Ειδική έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την ανάπτυξη των υπεράκτιων ΑΠΕ της Ευρώπης - Στοίχημα η διασφάλιση της κοινωνικής και περιβαλλοντικής βιωσιμότητας

Στη στρατηγική της για τις υπεράκτιες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας η Ε.Ε. θέτει φιλόδοξους στόχους ανάπτυξης με ορίζοντα το 2030 και το 2050. Το Ελεγκτικό Συνέδριο σε ειδική του έκθεση εξέτασε κατά πόσον η Επιτροπή και τα κράτη μέλη έχουν προωθήσει τη βιώσιμη ανάπτυξη των υπεράκτιων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Διαπίστωσε ότι, ενώ έχουν στηρίξει με τις δράσεις τους την ανάπτυξη της ενέργειας αυτής της μορφής, η διασφάλιση της κοινωνικής και περιβαλλοντικής βιωσιμότητάς της αποτελεί στοίχημα. Ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός διευκόλυνε την κατανομή του θαλάσσιου χώρου, χωρίς να έχει όμως επιλύσει τις συγκρούσεις σχετικά με τη χρήση του. Οι κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις της ανάπτυξης της παραγωγής ενέργειας από υπεράκτιες ανανεώσιμες πηγές δεν έχουν μέχρι στιγμής μελετηθεί επαρκώς και πολλές περιβαλλοντικές πτυχές δεν έχουν ακόμη αναγνωριστεί. Με βάση αυτά τα δεδομένα, το Ε.Σ. διατυπώνει συστάσεις για δράσεις που αποσκοπούν στην τόνωση της ανάπτυξης των υπεράκτιων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, διασφαλίζοντας παράλληλα την περιβαλλοντική και κοινωνική βιωσιμότητα.

Με αφορμή τα παραπάνω, το Ε.Σ. προβαίνει στις εξής δύο συστάσεις:

Σύσταση 1 – Να τονωθεί η ανάπτυξη των υπεράκτιων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας

Προκειμένου να ενισχυθεί η ανάπτυξη των υπεράκτιων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η Επιτροπή πρέπει:

1. κατά την αξιολόγηση των προσχεδίων των εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα, να προτρέψει τα κράτη μέλη να συμπεριλάβουν τις εθνικές τους τιμές-στόχο για τις υπεράκτιες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, κατανεμημένες ανά είδος τεχνολογίας·
2. να δρομολογήσει και να υποστηρίξει πρωτοβουλίες για την προώθηση των τεχνολογιών υπεράκτιας αιολικής και, ιδίως, ωκεάνιας ενέργειας σε επίπεδο θαλάσσιας λεκάνης.

Ημερομηνία-στόχος: τέλος του 2024 για το στοιχείο α) και τέλος του 2025 για το στοιχείο β)

Σύσταση 2 – Να αντιμετωπιστούν καλύτερα οι προκλήσεις που θέτει η ανάπτυξη των υπεράκτιων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας

Η Επιτροπή οφείλει να βοηθήσει τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την ανάπτυξη των υπεράκτιων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην ΕΕ. Ειδικότερα, πρέπει:

1. να αξιολογήσει τις δυνητικές επιπτώσεις της ανάπτυξης των ΥΑΠΕ στα πεδία της απασχόλησης, των δεξιοτήτων και της κοινωνίας, τόσο για τον τομέα της υπεράκτιας ενέργειας όσο και όσον αφορά άλλους χρήστες της θάλασσας, ιδίως τους παράγοντες της αλιείας·
2. με βάση την πρόταση κανονισμού για τις κρίσιμες πρώτες ύλες, να προωθήσει τα αποτελέσματα της εν εξελίξει έρευνας σχετικά με την κυκλικότητα και να παρακολουθεί την υιοθέτησή τους από τη βιομηχανία·
3. να συμπληρώσει τη στήριξή της προς τα κράτη μέλη για τον προσδιορισμό, την εκτίμηση και την αντιμετώπιση των επιπτώσεων των υπεράκτιων εγκαταστάσεων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στα οικοσυστήματα και τη βιοποικιλότητα, συμπεριλαμβάνοντας τις σωρευτικές επιπτώσεις σε επίπεδο θαλάσσιας λεκάνης.

Ημερομηνία-στόχος: τέλος του 2025 για το στοιχείο α) και τέλος του 2027 για τα στοιχεία β) και γ)