Αύξηση του ΕΤΜΕΑΡ εξετάζει η κυβέρνηση – Στα 200 εκατ. το λογιστικό έλλειμμα στο τέλος του έτους, ξεκινούν και τα ταμειακά προβλήματα

Σε αύξηση του ΕΤΜΕΑΡ προσανατολίζεται η κυβέρνηση καθώς συνειδητοποιεί ότι είναι ο μόνος τρόπος για να συγκρατηθεί το έλλειμμα του ΕΛΑΠΕ, το οποίο βαίνει αυξανόμενο.

Σε αυτή την κατεύθυνση, το ΥΠΕΝ πρόκειται να αξιολογήσει την πρόταση του προέδρου του ΔΑΠΕΕΠ για εξορθολογισμό του ΕΤΜΕΑΡ στα επίπεδα του 2019, με το τελικό νούμερο να προκύπτει έπειτα από τη σχετική εισήγηση που αναμένεται να κάνει ο Γ. Γιαρέντης.

Αν και τελικές αποφάσεις δεν έχουν ληφθεί, κύκλοι του ΥΠΕΝ καθιστούν σαφές ότι χωρίς μια λελογισμένη αύξηση του ΕΤΜΕΑΡ δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί η κατάσταση στον ΕΛΑΠΕ, και τοποθετούν τις ανακοινώσεις κάπου μέσα στο καλοκαίρι.

Το 2019 το ΕΤΜΕΑΡ βρισκόταν στα 24 ευρώ και σήμερα έχει πέσει στα 17 ευρώ. Πρέπει να πλησιάσει την πραγματικότητα, αλλά και τις τιμές στην Ευρώπη, όπως ανέφερε χθες από το φόρουμ των Δελφών, ο διευθύνων σύμβουλος του ΔΑΠΕΕΠ, Γιάννης Γιαρέντης.

Στον ΕΛΑΠΕ, όπως είπε, υπάρχει από τη μια το λογιστικό έλλειμμα της τάξης των 90 εκατ, όμως το  σημαντικό είναι το ταμειακό υπόλοιπο, όπου τα τελευταία χρόνια καταγράφεται μεγάλη πρόοδος. Όλοι οι παραγωγοί πληρώνονται στην ώρα τους, στις 20 ημέρες, όπως τόνισε, προσθέτοντας ότι είναι σημαντικό το έσοδο του ΕΛΑΠΕ από ρύπους, που ανέρχεται στο 14,6%.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα μηνύματα για το τέλος του 2024 δείχνουν λογιστικό έλλειμμα που μάλλον θα ξεπεράσει τα 200 εκατ., με κίνδυνο το λογιστικό να επηρεάσει και το ταμειακό έλλειμμα. «Η πολιτεία πρέπει να λάβει μέτρα», επεσήμανε ο πρόεδρος του ΔΑΠΕΕΠ.

Η νέα στενωπός για τον ΕΛΑΠΕ οφείλεται στο γεγονός ότι οι συνθήκες τόσο στην εγχώρια χονδρεμπορική αγορά όσο και στο χρηματιστήριο δικαιωμάτων CO2 έχουν επιδεινωθεί επί τα χείρω το τελευταίο χρονικό διάστημα, περιορίζοντας τα έσοδα του Ειδικού Λογαριασμού και αυξάνοντας τις εκροές του. Όσον αφορά την αγορά, μείζων αρνητική εξέλιξη είναι πως ήδη από τον Μάρτιο κινείται ισχυρά καθοδικά η DAM, καθώς έχουν «πυκνώσει» οι ώρες με εξαιρετικά χαμηλές -ή και σχεδόν μηδενικές- τιμές. Το γεγονός αυτό «μεταφράζεται» σε περιορισμένες αμοιβές των έργων ΑΠΕ από τη συμμετοχή τους στην Προημερήσια αγορά.

Όπως είναι φυσικό, όσο μικρότερες είναι οι αμοιβές των έργων, τόσο μεγαλύτερο είναι το ποσό που θα πρέπει να δαπανηθεί από τον Ειδικό Λογαριασμό, για να καλυφθεί το εγγυημένο έσοδό τους. Μάλιστα, το πρόβλημα είναι ακόμη οξύτερο στην περίπτωση των φωτοβολταϊκών, λόγω του φαινομένου του «κανιβαλισμού».

Ως συνέπεια, η ΕΤΑ (Ειδική Τιμή Αγοράς) της συγκεκριμένης τεχνολογίας -με την οποία υπολογίζονται οι αμοιβές τους- ακολουθεί ακόμη πιο έντονη καθοδική πορεία από τη μέση μηνιαία ΤΕΑ. Ενδεικτικά είναι τα στοιχεία που ανακοίνωσε ο ΔΑΠΕΕΠ για τον Μάρτιο, όπου η ΕΤΑ των φωτοβολταϊκών διαμορφώθηκε στα 45,62 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, όταν η DAM «έκλεισε» στα 67,5 ευρώ ανά Μεγαβατώρα.

Αναλυτές του κλάδου εκτιμούν ότι από τον μήνα που διανύουμε πρόκειται να αυξηθούν οι ημέρες με ώρες γύρω στο μεσημέρι, όπου οι χονδρεμπορικές τιμές θα κινούνται σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα. Ως συνέπεια, καθώς η ΕΤΑ βασίζεται στις ωριαίες ΤΕΑ, στο χρονικό διάστημα που παράγουν τα φωτοβολταϊκά, δεν είναι απίθανο η Ειδική Τιμή Αγοράς να σημειώσει ακόμη μεγαλύτερη βουτιά – υποχωρώντας ακόμη και στα 30 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Εκπρόσωποι του κλάδου των ΑΠΕ εκφράζουν ανησυχία καθώς φέτος η παραπάνω εικόνα στην DAM διαμορφώθηκε ήδη από τον Μάρτιο, δηλαδή νωρίτερα από ό,τι συνήθως. Όπως επισημαίνουν, το πλέον αρνητικό σενάριο είναι τα δεδομένα να παραμείνουν ίδια μέχρι τον Οκτώβριο.

Την ίδια στιγμή, αρνητικά είναι και τα «σήματα» από το μέτωπο των εσόδων από τις δημοπρασίες CO2, καθώς οι τιμές των δικαιωμάτων ακολουθούν πτωτική πορεία. Επομένως, το 14,6% των εσόδων που προορίζεται για τον ΕΛΑΠΕ για φέτος, συνεπάγεται λιγότερα έσοδα για τον Ειδικό Λογαριασμό.

Είναι ενδεικτικό ότι αυτή τη στιγμή η τιμή των δικαιωμάτων κινείται στα 65 ευρώ ανά τόνο, όταν τον Φεβρουάριο του 2023 είχαν σπάσει το φράγμα των 100 ευρώ.

Με αυτά τα δεδομένα, και αν δεν υπάρξει παρέμβαση, αναλυτές εκτιμούν ότι το λογιστικό έλλειμμα του ΕΛΑΠΕ Επικράτειας θα διευρυνθεί μέσα στο 2023. Υπενθυμίζεται ότι τον Ιανουάριο του 2024 το αρνητικό «ισοζύγιο» άγγιζε τα 92,02 εκατ. ευρώ.

Επίσης, θα αρχίσει να «ροκανίζεται» το πλεόνασμα του Υπολογαριασμού νέων έργων, το οποίο τον Ιανουάριο διαμορφωνόταν σε 60,04 εκατ. Ως προς τον Υπολογαριασμό, πάντως, «σωσίβιο» θα αποτελέσει το γεγονός ότι θα λάβει τα 202 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, που προβλέπονταν στο πλαίσιο μεταρρύθμισης του ΕΛΑΠΕ.