Ενεργειακή θωράκιση vs Ασφάλεια ακινήτου

Με τον όρο ενεργειακή θωράκιση ακινήτου, εννοούμε τις τεχνικές παρεμβάσεις που κάνουμε σε ένα ακίνητο για να το θερμομονώσουμε (π.χ  θερμοπρόσοψη, ενεργειακά κουφώματα, μόνωση δώματος). Με τον όρο ασφάλεια ακινήτου πρωτίστως εννοούμαι την στατική του αντοχή και την πυρανθεκτικότητα του, με βάση συγκεκριμένες προδιαγραφές και τήρηση κανονιστικών πλαισίων.   

Στην Ελλάδα περίπου το 65%-70% των ακινήτων έχει κτιστεί πριν τον κανονισμό θερμομόνωσης και το 75% πριν τον πρώτο σοβαρό αντισεισμικό κανονισμό του 1985. Επίσης τα θέματα παθητικής πυροπροστασίας των ελληνικών κτηρίων για πρώτη φορά στην Ελλάδα αντιμετωπίστηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 80, με τον προηγούμενο κανονισμό (ΠΔ 71/1988). Δηλαδή μέσα στην δεκαετία του 80 η χώρα αντιμετωπίζει με κανονιστικά πλαίσια και ενσωμάτωση ευρωπαϊκών προτύπων σε αυτά, όλα τα θέματα της ενεργειακής αναβάθμισης του κελύφους των κτηρίων, την σεισμική θωράκιση και κυρίως την παθητική πυροπροστασία τους. 

Τα προβλήματα ενεργειακής θωράκισης και ασφάλειας, ωστόσο παραμένουν για τα κτήρια που κατασκευάστηκαν πριν την δεκαετία του 80. Έχουν γίνει βέβαια κάποιες στοιχειώδεις επεμβάσεις και στα τρία ζητήματα, με διάφορες ‘’μπαλωματικές’’ διατάξεις εκ των υστέρων ή έχει υπάρξει κάποια ‘’ανακούφιση’’ αυτών, με την ένταξη των παλιών κτηρίων σε κάποια επιδοτούμενα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης ή στατικής ενίσχυσης ή πυροπροστασίας. 

Η προτεραιότητα εκ μέρους της Πολιτείας δόθηκε και πολύ ορθώς σε δημόσια και δημοτικά κτήρια που φιλοξενούν πρωτίστως ευπαθείς ομάδες πληθυσμών (Σχολικές Μονάδες, Νοσοκομεία, Γηροκομεία, Χώροι συνάθροισης κοινού κλπ). Με τα παλιά κτήρια κατοικιών τι γίνεται; 

Αισίως το υπόλοιπο 25% έως 30% των κτηρίων της χώρας κατασκευάστηκε την δεκαετία του 90 και αρχές του 2000, όπου το 12% από αυτά, κτίστηκαν μετά το 2010 με τους πιο πρόσφατους κανονισμούς (ΚΕΝΑΚ, Ευρωκώδικες, Κανονισμό Πυροπροστασίας 41/2018 ). 

Η λογική εκσυγχρονισμού ή η τελειοποίηση των νέων κανονισμών που αφορούν τις προδιαγραφές των νεόδμητων κτηρίων θα έπρεπε να είναι τέτοια, ώστε να μην υπάρχουν αντικρουόμενες διατάξεις μεταξύ αυτών των κανονισμών, είναι έτσι όμως; 

Μερικά μόνο παραδείγματα θα αναδείξουν τα προβλήματα που αναφέρει και ο τίτλος του άρθρου.  

Από το 2011 που έχουν αρχίσει να κτίζονται τα ελληνικά κτήρια με τον Κανονισμό Ενεργειακής Απόδοσης Κτηρίων (Κ.Εν.Α.Κ) ή αυτά που ανακαινίζονται ενεργειακά μέσω των διαφόρων προγραμμάτων εξοικονόμησης  με βάσει τις απαιτήσεις του Κ.Εν.Α.Κ χρησιμοποιούν συνθετικά μονωτικά υλικά (πολυουρεθάνη, ή πολυστερίνη κλπ)  στις όψεις, τα οποία ναι μεν έχουν πολύ υψηλή θερμική αντίσταση, άλλα σχεδόν καθόλου  πυραντίσταση ή ακαυστότητα ως υλικά, με αποτέλεσμα το κέλυφος να θωρακίζεται ενεργειακά, άλλα όχι από πλευράς πυρανθεκτικότητας. Ακόμα χειρότερα, όταν με τις θερμοπροσόψεις αποκρύπτονται τυχόν αστοχίες του κελύφους (ρωγμές) από σεισμικές καταπονήσεις.  

Επίσης ποιος ιδιοκτήτης διαμερίσματος σε πολυκατοικία επιθυμεί αντί πόρτας ασφαλείας με ματάκι να τοποθετήσει πυράντοχη ασφαλείας χωρίς ματάκι , αφού για τον ιδιοκτήτη προέχει η ασφάλεια από παραβίαση του διαμερίσματος του και όχι η ασφάλεια των ενοίκων της πολυκατοικίας από πιθανή πυρκαγιά.  

Ο νέος κανονισμός πυροπροστασίας 41/2018 προβλέπει για κτήρια με ύψος πάνω από 23 μέτρα συστήματα αποκαπνισμού (ΕΝ 12101) με τοποθέτηση κατακόρυφων αεραγωγών προσαγωγής νωπού αέρα προς το κλιμακοστάσιο, μέσω κατάλληλων κεντρικών ανεμιστήρων και σύνδεση τους με ντάμπερ (διαφράγματα αερισμού) και με το σύστημα πυρανίχνευσης του κτηρίου, ώστε σε περίπτωση πυρκαγιάς να ανοίγουν συγκεκριμένα κουφώματα του διαμερίσματος αυτόματα, ενω ο καπνός να μην οδηγείται προς τον κλιμακοστάσιο, αλλά να εξάγεται λόγω δημιουργούμενης υπερπίεσης προς τα έξω.  Γίνονται αυτά σήμερα σε επταώροφες και πάνω, πολυκατοικίες; Αντε και γίνονται, στις παλαιότερες  τι γίνεται;   

Μπορεί να πει κάποιος ότι ο νομοθέτης τα προβλέπει όλα, στην πράξη υλοποιούνται; Ή επαφίεται κάθε φορά στην επιθυμία του κατασκευαστή ή του ιδιοκτήτη του ακινήτου για να αποφασίσει τι έχει μεγαλύτερη προτεραιότητα για τον ίδιο, πχ η ενεργειακή θωράκιση, η στατική θωράκιση ή η πυροπροστασία του, ειδικά σε κτήρια παλιά που καλείται να τα αναβαθμίσει και ενεργειακά, αλλά και στατικά, αφού όλα δύσκολα μπορεί να τα έχει. Η ακόμα κι αν τα έχει, το κόστος κατασκευής όλων αυτών αποτελεί  ένα ανασταλτικό παράγοντα που θα το αξιολογήσει με βάση την οικονομική δυνατότητα του.

- Χριστοδουλίδης Μιχάλης 

Διπλ.  Μηχανολόγος Μηχανικός ΑΠΘ – Ενεργειακός Επιθεωρητής