Παραδοχή αδυναμίας από τον ACER στην εποπτεία της αγοράς χονδρικής - Αλλαγές στη εντολή και λειτουργία του εξετάζει η Κομισιόν

Σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματική εποπτεία της ευρωπαϊκής αγοράς χονδρικής ηλεκτρισμού προκύπτουν από σειρά εγγράφων που δημοσιεύτηκαν στις Βρυξέλλες και μάλιστα σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία γίνεται λόγος για χειραγώγηση εκ μέρους παικτών με αφορμή την κρίση.

Ο ευρωπαϊκός ρυθμιστής, ACER, αδυνατεί να φέρει εις πέρας ολόκληρο το έργο που του έχει ανατεθεί, όπως αναφέρει στην απάντησή του προς το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο με αφορμή την κριτική που δέχτηκε.

Υπενθυμίζεται ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο υπογράμμισε τα εξής στην αναφορά του:

"Ελλιπής ήταν η εποπτεία της αγοράς, η οποία απέβλεπε στον εντοπισμό και στην αποτροπή φαινομένων κατάχρησης και χειραγώγησής της. Το ΕΕΣ καταλήγει ότι η προσέγγιση που υιοθέτησε ο ACER για τη συλλογή στοιχείων δεν ήταν ολοκληρωμένη, καθώς και ότι η αξιολόγηση των δεδομένων που συγκέντρωνε τελικά κάλυπτε εξαιρετικά μικρό φάσμα καταχρηστικών συμπεριφορών. Επίσης, ο οργανισμός δεν διέθετε επαρκείς πόρους για την ανάλυση των δεδομένων, ούτε ήταν σε θέση να υποστηρίξει τις έρευνες που έπρεπε να γίνουν καθώς αυξανόταν διαρκώς το πλήθος των εικαζόμενων περιπτώσεων κατάχρησης της αγοράς κατά τις διασυνοριακές συναλλαγές.

Το ΕΕΣ προειδοποιεί ότι οι παραγωγοί, προμηθευτές και μεσίτες ηλεκτρικής ενέργειας μπορούν, όλοι τους, να εκμεταλλευθούν τις αδυναμίες του συστήματος ή, ακόμη χειρότερα, ότι τα κράτη μέλη μπορούν να ανταγωνιστούν μεταξύ τους για το ποιο θα προσφέρει το πλέον ανεκτικό περιβάλλον από άποψη κυρώσεων και επιβολής. Την ίδια στιγμή, ο ACER δεν έχει την εξουσία που χρειάζεται, προκειμένου να εξασφαλίσει τη συνεπή επιβολή των κανόνων από τα κράτη μέλη, καταλήγει η έκθεση του ΕΕΣ".

Στο κείμενο-απάντηση του ρυθμιστή αναφέρεται σχετικά με την εποπτεία της αγοράς ενέργειας ότι στόχος του ACER είναι η επέκτασή της μέσω της ανάπτυξης και βελτίωσης των ειδοποιήσεων μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια. Προς την κατεύθυνση αυτή, ο ACER είχε έλλειψη πόρων στο παρελθόν και χρειάζεται να συμβαδίσει με τις ανάγκες. Προκειμένου να επιτελέσει το έργο του προχωρά στην πρόσληψη ειδικών που θα μελετούν τις ειδοποιήσεις αυτές "χειροκίνητα" και όχι αυτόματα, αλλά η ένταξή τους θα γίνει κοντά στο 2027.

Το πρόβλημα είναι ότι οι αλλαγές που έχουν συντελεστεί στην αγορά χονδρικής ηλεκτρισμού καθιστούν περίπλοκο το έργο, όπως και η σύζευξη των αγορών. Παράλληλα, η Ε.Ε. ανέθεσε πρόσφατα στον ACER τη διαμόρφωση της τιμής αναφοράς στο φυσικό αέριο και ενδέχεται να του αναθέσει και ένα μηχανισμό διόρθωσης για την αγορά αερίου, γεγονός που ασκεί περαιτέρω πίεση.

Με αφορμή τις παραπάνω διαπιστώσεις, ο ACER δηλώνει ότι δεν μπορεί να επεκτείνει τον εποπτικό του ρόλο πριν το 2025.

Αξιοσημείωτο είναι ότι μόλις πριν από ένα χρόνο ο ACER τόνιζε ότι η εποπτεία της ευρωπαϊκής αγοράς είναι επαρκής και δεν παρατηρούνται φαινόμενα κερδοσκοπίας ή χειραγώγησης.

Τέλος, αξίζει να αναφέρουμε και ότι η Κομισιόν δήλωσε πως εξετάζει το ενδεχόμενο τροποποίησης της εντολής του ACER, με τις σχετικές αποφάσεις να λαμβάνονται εντός του 2024.