Ο ρόλος των πλωτών τερματικών σταθμών LNG στην ανάπτυξη του υδρογόνου στην Ευρώπη -Το φιλόδοξο project

Οι πλωτοί τερματικοί σταθμοί για την εισαγωγή φυσικού αερίου επέτρεψαν στην Ευρώπη να ξεπεράσει τα χειρότερα της ενεργειακής κρίσης. Το επόμενο καθήκον τους θα μπορούσε να είναι να βοηθήσουν τις υποτονικές αγορές υδρογόνου της ηπείρου να απογειωθούν.

Η Hoegh LNG Holdings Ltd., πάροχος πλωτών μονάδων αποθήκευσης και επαναεριοποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου, εργάζεται ήδη σε ένα project που προβλέπει την κατασκευή ενός υβριδικού πλοίου το οποίο θα μπορεί παράλληλα να μεταφέρει LNG και υδρογόνο.

Όπως αποκαλύπτει το Bloomberg, τρεις μεγαλύτερες δεξαμενές σε ένα τέτοιο σκάφος θα ήταν αφιερωμένες στο LNG, ενώ η μικρότερη δεξαμενή στο μπροστινό μέρος θα αποθηκεύει αμμωνία, έναν φορέα υδρογόνου. Στο πλοίο θα εγκατασταθεί μονάδα για τη μετατροπή της αμμωνίας σε πράσινο υδρογόνο. Τέτοια πλοία μπορούν να ξεκινήσουν να λειτουργούν έως το 2028, σύμφωνα με τον Thomas Thorkildsen, επικεφαλής εμπορικό διευθυντή της νορβηγικής εταιρείας.

Αυξημένο κόστος

Ενώ το υδρογόνο - ειδικά η πράσινη παραλλαγή του - είναι ζωτικής σημασίας για τους στόχους της ενεργειακής μετάβασης της Ευρώπης, οι αγοραστές εμφανίζονται  απρόθυμοι να αναλάβουν δεσμεύσεις λόγω του υψηλού κόστους του.

«Μία από τις προκλήσεις που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε όταν αρχίσουμε να χτίζουμε αγορές υδρογόνου είναι ότι στην αρχή, η ζήτηση θα είναι περιορισμένη», είπε ο Thorkildsen σε συνέντευξή του. «Δεν είναι πολύ λογικό να έχουμε μια τεράστια δεξαμενή στην ξηρά αφιερωμένη στην αμμωνία ή το υδρογόνο πριν φτάσει η ζήτηση στην αγορά».

Η αγορά εξετάζει την αμμωνία ως μέσο μεταφοράς και αποθήκευσης πράσινου υδρογόνου, με το εμπόριο τελικά να εξελίσσεται ώστε να μοιάζει με αυτό του LNG. Το κόστος παραγωγής αμμωνίας καθώς και πράσινου υδρογόνου αναμένεται να μειωθεί τα επόμενα χρόνια, καθιστώντας το ανταγωνιστικό με εναλλακτικές λύσεις που βασίζονται σε ορυκτά καύσιμα, σύμφωνα με το BloombergNEF.

Προς το παρόν, η ζήτηση για τερματικούς σταθμούς εισαγωγής LNG εξακολουθεί να αυξάνεται καθώς η Ευρώπη μεταβαίνει από το ρωσικό φυσικό αέριο μέσω αγωγών,  και στοχεύει στο ]να καταναλώνει περισσότερα καύσιμα που μεταφέρονται με βυτιοφόρα, είπε ο Thorkildsen. Αλλά το ενδιαφέρον για την παράλληλη μεταφορά υδρογόνου αυξάνεται στην Ευρώπη, πρόσθεσε.

«Η χωρητικότητα σε αυτή τη μονάδα είναι τέλεια για να επιτρέψει την έναρξη της οικοδόμησης μιας αγοράς», είπε. «Είναι μια πολύ ευέλικτη λύση, η οποία μας  επιτρέπει να διατηρήσουμε την αποστολή φυσικού αερίου, επειδή το φυσικό αέριο είναι εδώ για να παίξει σημαντικό ρόλο».

Σημαντικά οφέλη

Σύμφωνα με την ανάλυση McKinsey, το υδρογόνο θα μπορούσε να συμβάλει σε περισσότερο από το 20% των ετήσιων μειώσεων των παγκόσμιων εκπομπών έως το 2050.

Από τον Μάιο του 2023, περισσότερα από 1000 έργα υδρογόνου μεγάλης κλίμακας έχουν ανακοινωθεί παγκοσμίως, που ανέρχονται σε 320 δισεκατομμύρια δολάρια σε άμεσες επενδύσεις.

Στην Ευρώπη, όπου μέχρι σήμερα έχουν επενδυθεί 117 δισεκατομμύρια δολάρια σε έργα υδρογόνου.

Η McKinsey αναμένει ότι το υδρογόνο θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην επίτευξη των στόχων απαλλαγής από τον άνθρακα.

H αγορά υδρογόνου

Τον Ιούλιο του 2020, η Επιτροπή πρότεινε μια στρατηγική για το υδρογόνο για μια κλιματικά ουδέτερη Ευρώπη, με στόχο την επιτάχυνση της ανάπτυξης της παραγωγής καθαρής ενέργειας από υδρογόνο και τη διασφάλιση του κεντρικού της ρόλου στην επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας μέχρι το 2050.

Το υδρογόνο αντιπροσωπεύει το 2% του ενεργειακού μείγματος της ΕΕ, εκ του οποίου το 95% παράγεται από ορυκτά καύσιμα τα οποία απελευθερώνουν 70-100 εκατομμύρια τόνους C02 ετησίως.

Σύμφωνα με έρευνες, ένα σημαντικό μέρος του ενεργειακού μείγματος της ΕΕ θα μπορούσε να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας το 2050, εκ των οποίων το υδρογόνο θα μπορούσε να καλύπτει το 20%, ειδικότερα το 20-50% της ενεργειακής ζήτησης στον τομέα των μεταφορών και το 5-20% στον βιομηχανικό τομέα.

Η οικονομία του ανανεώσιμου υδρογόνου θα μπορούσε να συμβάλει σημαντικά στην αντιμετώπιση της υπερθέρμανσης του πλανήτη, σε αντίθεση με την οικονομία που βασίζεται στα ορυκτά καύσιμα.

Η πρώτη δημοπρασία

Σημειώνεται ότι η πρώτη δημοπρασία της Τράπεζας Υδρογόνου της ΕΕ εκκαθαρίστηκε κάτω από τα 0,50 ευρώ/ κιλό (σε ένα εύρος 0,37-0,48 ευρώ), ξεπερνώντας τις προσδοκίες, με τα επτά έργα που προκρίθηκαν να υποβάλλουν προσφορές για συνολικά 1,5 GW ηλεκτρόλυσης.

Τα επιλεγμένα έργα βρίσκονται στη Φινλανδία, τη Νορβηγία, την Ισπανία και την Πορτογαλία. Οι εταιρείες υπέβαλαν προσφορές μεταξύ 0,37 και 0,48 ευρώ ανά κιλό παραγόμενου υδρογόνου από ανανεώσιμες πηγές. Οι εταιρείες θα πρέπει να υπογράψουν τις συμφωνίες επιχορήγησης έως τον Νοέμβριο του 2024 και τα επιλεγμένα έργα  πρέπει να ξεκινήσουν την παραγωγή ανανεώσιμου υδρογόνου εντός πέντε ετών. Θα λάβουν τις χορηγούμενες σταθερές επιδοτήσεις πριμοδότησης για έως και 10 χρόνια για πιστοποιημένη και επαληθευμένη παραγωγή υδρογόνου από ανανεώσιμες πηγές. Τα έργα θα λάβουν επιδοτήσεις από 8 έως 245 εκατ. ευρώ.

Οι νικητές του διαγωνισμού θα εξασφαλίσουν κεφάλαια ανά κιλό παραγόμενου υδρογόνου (Kg/H2), προερχόμενα από το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών της ΕΕ (Ταμείο Καινοτομίας), γεφυρώνοντας το χάσμα τιμών μεταξύ του τρέχοντος κόστους παραγωγής και της τιμής που είναι έτοιμοι να πληρώσουν οι παραγωγοί υδρογόνου. 

Σχολιάζοντας ο CEO  της Hydrogen Europe, Γιώργος Χατζημαρκάκης,  τόνισε ότι σε όλα τα ξεκινήματα υπάρχει μια μαγεία: «Οι χαμηλές τιμές των κερδισμένων προσφορών μπορεί να εκπλήσσουν ορισμένους, αλλά δεν είναι κάτι νέο στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Ο ανταγωνισμός στην αγορά είναι υψηλός, αλλά αναμένουμε ότι οι τιμές θα αυξηθούν πριν πέσουν και σταθεροποιηθούν μακροπρόθεσμα. Η ποικιλομορφία στο μέγεθος και η γεωγραφική θέση των επιλεγμένων έργων καταδεικνύει πώς η ανταγωνιστικότητα και η καινοτομία είχαν προτεραιότητα έναντι του όγκου.»

Δεύτερη δημοπρασία

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ξεκινήσει μια δεύτερη δημοπρασία μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους, αξιοποιώντας τα διδάγματα που αντλήθηκαν από το πιλοτικό πρόγραμμα. Η συντόμευση του χρόνου θέσης σε λειτουργία από πέντε σε τρία χρόνια και η αλλαγή των απαιτήσεων για τις προσφορές ολοκλήρωσης με βάση τα τρέχοντα αποτελέσματα θα ήταν πρόωρη.

Αντίθετα, η σώρευση με άλλα προγράμματα χρηματοδότησης της ΕΕ και κρατικές ενισχύσεις, ομόλογα ολοκλήρωσης, χρόνος έναρξης λειτουργίας και σαφέστερα και μη καταστρατηγούμενα κριτήρια ανθεκτικότητας για τη στρατηγική προμήθειας ηλεκτρολύτη θα πρέπει να αντιμετωπιστούν καλύτερα από την Επιτροπή στους μελλοντικούς Όρους και Προϋποθέσεις (T&Cs ).

Η διαβούλευση σχετικά με τα προσχέδια Όρων και Προϋποθέσεων της δεύτερης δημοπρασίας είναι ανοιχτή έως τις 6 Ιουνίου.