ACER: Τι έμαθε η Ελλάδα από την πρόσφατη ενεργειακή κρίση - Ο κομβικός ρόλος της ενιαίας αγοράς και των διασυνδέσεων

Στα συμπεράσματα που προκύπτουν από την πρόσφατη ενεργειακή κρίση τόσο για το ευρωπαϊκό σύστημα ενέργειας στο σύνολό του όσο και για κάθε χώρα χωριστά, εστιάζει νεότερη έκθεση του ACER που αναλύει την ασφάλεια εφοδιασμού της ΕΕ για το 2023 και κυρίως για την χειμερινή περίοδο που προηγήθηκε.

Τα βασικά «μαθήματα» που αποκόμισε η χώρα από την πρόσφατη ενεργειακή κρίση, σύμφωνα πάντα με τον ACER, συνοψίζονται στα εξής:

Συνέβαλε σε θετική κατεύθυνση η συντονισμένη προσπάθεια συγκράτησης της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας και αερίου καθώς και οι ήπιες καιρικές συνθήκες που επικράτησαν ως επί το πλείστον κατά την χειμερινή περίοδο

Υπήρξε σημαντική μείωση στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας: Σε σύγκριση με την χειμερινή περίοδο 2021/2022, υπήρξε σημαντική μείωση στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας κατά τους μήνες Νοέμβριο, Δεκέμβριο, Ιανουάριο, Φεβρουάριο και Μάρτιο, 9.96%, 13.32%, 13.58%, 2% και 15.45%, αντίστοιχα.

Η παραγωγή των θερμικών μονάδων μειώθηκε: Ανάλογη πορεία με την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας κατέγραψε η παραγωγή των θερμικών μονάδων όπου το διάστημα Ιανουάριος – Μάρτιος κατέγραψαν μείωση της τάξης του 36.71% σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2022.

Η παραγωγή από ΑΠΕ αυξήθηκε κατά 10.34%

Επιπρόσθετα, στην περίπτωση της Ελλάδας, ο ACER αναγνωρίζει ως βασικό ρίσκο τις περικοπές στην προμήθεια φυσικού αερίου που αντιμετωπίστηκε με συγκεκριμένα μέτρα.

Υπενθυμίζεται ότι η κυβέρνηση είχε προχωρήσει σε αύξηση της δυνατότητας επαναεριοποίησης στον τερματικό σταθμό της Ρεβυθούσας με την προσθήκη ενός FSU που αύξανε τον αποθηκευτικό χώρο.

Καθ’ υποχρέωση του σχετικού ευρωπαϊκού κανονισμού και του Σχεδίου Προληπτικής Δράσης, προχώρησε η αποθήκευση ποσοτήτων αερίου σε Ιταλία και Βουλγαρία καθώς και η αποθεματοποίηση καυσίμου ντίζελ ώστε να λειτουργήσουν εναλλακτικά του αερίου ορισμένες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής. Αναθεωρήθηκε το σχέδιο απόσυρσης του λιγνίτη ενώ τροποποιήθηκε και το σχέδιο περικοπών αερίου σε περίπτωση κρίσης. Προωθήθηκαν καμπάνιες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των καταναλωτών ενώ θεσπίστηκε πλαίσιο επιδότησης των λογαριασμών ρεύματος για την ανακούφιση των καταναλωτών.

Η γενική εικόνα

Σε μια γενικότερη αξιολόγηση για την ασφάλεια εφοδιασμού σε επίπεδο Ευρώπης, ο ACER εκτιμάει ότι η χειμερινή περίοδος κύλησε ομαλά. Αυτό έγινε χάρη σε 4 βασικούς παράγοντες:

• ευνοϊκές καιρικές συνθήκες (κυρίως ως προς τα επίπεδα θερμοκρασίας αλλά και με όρους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ)
• η ενοποίηση και υψηλή διασυνδεσιμότητα της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας
• τα μέτρα ετοιμότητας που εφάρμοσαν τα κράτη-μέλη (είτε ξεχωριστά το καθένα είτε συλλογικά) και
• η ανταπόκριση των συμμετεχόντων στην αγορά και των καταναλωτών στα σήματα τιμών και τις καμπάνιες ευαισθητοποίησης.

Χρειάζεται να σημειωθεί ότι ο ACER ανάμεσα στις παραπάνω παραμέτρους, ξεχωρίζει την ενιαία εσωτερική αγορά που επέτρεψε την μέγιστη αξιοποίηση των διασυνδέσεων με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο ώστε να διοχετεύεται το όποιο εκάστοτε πλεόνασμα παραγωγής σε μέρη και καταναλωτές που το είχαν ανάγκη. Ένα αποκαλυπτικό παράδειγμα της σημασίας των διασυνδέσεων, όπως σημειώνεται στην έκθεση, είναι η Γαλλία - παραδοσιακά εξαγωγική χώρα ηλεκτρικής ενέργειας - όπου οι υψηλές εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας από τους γείτονές της αποτέλεσαν το κλειδί για την αντιμετώπιση της στενότητας στη προμήθεια ενέργειας. 

Δείτε ολόκληρη την έκθεση εδώ.