Ολη η Ευρώπη πληρώνει σήμερα για να «διώξει» τη περισσευούμενη ενέργεια - Τι συμβαίνει από τη Γερμανία και την Ολλανδία μέχρι την Ουγγαρία, τη Τσεχία και τα Βαλκάνια

Ολη η Ευρώπη πληρώνει για να «διώξει» την περισσευούμενη ενέργεια - Τι συμβαίνει από τη Γερμανία και την Ολλανδία μέχρι την Ουγγαρία, την Τσεχία και τα Βαλκάνια

01 05 2025 | 07:31

Τις σοβαρές παρενέργειες που προκαλεί η υπερπαραγωγή πράσινης ενέργειας και κυρίως φωτοβολταϊκών σε συνθήκες χαμηλής ζήτησης, όπως την άνοιξη και σταθερά ανοδικών θερμοκρασιών στο πλανήτη, αναδεικνύει το σημερινό μπαράζ αρνητικών τιμών σε όλη σχεδόν την Ευρώπη.

Στον απόηχο του τεράστιου μπλακ άουτ της Ιβηρικής που άφησε για ώρες χωρίς ρεύμα και τηλεπικοινωνίες 55 εκατομμύρια ανθρώπους, όλη η Ευρώπη σήμερα πληρώνει ή κάνει μαζικές περικοπές για να ξεφορτωθεί την πλεονάζουσα ενέργεια των πάρκων της.

Τόσο λόγω της χαμηλής ζήτησης που συνεπάγεται η αργία της Πρωτομαγιάς, όσο και λόγω των ασυνήθιστα υψηλών θερμοκρασιών του Απριλίου και ενώ είχε προηγηθεί το δεύτερο θερμότερο πρώτο τρίμηνο στην ιστορία, ακριβώς πίσω από το αντίστοιχο του 2024.

Την ίδια ακριβώς στιγμή, δηλαδή σήμερα το μεσημέρι στις 14.00 (ώρα Κεντρικής Ευρώπης), που η ελληνική αγορά θα γράφει ρεκόρ αρνητικής τιμής στα -50 €/MWh, το κοντέρ στην Ολλανδία θα γράφει -142,42 €/MWh και στη Γερμανία και το Λουξεμβούργο -129,99 €/MWh.

Στην Ουγγαρία, το χρηματιστήριο θα δείχνει -129,07 €/ MWh), στη Πολωνία -128,74 και ακολουθούν απο κοντά η Τσεχία (-128,47), η Αυστρία (- 125,77) και η Γαλλία (-109,55), ενώ μοναδική εξαίρεση από τους μεγάλους αποτελεί η Ιταλία, με οριακά θετικό πρόσημο, στα 0,01 €/MWh. Την ίδια επίσης ώρα ο δείκτης στη Σερβία θα γράφει μηδέν.

Στη γειτονιά μας, η Βουλγαρία και η Ρουμανία είναι ακόμη φθηνότερες από εμάς, δηλαδή την ίδια ώρα έχουν ακόμη μεγαλύτερες αρνητικές τιμές (-100,59 €/ MWh) έναντι των ελληνικών (-50 €/MWh), εξ ου και οι πολλές σημερινές εισαγωγές προς την Ελλάδα.

Καθώς η Βουλγαρία είναι φθηνότερη από εμάς, οι εισαγωγές από τη γείτονα αναμένεται να ξεπεράσουν σήμερα τα 6 GW, για τα οποία οι επενδυτές που θα τα παράξουν και θα θελήσουν να τα πουλήσουν θα πρέπει, βάσει των ευρωπαικών κανόνων, να πληρώσουν αντί να πληρωθούν.

Το ίδιο συμβαίνει σήμερα απ’ άκρη σε άκρη στην Ευρώπη, για όσους παραγωγούς επιλέξουν να «διώξουν» από πάνω τους την πλεονάζουσα ενέργεια των πάρκων τους.

Στη περίπτωση για παράδειγμα του παραγωγού στη Βουλγαρία, που θα εγχύσει σήμερα στις 14.00 (CET time) τη πλεονασματική του παραγωγή στο σύστημα, θα χρειαστεί να πληρώσει 100,59 €/MWh στο χρηματιστήριο της χώρας (IDEX). Αντίστοιχα, για να κάνει το ίδιο στο ελληνικό σύστημα, ο παραγωγός στην Ελλάδα θα πληρώσει 50 €/MWh. Το spread της τιμής θα το καρπωθεί αυτός που έχει εξαγωγικά δικαιωματα από τη Βουλγαρία προς την Ελλάδα.

Αρνητικές τιμές ακόμη και στις εργάσιμες ημέρες

Το πρόβλημα οξύνεται, έχει όνομα, συνδέεται ευθέως με τη μεγέθυνση της παραγωγής φωτοβολταϊκών σε συνθήκες χαμηλής ζήτησης και συνεχούς αύξησης του υδράργυρου στο πλανήτη, και δεν παρατηρείται πλέον μόνο στις αργίες, αλλά εμφανίζεται και σε εργάσιμες ημέρες.

Σύμφωνα με το Balkan Green Energynews, τη Δευτέρα, οι τιμές στο χρηματιστήριο ενέργειας του Βουκουρεστίου ήταν αρνητικές επί πέντε συνεχόμενες ώρες (11-16.00) φτάνοντας στο -6,18 €/MWh, ενώ το ίδιο συνέβη την ίδια ημέρα και στη Σλοβενία.

Σε ό,τι αφορά τη θερμοκρασία, σήμερα ο υδράργυρος στο Παρίσι και το Βερολίνο αναμένεται να φτάσει τους 27°C και στο Λονδίνο τους 25°C, επίπεδα κατά μέσον όρο υψηλότερα κατά 5-6°C σε σχέση με τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο των περιοχών αυτών. Τα παραπάνω μπορεί να επιτρέπουν στη Γερμανία να καλύψει σήμερα με ΑΠΕ το 99% της κατανάλωσής της, όπως γράφει το Bloomberg, έχουν ωστόσο και τη σκοτεινή τους πλευρά, όπως έδειξε το τεράστιο μπλακ- άουτ στην Ισπανία και τη Πορτογαλία.

To μπαράζ περικοπών που θα γίνει σε πλειάδα ευρωπαικών χωρών, λίγες μόλις μέρες μετά το μπλακ άουτ στην Ισπανία, που φαίνεται ότι προήλθε από μια αλυσίδα τεχνικών αστοχιών του δικτύου σε συνθήκες πράσινης υπερπαραγωγής, αναδεικνύουν ξανά την έκταση του προβλήματος. Τα επίπεδα επενδύσεων στα δίκτυα και τις υποδομές δεν συμβαδίζουν με τον ρυθμό με τον οποίο μπαίνουν στο σύστημα οι νέοι όγκοι φωτοβολταικών και αιολικών.

Στη Γερμανία πρόκειται να προστεθεί φέτος μια άνευ προηγουμένου φωτοβολταική ισχύς, ύψους 17 GW, με τη χώρα να προτίθεται να σπάει αυτό το ρεκόρ κάθε χρόνο μέχρι το 2030, σύμφωνα με το BloombergNEF. Τα κεφάλαια ωστόσο για νέα δίκτυα και υποδομές στο σύστημα θα είναι πολύ λιγότερα.

Και καθώς με την άνοδο της θερμοκρασίας και την υπερθέρμανση του πλανήτη, όλο και περισσότερα φωτοβολταϊκά δουλεύουν για όλο και περισσότερες ώρες είναι μαθηματικά βέβαιο ότι οι κίνδυνοι θα αυξάνονται.

Εμφάνιση και το χειμώνα

Το άλλο επίσης σημαντικό στοιχείο είναι ότι οι αρνητικές τιμές, που τις έχουμε συνηθίσει να εμφανίζονται την άνοιξη ή το φθινόπωρο, παρατηρούνται πλέον όλο και συχνότερα και το χειμώνα. Τα στοιχεία του εξιδεικευμένου οίκου Montel Analytics δείχνουν ότι οι ώρες με αρνητικές τιμές αυξήθηκαν παντού στην Ευρώπη.

Το «κοντέρ» έγραψε ότι κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους η Σουηδία με τα πολλά νερά και αιολικά βίωσε 195 ώρες με αρνητικές τιμές, μακράν τη μεγαλύτερη επίδοση πανευρωπαϊκά. Η Φινλανδία έζησε 85 ώρες με negative prices, η πλούσια σε ήλιο Ισπανία 69, η γειτονική Πορτογαλία 53, ενώ στη γειτονιά μας, η Σλοβενία έχει φτάσει τις 72 ώρες και αντίστοιχα νούμερα παρατηρούνται στις αγορές χονδρικής σε Ρουμανία και Βουλγαρία.

Σε όλες αυτές τις χώρες, όσοι επιλέγουν να πουλήσουν τη παραγωγή τους σε ώρες με αρνητικές τιμές πρέπει να πληρώσουν.