Οι σημερινές δημοπρασίες του ΔΕΣΦΑ κρίσιμες για το απόθεμα αερίου του επόμενου χειμώνα –  «Κλειδί» η ελεύθερη δυναμικότητα σε εισόδους του συστήματος μεταφοράς 

Ένα σημαντικό βήμα ώστε να αποσαφηνιστούν οι προοπτικές μείωσης των ποσοτήτων αερίου που θα χρειαστεί να αποθηκεύσει η χώρα μας στην Ιταλία ή τη Βουλγαρία, ενόψει του επόμενου χειμώνα, θα πραγματοποιηθεί με τις ετήσιες δημοπρασίες δέσμευσης δυναμικότητας στα σημεία εισόδου και εξόδου του ΕΣΦΑ, οι οποίες θα διεξαχθούν σήμερα από τον ΔΕΣΦΑ. 

Με τις δημοπρασίες θα αποσαφηνιστεί πόσες είναι οι ποσότητες αερίου που έχει όντως νόημα να αποθηκευτούν σε μια αποθήκη σε γειτονική χώρα από τον Νοέμβριο έως τον Μάρτιο, καθώς θα μπορούν να εισαχθούν στην περίπτωση που υπάρξει κάποια διαταραχή στις προγραμματισμένες εισροές καυσίμου, ώστε να καλύψουν το κενό τροφοδοσίας. Επομένως, τα αποτελέσματα της σημερινής διαδικασίας θα διαμορφώσουν τη διαπραγματευτική θέση της χώρας μας, στις επαφές της με την Κομισιόν για μείωση των απαιτούμενων ποσοτήτων. 

Οι δυνατότητες εισαγωγής των αποθεματοποιημένων ποσοτήτων εξαρτώνται από την ελεύθερη δυναμικότητα στα αντίστοιχα σημεία εισόδου του ΕΣΦΑ, η οποία θα απομείνει μετά από τις δεσμεύσεις capacity από εταιρείες στις σημερινές δημοπρασίες. Επομένως, όσο μικρότερη είναι η ελεύθερη δυναμικότητα που θα απομείνει από τη σημερινή διαδικασία, τόσο μικρότερες ποσότητες μπορεί να διεκδικήσει η Ελλάδα για να «στοκάρει». 

Όπως και πέρυσι, η υποχρέωση αποθήκευσης «αγγίζει» τις εγχώριες εταιρείες με συμβάσεις με διεθνείς προμηθευτές την τελευταία 5ετία. Αυτές είναι οι ΔΕΠΑ, Mytilineos, Promitheas Gas, Elpedison, ΗΡΩΝ και ΔΕΗ. 

Η περσινή διαπραγμάτευση 

Υπενθυμίζεται ότι το ίδιο διαπραγματευτικό χαρτί χρησιμοποίησε η χώρα μας και πέρυσι, ώστε να αξιοποιήσει τις εξαιρέσεις που προβλέπονται στον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για αποθήκευση του 15% της μέσης κατανάλωσης της τελευταίας 5ετίας. Εξαιρέσεις που αφορούν κράτη όπως η Ελλάδα, οι οποίες δεν διαθέτουν εγχώρια αποθήκη αερίου. 

Έτσι, στις περσινές διαπραγματεύσεις, αφετηρία της χώρας μας ήταν η ελεύθερη δυναμικότητα στο σημείο εισόδου της Νέας Μεσημβρίας – καθώς οι αποθηκευμένες ποσότητες αερίου στην Ιταλία θα μπορούσαν να φτάσουν στο ΕΣΦΑ μόνο μέσω εικονικών εισαγωγών από τον ΤΑΡ. Έτσι, με βάση την ελεύθερη διαθέσιμη δυνατότητα εισαγωγής στη Νέα Μεσημβρία (συνυπολογίζοντας το capacity που δεσμεύθηκε), η υποχρέωση αποθήκευσης περιορίστηκε στις 1,14 Τεραβατώρες (TWh). 

Μετά τις σημερινές δημοπρασίες, θα ξεκαθαρίσει το «τοπίο» για το ελεύθερο capacity στη Νέα Μεσημβρία, αλλά και στο σημείο διασύνδεσης Ελλάδας-Βουλγαρίας (Kulata – Σιδηρόκαστρο), για το ενδεχόμενο «στοκαρίσματος» αερίου και στο Chiren στη γειτονική χώρα. Επομένως, η ελληνική πλευρά θα έχει όλα τα δεδομένα για να διεκδικήσει περιορισμό των ποσοτήτων προς αποθήκευση – οι οποίες, με βάση τον γενικό κανόνα του 15%, υπολογίζονται φέτος σε 7,5 TWh, όπως έχει γράψει το energypress.gr.

Κρίσιμο το κόστος των μέτρων ασφάλειας εφοδιασμού 

Όπως πάντως είναι γνωστό, το «στοκάρισμα» πέρυσι 1,14 Τεραβατώρων αερίου εκτίναξε τον «λογαριασμό» των μέτρων του Σχεδίου Προληπτικής Δράσης, με το κόστος τους να υπερβαίνει αισθητά τις εκτιμήσεις της ΡΑΑΕΥ και να μην καλύπτεται από τις μοναδιαίες χρεώσεις για το Τέλος Ασφάλειας Εφοδιασμού (ΤΕΑ), παρά τη σημαντική αύξησή τους. 

Μάλιστα, η χρέωση του ΤΕΑ για το αέριο για ηλεκτροπαραγωγή, στα 2,49 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, έχει ενισχύσει σημαντικά το λειτουργικό κόστος των εγχώριων μονάδων, το οποίο περιορίζει σημαντικά τις ώρες λειτουργίας τους, με ευνοημένες τις εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας. Έτσι, όπως έχει γράψει το energypress.gr, ΡΑΑΕΥ και ηλεκτροπαραγωγοί βρίσκονται σε επαφές, ώστε να περιορισθεί η μοναδιαία χρέωση του ΤΕΑ για το 2023, επιμηκύνοντας ανάλογα το χρονικό διάστημα στο οποίο μέσω του Τέλους θα καλυφθεί το κόστος για το «δίχτυ ασφαλείας» του προηγούμενου χειμώνα. 

Σε αυτό το πλαίσιο, είναι κρίσιμο τα μέτρα του Σχεδίου Προληπτικής Δράσης να έχουν πολύ μικρότερο κόστος για τον επόμενο χειμώνα, ώστε το ΤΕΑ του 2024 να κινείται σε χαμηλότερα επίπεδα. Στελέχη των ηλεκτροπαραγωγών επισημαίνουν πως, μόνον αν χρέωση για το 2024 κινείται στο 1/10 περίπου της υφιστάμενης, θα μπορεί να εξασφαλισθεί πως δεν συνεχίζει να υπονομεύεται η οικονομικότητα των μονάδων. 

Όπως επισημαίνουν επίσης τα ίδια στελέχη, το εγχώριο ενεργειακό σύστημα θα έχει ακόμη μεγαλύτερη «ανθεκτικότητα» τον χειμώνα, χάρις σε νέες υποδομές που θα ενεργοποιηθούν, περιορίζοντας έτσι κι αλλιώς την ανάγκη για απόθεμα αερίου. Έτσι, για παράδειγμα, το φθινόπωρο αναμένεται να τεθεί σε εμπορική λειτουργία από τη ΔΕΗ η «Πτολεμαΐδα 5», ενώ στο τέλος του έτους η χώρα θα αποκτήσει μία ακόμη «πύλη» εισόδου LNG, το FSRU Αλεξανδρούπολης της Gastrade, που θα ενισχύσει την ευελιξία εισαγωγής υδροποιημένου αερίου.