Η Ουγγαρία αναλαμβάνει τα ηνία της ΕΕ – Η προεδρία, το ενεργειακό σχέδιο και η απειλή των βέτο

Σύμφωνα με τα λόγια του ίδιου του Βίκτορ Όρμπαν, η Ουγγαρία προετοιμάζεται για «πόλεμο» με την Ευρώπη.

«Πρέπει να εμβαθύνουμε, να καταλάβουμε θέσεις, να συγκεντρώσουμε συμμάχους και να διορθώσουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση», δήλωσε ο 60χρονος Ούγγρος πρωθυπουργός σε συνέντευξή του στα τέλη του περασμένου έτους. «Δεν αρκεί να είμαστε θυμωμένοι. Πρέπει να καταλάβουμε τις Βρυξέλλες». 

Ο Όρμπαν έχει από καιρό διαφωνήσει με την ΕΕ προβάλλοντας συχνά βέτο σε μια σειρά αποφάσεων, προκαλώντας προβλήματα και καθυστερήσεις.

Η ανησυχία στους κόλπους των Βρυξελλών εντείνεται με δεδομένο ότι η Ουγγαρία αναλαμβάνει την εξάμηνη Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ την 1η Ιουλίου. 

Η Euractiv είδε και εξέτασε το ενδεικτικό σχέδιο της Ουγγαρίας για την ενέργεια, τις μεταφορές και το περιβάλλον κατά τους έξι μήνες της ως Πρόεδρος του Συμβουλίου.

Αν και ο ίδιος έχει τονίσει ότι η μετανάστευση θα αποτελέσει τη βασική προτεραιότητα της προεδρίας, εν τούτοις με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται το σχέδιο που θα επιδιώξει να προωθήσει για την ενέργεια, το περιβάλλον και τις υποδομές.

Η νέα Κομισιόν

Αν και οι Ούγγροι θα κληρονομήσουν τους τρέχοντες νομοθετικούς φακέλους από την τρέχουσα βελγική Προεδρία, η θητεία τους βρίσκεται αντιμέτωπη με μία ακόμα ισχυρή πρόκληση: συμπίπτει χρονικά με το τέλος του πενταετούς κύκλου της ΕΕ, με τις ευρωεκλογές να έχουν αλλάξει αρκετά τους συσχετισμούς, με την άνοδο των ακροδεξιών δυνάμεων.

Η νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να αναλάβει καθήκοντα στις αρχές του φθινοπώρου και έτσι θα χρειαστεί χρόνος για να προσδιορίσει τις προτεραιότητές της και να καθορίσει σχέδια εργασίας.  Δεδομένου ότι η ΕΕ πιθανότατα θα χρειαστεί σχεδόν ολόκληρους τους 6 μήνες της ουγγρικής προεδρίας για να ιδρύσει το Κοινοβούλιο και στη συνέχεια να εκλέξει μια νέα Επιτροπή, δεν υπάρχουν πιθανότητες για χάραξη πολιτικής και νομοθετικό έργο.

Αυτό επί της ουσίας καθιστά την ουγγρική προεδρία πιο ήπια σε ό,τι αφορά την προώθηση νέων νομοθετικών πρωτοβουλιών.

Ενεργειακές πρωτοβουλίες

Πληροφορίες τις οποίες μεταδίδει το Euractiv τονίζουν ότι σε ό,τι αφορά την ενεργειακή πολιτική η Βουδαπέστη δεν αναμένει να προχωρήσει σε καμία πρόταση νέα νόμου.

Αντίθετα, θα επικεντρωθεί στην προώθηση της γεωθερμικής ενέργειας. Η απόφαση της Ουγγαρίας να θέσει τη γεωθερμική ενέργεια στην ημερήσια διάταξη, ήρθε μετά την ψήφιση σχεδόν ομόφωνα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή των Περιφερειών υπέρ μιας ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη γεωθερμική ενέργεια στις αρχές του έτους.

Μάλιστα, για το θέμα αυτό έχει προγραμματιστεί η διεξαγωγή διάσκεψης στις 29 Σεπτεμβρίου του 2024 στη Βουδαπέστη.

Η ουγγρική Προεδρία σχεδιάζει επίσης να συζητήσει τα 27 εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα και την ανάπτυξη των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, επιδιώκοντας να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην περιοχή της ανατολικής Ευρώπης.

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται και η εισήγησή της αναφορικά με το 14^ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, το οποίο συζητείται αυτή τη στιγμή μεταξύ των «27». Το εν λόγω πακέτο περιλαμβάνει μεταξύ άλλων απαγόρευση στη μεταφόρτωση ρωσικού LNG.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ενώ όλοι ανησυχούσαν ότι η Ουγγαρία, ο στενότερος σύμμαχος της Ρωσίας στην ΕΕ, παραδοσιακά θα αντιδρούσε, ο «τορπιλισμός» των διαπραγματεύσεων ήρθε από τη Γερμανία. Η Βουδαπέστη, η οποία αρχικά διαφωνούσε  φάνηκε πρόθυμη να αποδεχθεί το πακέτο κυρώσεων, η  έγκριση του οποίου απαιτεί την ομοφωνία της ΕΕ.

Περιβάλλον

Ειδικότερα για το περιβάλλον, η Ουγγαρία αναμένεται να επιδιώξει να προωθήσει τις διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναφορικά με τους προτεινόμενους νόμους σχετικά με την υγεία του εδάφους, τους κανόνες greenwashing, τους ρύπους των υδάτων και την επεξεργασία και ανακύκλωση αποβλήτων.

Θα προσπαθήσουν επίσης να καταλήξουν σε θέση του Συμβουλίου σχετικά με τους περιορισμούς στα μικροπλαστικά.

Τα πέντε σημεία

Σε πρόσφατη συνέντευξή του στη γαλλική Le Point, ο πρωθυπουργός Όρμπαν περιέγραψε μια ατζέντα πέντε σημείων για την ουγγρική προεδρία της ΕΕ. 

Η πρώτη προτεραιότητα είναι η αντιμετώπιση της μετανάστευσης. «Διαφωνούμε με το τρέχον σύμφωνο και θέλουμε να σταματήσουμε περισσότερους μετανάστες από αυτούς που επιτρέπει», δήλωσε ο πρωθυπουργός Ορμπάν. 

Δεύτερον τόνισε την ανάγκη για μια λογική συζήτηση για τη στάση της ΕΕ στον πόλεμο Ουκρανίας-Ρωσίας, επισημαίνοντας ότι η απλή δήλωση «Ο Βλαντιμίρ Πούτιν δεν μπορεί να κερδίσει» είναι ανεπαρκής. Ο Όρμπαν  τόνισε την αναγκαιότητα αποσαφήνισης του κόστους και των στόχων του πολέμου για την Ευρώπη.

Το τρίτο σημείο που έθεσε ο πρωθυπουργός ήταν η ανάγκη επανεκτίμησης της πράσινης μετάβασης. "Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει από καιρό ισχυριστεί ότι η πράσινη μετάβαση δεν είναι αντίθετη με την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, αλλά ισχύει το αντίθετο. Πρέπει να ξανασκεφτούμε αυτή τη μετάβαση προτού σκοτώσει τη βιομηχανία μας", προειδοποίησε.

Η ανάπτυξη των αμυντικών δυνατοτήτων της Ευρώπης είναι η τέταρτη προτεραιότητα. «Εάν η ασφάλειά μας βασίζεται ουσιαστικά στους Αμερικανούς, δεν θα έχουμε ποτέ πραγματική στρατηγική αυτονομία», είπε. Τέλος, ζήτησε την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών για τη διαχείριση της δημογραφικής κρίσης σε όλα τα ευρωπαϊκά έθνη, εξαιρουμένης της μετανάστευσης.

Τα βέτο

Ως κάτοχος της προεδρίας, η Ουγγαρία θα είναι υπεύθυνη για τον καθορισμό της πολιτικής ατζέντας, τον συντονισμό των συνομιλιών μεταξύ των κρατών μελών και την εκπροσώπηση του θεσμού έναντι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Αυτή η προοπτική έχει τροφοδοτήσει φόβους ότι η χώρα θα αγνοήσει τον ρόλο του «έντιμου μεσίτη» και θα κάνει κατάχρηση της θέσης για να σταματήσει, να μπλοκάρει ή απλώς να αγνοήσει κάποιες πρωτοβουλίες, όπως η υποστήριξη για την Ουκρανία και οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας.

Σύμφωνα με τον Zoltán Kovács, τον διεθνή εκπρόσωπο της κυβέρνησης, ο οποίος συντονίζει την επερχόμενη Προεδρία, η Ουγγαρία δεν θα αποκρύψει θέματα από την κοινή ατζέντα, αλλά θα κάνει ωστόσο τη φωνή της να ακουστεί.

«Γνωρίζουμε τι σημαίνει να είσαι έντιμος μεσίτης», είπε ο Κόβατς κατά τη διάρκεια ενημέρωσης με δημοσιογράφους.

«Γνωρίζουμε τον ρόλο και τα καθήκοντά μας σχετικά με την προεδρία, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η Ουγγαρία δεν πρόκειται να μιλήσει για τη δική της θέση».

Από τότε που ο Βλαντιμίρ Πούτιν αποφάσισε να εξαπολύσει την ολοκληρωτική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, η Ουγγαρία έχει εξοργίσει τις χώρες της χρησιμοποιώντας εκτενώς το δικαίωμα αρνησικυρίας της για να εκτροχιάσει συλλογικές αποφάσεις και να αποσπάσει παραχωρήσεις. 

Ερωτηθείς εάν η χώρα θα χρησιμοποιούσε το βέτο κατά την άσκηση της προεδρίας του Συμβουλίου, ο Κόβατς υποστήριξε ότι αν χρειαστεί θα το πράξει: «Μέχρι να υπάρξει κοινή θέση, δεν υπάρχει κοινή θέση», είπε.