Τι έδειξε το πρώτο έτος εφαρμογής των πράσινων τιμολογίων ρεύματος

Τον Ιανουάριο 2024 μπήκαν για πρώτη φορά στη ζωή του Έλληνα καταναλωτή τα χρωματιστά τιμολόγια ρεύματος, με το πράσινο (ειδικό κοινό) τιμολόγιο να συγκεντρώνει σημαντική μερίδα πελατών. Μαζί με το πράσινο τιμολόγιο, οι καταναλωτές κλήθηκαν να εξοικειωθούν με νέους και σχετικά πολύπλοκους όρους, όπως ο «μηχανισμός διακύμανσης», η «Τιμή Εκκαθάρισης Αγοράς» (ΤΕΑ) κ.ο.κ.

Ποιοι ήταν οι μήνες με τις υψηλότερες τελικές τιμές προμήθειας και ποιοι Πάροχοι πρόσφεραν τις χαμηλότερες χρεώσεις το 2024

Στο παρακάτω Σχήμα απεικονίζεται, με τη μορφή χάρτη θερμότητας (heatmap), η τελική τιμή προμήθειας του πράσινου τιμολογίου ρεύματος, για το 2024, ανά μήνα και ανά Πάροχο. Επισημαίνεται ότι για τη ΔΕΗ και την ELPEDISON έχουν δεσμευτεί δύο στήλες καθώς οι συγκεκριμένοι Πάροχοι διαφοροποιούν την τελική τιμή προμήθειας, υιοθετώντας μια κλιμακούμενη χρέωση ανάλογα με την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Με πράσινο χρώμα απεικονίζονται οι χαμηλότερες τιμές προμήθειας, ενώ με κόκκινο οι πιο υψηλές τιμές.

Από τον χάρτη θερμότητας, είναι εμφανές ότι τους μήνες της άνοιξης οι χρεώσεις στα πράσινα τιμολόγια ήταν σημαντικά χαμηλότερες από αυτές που παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια άλλων μηνών. Δεδομένης της εξάρτησης της τελικής τιμής προμήθειας του πράσινου τιμολογίου από την τιμή ενέργειας στη χονδρεμπορική, η εποχική μεταβλητότητα των χρεώσεων γίνεται καλύτερα κατανοητή αν δούμε την εξέλιξη της ΤΕΑ, το 2024. Όπως φαίνεται στο παρακάτω σχήμα, ο μήνας Απρίλιος ήταν αυτός με τη χαμηλότερη μέση τιμή ενέργειας στη χονδρεμπορική (60,11 €/MWh), ενώ ο Νοέμβριος είχε την υψηλότερη (137,42 €/MWh). Οι τιμές κινήθηκαν χαμηλότερα τους μήνες Φεβρουάριο-Μάιο, σε σύγκριση με τους υπόλοιπους μήνες του έτους. 

Ο παραπάνω χάρτης θερμότητας όμως μας δίνει και κάποιες πληροφορίες ως προς το ποιοι Πάροχοι ήταν αυτοί που πρόσφεραν τα πιο συμφέροντα, οικονομικά, πράσινα τιμολόγια. Ο παρακάτω πίνακας δείχνει ποιος Πάροχος είχε τη χαμηλότερη τιμή προμήθειας στο πράσινο τιμολόγιο σε κάθε μήνα του 2024.

Κατά τη διάρκεια της άνοιξης, η ΕΛΙΝΟΙΛ πρόσφερε τις χαμηλότερες τιμές προμήθειας με διαφορά, σε σχέση με άλλους Παρόχους, ενώ η ΔΕΗ κατάφερε να «συγκρατήσει» τις χρεώσεις της σε χαμηλότερα επίπεδα κατά τη διάρκεια μηνών με υψηλή ΤΕΑ, όπως τον Ιούλιο, και τον Δεκέμβριο. Η EUNICE, η OTE ESTATE, η VOLTON και η ELPEDISON (για κατανάλωση μεγαλύτερη από 100 kWh) είχαν αρκετά υψηλότερες χρεώσεις κατά τη διάρκεια των μηνών πλην αυτών της άνοιξης, ενώ την υψηλότερη τελική τιμή προμήθειας στο πράσινο τιμολόγιο πρόσφερε η ΖΕΝΙΘ τον Αύγουστο (279,18 €/MWh). Κάποιοι από τους Παρόχους επέλεξαν, ως στρατηγική στη λιανική, να προσφέρουν πιο ανταγωνιστικά μπλε (σταθερά) ή κίτρινα (κυμαινόμενα) τιμολόγια, κάτι το οποίο πρέπει να συνεκτιμηθεί ως παράγοντας στη σύγκριση μεταξύ Παρόχων.

Σχέση μεταξύ της Τελικής Τιμής Προμήθειας στα πράσινα τιμολόγια (λιανική) και της ΤΕΑ (χονδρεμπορική)

Στο πράσινο τιμολόγιο η χρέωση ενέργειας για τον τρέχοντα μήνα Μ υπολογίζεται ως:

Πάγιο + (Τελική Τιμή Προμήθειας * Κατανάλωση ενέργειας)

Η Τελική Τιμή Προμήθειας υπολογίζεται ως εξής:

Βασική Τιμή Προμήθειας - Εκπτώσεις + Μηχανισμός Διακύμανσης

Ο Μηχανισμός διακύμανσης ορίζεται ως:

όπου

Επομένως, η Τελική Τιμή Προμήθειας στο πράσινο τιμολόγιο εξαρτάται τόσο από την Τιμή Εκκαθάρισης Αγοράς του προηγούμενου μήνα (ΤΕΑ_Μ−1) όσο και από τη διαφορά των Τιμών Εκκαθάρισης Αγοράς των δύο προηγούμενων μηνών (ΤΕΑ_Μ−1 - ΤΕΑ_Μ−2). 

Στα δύο παρακάτω γραφήματα φαίνεται ο βαθμός συσχέτισης των δύο αυτών παραμέτρων με την Τελική Τιμή Προμήθειας που προσφέρει ο κάθε Πάροχος στο πράσινο τιμολόγιό του. Ο βαθμός συσχέτισης δείχνει, σε αυτήν την περίπτωση, τη σχέση μεταξύ λιανικής και χονδρεμπορικής και το κατά πόσο οι μεταβολές στη δεύτερη επιδρούν στην πρώτη.

vlist

Αρχικά, παρατηρείται ότι υπάρχει υψηλότερη συσχέτιση της Τελικής Τιμής Προμήθειας του πράσινου τιμολογίου με την ΤΕΑ του προηγούμενου μήνα, σε σχέση με τη διαφορά των ΤΕΑ των δύο προηγούμενων μηνών (που υπεισέρχεται στον συντελεστή β του Μηχανισμού Διακύμανσης). 

Όσον αφορά τη σύγκριση μεταξύ Παρόχων, φαίνεται ότι η ΔΕΗ, το Φυσικό Αέριο και η VOLTON είναι αυτοί που «ακολουθούν» περισσότερο τις τάσεις μεταβολής της τιμής ενέργειας στη χονδρεμπορική, ενώ η ΟΤΕ ESTATE, που ήταν μεταξύ των Παρόχων που πρόσφερε και τις υψηλότερες χρεώσεις στο πράσινο τιμολόγιο, δεν «ακολουθεί» σε μεγάλο βαθμό τις μεταβολές της ΤΕΑ.

Η διαφορά των ΤΕΑ των δύο προηγούμενων μηνών φαίνεται ότι έχει επίδραση κυρίως στην Τελική Τιμή Προμήθειας του πράσινου τιμολογίου που προσφέρει η EUNICE και, δευτερευόντως, η ΕΛΙΝΟΙΛ, ενώ αυτή η παράμετρος έχει πιο μικρή επίδραση στις χρεώσεις του πράσινου τιμολογίου των υπόλοιπων Παρόχων, με τη ΔΕΗ να καταγράφει τον χαμηλότερο βαθμό συσχέτισης, ειδικά για κατανάλωση άνω των 500 kWh/μήνα.

Πώς διαμορφώθηκαν οι χρεώσεις στα πράσινα τιμολόγια τον πρώτο μήνα του 2025

Το 2025 ξεκίνησε με υψηλότερες χρεώσεις στο πράσινο τιμολόγιο σχεδόν για όλους τους Παρόχους, πλην της ELPEDISON (μόνο για καταναλώσεις κάτω από 100 kWh), της OTE ESTATE και της SOLAR ENERGY. Μάλιστα, σε κάποιες περιπτώσεις η αύξηση είναι σημαντική, όπως π.χ. για την ELPEDISON (για καταναλώσεις άνω των 100 kWh), το ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ, τη VOLTON και την ΕΛΙΝΟΙΛ. 

Αυτό μπορεί να δικαιολογηθεί, εν μέρει, και από την υψηλότερη ΤΕΑ του μήνα Δεκεμβρίου. Τον Δεκέμβριο 2023 η ΤΕΑ ήταν ίση με 102,20 €/MWh, ενώ τον ίδιο μήνα το 2024 η ΤΕΑ ήταν ίση με 129,81 €/MWh. Ανοδική φαίνεται ότι είναι η τάση στην τιμή ενέργειας της χονδρεμπορικής και τον Ιανουάριο 2025, σε σχέση με τον ίδιο μήνα του προηγούμενου έτους. Αυτό ενδέχεται να οδηγήσει σε περαιτέρω αυξήσεις στις χρεώσεις στα πράσινα τιμολόγια, ωθώντας κόσμο και προς τα σταθερά (μπλε) προϊόντα, ειδικά και εν όψει του σχεδίου για κρατικό bonus σε όσους τα επιλέξουν.

* Η Στέλα (Στυλιανή) Σαρρή είναι Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Υπολογιστών (MSc, PhD), με διδακτορικό στα έξυπνα ηλεκτρικά δίκτυα και ειδίκευση σε θέματα λειτουργίας ηλεκτρικών δικτύων και αγοράς ενέργειας.