για άμεση υλοποίηση μονάδων αφαλάτωσης, οι οποίες αφενός θα αυξήσουν σημαντικά τη ζήτηση Ηλεκτρικής ενέργειας και αφετέρου θα δώσουν λύσεις στα ζητήματα έλλειψης πόσιμου νερού σε τουριστικούς προορισμούς.